SANDRO KAVRELİŞVİLİ

(d. 1880 / ö. 1971)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Türkiye Dışı)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Âşık Sandro Kavrelişvili, 1880 yılında Gürcistan'ın Ahalkelek (Akhalkalaki) ili, Koteliye köyünde, orta halli bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Doğup büyüdüğü Koteliya köyü âşık meclislerinin en fazla düzenlendiği ve çok sayıda saz ve söz ustasının olduğu bir köydür. Bu muhit içerisinde geleneksel eğitim içerisinde yetişmiştir. Okur yazarlığı vardır ancak örgün eğitim almamıştır. Ömrünün son yıllarını Tiflis ve Rustavi şehirlerinde geçirmiş ve 1971'de vefat etmiştir.

Âşık Sandro, kendisine üstat olarak çağdaşı ve hemşerisi Sefil Lado'yu seçmiştir. Genç yaşlarda şiirler yazmaya ve âşık meclislerinde, sohbetlerde saz çalıp türkü söylemeye başladığı bilinmektedir (Hacılar 2007: 34). Ancak Bolşevik ihtilalinden öncesine ait şiirlerine rastlanılamamıştır. Asıl şöhretini 1936 yılında düzenlenen folklor festivalinde okuduğu "olsun" redifli şiiriyle kazanmıştır. Şiirlerinde "Bolşevizm, parti ideolojisi, halkların manevi birliği, dostluk, kardeşlik" gibi konuları işlemiştir. Bununla birlikte güzelleme türünde aşk konulu şiirleri de vardır. Türkçe, Gürcüce, Ermenice ve Rusça şiirler yazdığı bilinmektedir. Bazen bu dört dili bir şiir içinde kullanmıştır. Şota Rustaveli'ye karşı büyük bir hayranlık beslediği ""İki dilinen söz yazdım/ Üçüncü Türkçe yazaram/ Men unutmam Rustaveli/ Ne geder ki sağ gezerem" dörtlüğüyle de sabittir. Bölgede bilinen âşık makam/ havalarını başarıyla icra ettiği, Âşık Şenlik'in kurduğu meclislere katıldığı ve hatta Âşık Şenlik'ten icazet aldığı rivayet edilmektedir. Şiirlerinde Azerbaycan Türkçesi veya Terekeme Türkçesi ağız özellikleri bulunmaktadır. Akrabası olan Roin Kavrelişvili'nin dediğine göre kendisinden pek fazla şiir kalmamıştır. Zira, şiirlerini topladığı defter ve münferit sayfalar gelini tarafından, bir işe yaramaz düşüncesiyle yakılmıştır (Altınkaynak 2014).

Kaynakça

Hacılar, Valeh (2007). Türk Dilli Gürcü, Yunan ve Aysoru Aşıq - Şairleri. Bakü: Azerbaycan Millî İlimler Akademiyası Folklor Enstitüsü.

Roin Kavrelişvili, 1971 doğumlu, akademisyen, [Erdoğan Altınkaynak tarafından yapılan 17 Temmuz 2014 tarihli görüşme].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. ERDOĞAN ALTINKAYNAK
Yayın Tarihi: 20.11.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞAİR NEBİ/MİSKİN NEBİ/NEBİ, Nebi Miskin Oruçoğlud. 1877 - ö. 1945Doğum YeriGörüntüle
2HASTA HASANd. 1800 - ö. 1866Doğum YeriGörüntüle
3DERYANUR MEMMEDBAĞIR OĞLU ALLAHVERDİYEVd. 1942 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Kazım Özalpd. 1880 - ö. 6 Haziran 1967Doğum YılıGörüntüle
5HUBBİ, Hasand. 1880 - ö. 1945Doğum YılıGörüntüle
6Yaşar Nezihed. 1880 - ö. 5 Kasım 1971Doğum YılıGörüntüle
7CEFADARÎ, Mehmet Çetinkayad. 1895 - ö. 1971Ölüm YılıGörüntüle
8Müfide Ferit Tekd. 29 Nisan 1892 - ö. 24 Mart 1971Ölüm YılıGörüntüle
9Şerif Kurbanoğlud. 1910 - ö. 4 Nisan 1971Ölüm YılıGörüntüle
10DESTANCI VAHAP/VAHAP/ABDULVAHAP, Abdulvahap Kocamand. 1934 - ö. 14.08.2005MeslekGörüntüle
11ADİLEd. ? - ö. 1953MeslekGörüntüle
12SIRRI BABA, Hüseyind. 1865 - ö. 1935MeslekGörüntüle
13ZELİMHAN YAKUP, Selimhand. 21.01.1950 - ö. 10.01.2016Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ETO/DİDARİ, Ekvtime Davlaşeridzed. 1907 - ö. 1987Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MUSTAFA GÖKKAYAd. 1910 - ö. 18.03.1983Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FERHAD ESBANOĞLUd. 1948 - ö. 1985Madde AdıGörüntüle
17HULUSÎ/YAZICI, Faik Yazıcıd. 1917 - ö. 1967Madde AdıGörüntüle
18HIFZI, Recep Hıfzıd. 1893 - ö. 1918Madde AdıGörüntüle