ŞAH BANU, Banu Çakmak

(d. 1952 / ö. -)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Banu Çakmak olan âşık 1952 yılında Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Saraç köyünde doğmuştur. “Ziyaret ettim ben de köyümü /Dağılmış düzeni gitmiş Saraç'ın /Yıkılmış evleri virane olmuş /Kalmamış düzeni bitmiş Saraç'ın” (Şahin 2004: 525, 526) dizelerinde doğduğu yer olan Saraç köyünü anlatır. İlkokul mezunudur. 1970 yılında Hatem Çakmak ile evlenmiş ve bu evlilikten üç çocuğu olmuştur. Evlendikten sonra Ankara'ya yerleşmiştir. Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmıştır (Şahin 2004: 525’ten akt. Turan vd. 2014: 88).

Çakmak, şiirlerinde Şah Banu mahlasını kullanmaktadır. Çakmak'a ait olan şiirin “O saz çalan âşıkları yok olmuş/ Bozulmuş bağları gülleri solmuş/ Bakın bizim köye ne hâller olmuş/ Dedeler talipler gitmiş Saraç'ın” dizelerinden hareketle, Saraç köyünde eskiden bulunan âşıklardan geriye günümüzde kimsenin kalmadığını ve Çakmak'ın âşıklık geleneğinin yaşandığı bir muhitte yetiştiği söylenebilir. Şiirlerinde gözlem ve tespitlerini aktaran Şah Banu'nun mevcut tek şiiri Enver Cemal Şahin'in Saraç Köyü adlı eserinde kayıtlıdır (Turan vd 2014: 88).

Kaynakça

Şahin, Enver Cemal (2004). Saraç Köyü Tarih, Kültür, Yaşam. Ankara: Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ed. Nezahat Özcan. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BEYDOĞDU TURAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1TAHİR SERİNd. 1927 - ö. 1999Doğum YeriGörüntüle
2MERDANOĞLU, Musa Merdanoğlud. 01.01.1939 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3TAYYARd. ? - ö. 1985Doğum YeriGörüntüle
4PİŞMANÎ/KUL MEHMET, Mehmet Emin Dingild. 02.03.1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5GÜLCEMAL, Abdullah Gülcemald. 03.02.1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Ahmet Öneld. 12 Nisan 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7MEHMET, Mehmet Gönend. 1947 - ö. ?MeslekGörüntüle
8MURAT, Murat Muratoğlud. 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
9NESİPd. 1874 - ö. 1944MeslekGörüntüle
10DERVİŞ/BALKİRAZ, Derviş Balkirazd. 1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MEHMET/AĞLAYAN ÂŞIK, Mehmet Çetind. 01.02.1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12MAHNİDA AHMET, Ahmet Hamdi Durgund. 1903 - ö. 1962Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13MURAT/GARİP MURAT, Murat Boydaşd. 1970 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14İBRAHİM ARTARd. 1873 - ö. 1948Madde AdıGörüntüle
15DEDEMOĞLUd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle