VELİYOLLAH KASIMÎ

(d. 1967 / ö. -)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Azeri)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Veliyollah Kasımî, 1346/1967 yılında Hemedan vilayetinin Melayer ilçesine bağlı Günbet köyünde doğmuştur. Annesi Nimtac, babası Abdullah’tır. İlkokul düzeyinde eğitim görmesi sayesinde okuma yazma öğrenmiştir. Evli olan âşığın beş kızı bulunmaktadır. Hemedan bölgesinin tanınmış âşıklarından Âşık İzzet’in kardeşi olan Veliyollah Kasımî, Şiraz şehrinde yaşamaktadır.

Âşık Veliyollah, yaklaşık otuz beş yıldır âşıklık mesleğini sürdürmektedir. Halk hikâyeleri ve şiir dağarcığını babası Abdullah Kasımî’den edinmiş; çöğür, tar ve setar çalmayı ise ağabeyi Âşık İzzet’in yönlendirmesiyle öğrenmiştir. Bunlara ek olarak tef de icra edebilmesi, onu çok yönlü bir saz ve söz ustası konumuna getirmektedir.

Yaklaşık otuz yıl boyunca toy meclislerine ağabeyiyle birlikte katılan Veliyollah, bu icralarda çoğunlukla tef çalarak Âşık İzzet’e eşlik etmiştir. Hikâyelerin mensur kısımlarını ağabeyi anlatmış, şiir bölümleri ise iki âşık tarafından birlikte okunmuştur. Bu ortak icra düzeni, her iki sanatçının repertuvar bilgisini ve sahne deneyimini meclis ortamında birleşik bir yapı hâlinde görünür kılmıştır.

Günümüzde toy programlarında yer almayan Âşık Veliyollah, sanatını daha çok dost meclislerinde icra etmektedir. Geçimini ise esas itibarıyla alçı ustalığı ile sağlamaktadır. Her ne kadar son dönemde geleneksel müzik ortamlarından kısmen uzaklaşmış olsa da geçmişte gerçekleştirdiği kayıt çalışmaları aracılığıyla âşıklık geleneğinin korunmasına ve belgelenmesine katkı sunmuştur.

Veliyollah Kasımî, ağabeyi Âşık İzzet ile çok sayıda halk hikâyesi ve şiirden oluşan kaset kayıtları hazırlamış, bu kayıtlar yaklaşık on yıl boyunca İsteriyo Ahmedî Müzikevi’ne satılmış ve belirli bir dönem için geçim kaynağı işlevi görmüştür.

Âşık Veliyollah’ın bildiği halk anlatıları arasında Behram ile Gülendam, Garip ile Şahsenem, Heste Kasım, Kerem ile Aslı, Köroğlu ile Ayvaz Han/Köroğlu’nun Ayvaz Han’ı Getirmesi, Mahmud ile Nigar, Memmed Beycan Sövdeger, Mesım ile Efruz Peri, Seyidi ile Peri, Şah İsmail, Şirin ile Birçek, Tahir ile Zöhre ve Tilim Han yer almaktadır. İcralarında başvurduğu ezgisel kalıplar da oldukça geniştir. Çerrah, Dübeytî, Geraylı, Gezme, Kerem, Kesme Geraylı, Koba, Köroğlu, Maran, Mihreban, Rudbar, Şikeste ve Yanık Kerem gibi âşık havlarını sıkça kullanmaktadır.

Kaynakça

Gün, Faruk (2021). Sosyo-Kültürel Değişmeler Bağlamında Hemedan (İran)’da Türk Âşıklık Geleneği. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Edirne: Trakya Üniversitesi.

Gün, Faruk (2025). İran’da Türk Âşıklık Geleneği (Hemedan Bölgesi). Ankara: Akçağ Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: Doç. Dr. Faruk Gün
Yayın Tarihi:
Güncelleme Tarihi: 19.02.2026

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MAŞALLAH RESAMd. 1931 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HAK RIZA FETRİd. 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3KURBAN ŞAH HÜDAKEREMÎd. 1977 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Ali Akınd. 12 Ağustos 1967 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5İrfan Yıldızd. 18 Temmuz 1967 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Nermin Şenol Kalyoncud. 1967 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ŞEYH ANA (ŞIHANA) AHMEDd. 1819-1820 - ö. 1901-1902MeslekGörüntüle
8TALİBÎ/TALİBİ COŞKUN, Hacı Bektaşd. 1898 - ö. 1976MeslekGörüntüle
9AVDI İSE OĞLU AVDIYEVd. 1910 - ö. ?MeslekGörüntüle
10CAHANSUZ, Zernişan Hidayet Bey kızı Seyid-zâded. 1898 - ö. 1945Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HÜSEYN MEZRELİd. 1825 - ö. 1927Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ELİ HESEN OĞLU ELİYEVd. 1914 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13KÂSİMÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14KASIMİ TEMETTÜNd. ? - ö. 2001Madde AdıGörüntüle
15SAMET KASIMÎd. ? - ö. 2004Madde AdıGörüntüle