SEYYİD, Uşşâkî-zâde Seyyid Mehmed Sadreddin Efendi

(d. ?/? - ö. 1146/1735-36)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul’da doğdu. Asıl adı Mehmed Sadreddin’dir. Rumeli kazaskeri iken vebadan ölen Uşşâkî-zâde Seyyid Abdullah Nesib Efendi’nin oğludur. Bundan dolayı Uşşâkî-zâde sanıyla meşhur oldu. Öğrenimini tamamladıktan sonra mülazım oldu. 1112/1700-01 yılında Şeyhülislam Feyzullah Efendi’nin Beşiktaş’taki Yahya Efendi Medresesi’ne, 1116/1704-05 yılında Paşmakçı-zâde Seyyid Ali Efendi’nin inayetiyle Kogacı Dede Medresesi’ne, 1120/1708-09 yılında Ebe-zâde ‘Abdu’llâh Efendi’nin inayetiyle Bezirganbaşı Medresesi’ne, 1123/1711-12’de yine Paşmakçı-zâde Seyyid Ali Efendi’nin inayetiyle Ankaravî Medresesi’ne, 1126/1714-15’te Mahmud Efendi’nin inayetiyle İbrahim Paşa Medresesi’ne, 1128/1715-16’da Abdurrahim Efendi’nin inayetiyle Sahn-ı Seman Medreselerinden birine, 1129/1716-17 Şeyhülislam İshak İsmail Efendi’nin inayetiyle Mahmûd Efendi Medresesi’ne, 1131/1718-19'da Yenişehirli Abdullah Efendi’nin inayetiyle Haseki Medresesi’ne, 1132/1719-20 yılında ise Üsküdar Mihrimah Medresesi’ne müderris oldu. 1138/1725-26’da Halep, 1146/1735-36 yılında ise Şam kadısı oldu ve aynı yıl burada vefat etti. Şam’da medfundur.

Seyyid’in herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Ancak tezkirelerde şaire ait bazı şiirler kayıtlıdır. Râmiz, Seyyid’in şiir ve inşadaki başarısından övgüyle bahseder (Erdem 1994: 167).

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 5. İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay. 1425.

Çifçi, Ömer (hzl.). Fatîn Davut, Hâtimetü’l-Eş’âr, (Fatîn Tezkiresi). Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83503/fatin-davud---hatimetul-esar.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014]. 230.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurefâsı, İnceleme-Tenkidli Metin-İndeks-Sözlük. Ankara: AKM Yay. 167-68.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 410-12.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şâirleri. Ankara: Akçağ Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay. 461.

Müstakîm-zâde Süleymân Sa’deddin (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul. 710.

Şemseddin Sâmî (1314). Kâmûsu’l-Âlâm. C. 4. İstanbul: Mihran Matbaası. 2743.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 15.04.2014
Güncelleme Tarihi: 12.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Tarf-ı la’linde ayân hâl mi tebhâle midir

Zînet-efzâ-yı dehân hâl mi tebhâle midir

Nokta-i gonca mıdır yâ ser-i mîmî mîmi

Yohsa ey âfet-i cân hâl mi tebhâle midir

Reşha-i kilk-i kader mi varak-ı hüsnünde

Bilmedik kaldı nihân hâl mi tebhâle midir

Eser-i hatt-ı şu’â’-ı nigeh-i âşık mı

Nedir ey mihr-i cihân hâl mi tebhâle midir

Merdüm-i dîde-i Seyyid mi düşüp kaldı meger

Söyle ey rûh-ı revân hâl mi tebhâle midir

(İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 411.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İrem Uşard. 23 Temmuz 1975 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ATÂ, Ebû İshak-zâde Seyyid Mehmed Atâullâh Efendid. 1 Ocak 1760 - ö. 14 Ekim 1811Doğum YeriGörüntüle
3MAKBÛLE LEM'ÂN HANIMd. 1865 - ö. 1898Doğum YeriGörüntüle
4İrem Uşard. 23 Temmuz 1975 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ATÂ, Ebû İshak-zâde Seyyid Mehmed Atâullâh Efendid. 1 Ocak 1760 - ö. 14 Ekim 1811Doğum YılıGörüntüle
6MAKBÛLE LEM'ÂN HANIMd. 1865 - ö. 1898Doğum YılıGörüntüle
7İrem Uşard. 23 Temmuz 1975 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ATÂ, Ebû İshak-zâde Seyyid Mehmed Atâullâh Efendid. 1 Ocak 1760 - ö. 14 Ekim 1811Ölüm YılıGörüntüle
9MAKBÛLE LEM'ÂN HANIMd. 1865 - ö. 1898Ölüm YılıGörüntüle
10İrem Uşard. 23 Temmuz 1975 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ATÂ, Ebû İshak-zâde Seyyid Mehmed Atâullâh Efendid. 1 Ocak 1760 - ö. 14 Ekim 1811MeslekGörüntüle
12MAKBÛLE LEM'ÂN HANIMd. 1865 - ö. 1898MeslekGörüntüle
13İrem Uşard. 23 Temmuz 1975 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ATÂ, Ebû İshak-zâde Seyyid Mehmed Atâullâh Efendid. 1 Ocak 1760 - ö. 14 Ekim 1811Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MAKBÛLE LEM'ÂN HANIMd. 1865 - ö. 1898Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İrem Uşard. 23 Temmuz 1975 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ATÂ, Ebû İshak-zâde Seyyid Mehmed Atâullâh Efendid. 1 Ocak 1760 - ö. 14 Ekim 1811Madde AdıGörüntüle
18MAKBÛLE LEM'ÂN HANIMd. 1865 - ö. 1898Madde AdıGörüntüle