Madde Detay
ÜFTÂDE-ZÂDE, Mustafa Efendi
(d. ?/? - ö. 1017/1608)
tekke şairi
(Tekke / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
16. yüzyılda Bursa’da doğmuştur. Babası Mehmed Muhyiddin Üftâde (ö. 988/1580) olup, Bursa’da Pınarbaşı semtinde kendi adıyla kurduğu Üftâde Dergâhı’nın ilk şeyhidir. Mustafa Efendi Üftâde-zâde diye bilinmektedir. Ancak bu isimle bilinen iki kişi daha vardır ki, bunlardan biri 1134/ 1721, diğeri de 1217/1802 tarihlerinde vefat etmişlerdir. Hayatı hakkında bilgi verdiğimiz Mustafa Efendi, Şeyh Üftâde’nin büyük oğlu olup, küçük yaştan itibaren babasından ders almıştır. Aynı zamanda ondan tasavvufi eğitimini tamamlamış ve Celvetiyye tarikatının icazetini almıştır. İlim tahsili esnasında akranları arasında temayüz ederek babasının dikkatini çekmiştir. Ancak Şeyh Üftâde küçük oğlu Mehmed Efendi’nin ömrünün kısa olacağını öğrendiğinden kendisinden sonra yerine önce küçük oğlunun postnişin olmasını vasiyet etmiştir. Mustafa Efendi, babasının sağlığında ticaretle uğraşmış, Ulu Cami’de müezzinlik yapmıştır. Babasının yerine dergâh şeyhi olan Şeyh Mehmed Efendi’nin kısa bir müddet sonra vefat etmesi (ö. 994/1586) üzerine yerine Üftâde Dergâhı şeyhi olan Mustafa Efendi yaklaşık 20 yıl boyunca dergâhta hizmet etmiştir. 1608'de Vefat ettiğinde babası Şeyh Üftâde’nin Bursa Hisar semtindeki türbesine defnedilmiştir. Yerine oğlu Kutub İbrahim Efendi söz konusu dergâhın şeyhi olmuştur.
Kaynakça
Bahadıroğlu, Mustafa (1995). Celvetiyye’nin Piri Hz.Üftâde ve Dîvân’ı. Bursa: Üftâde Kur’an Kursu Öğrencilerini Derneği Yay.
Atlansoy, Kadir (1998). Bursa Şairleri. Bursa: Asa Kitabevi.
Bakırcı Mehmed Raşid. Zübdetü’l-Vekayi’ der Belde-i Celile-i Burusa. Ankara: Türk Tarih Kurumu Ktp, Yazmalar No:58. vr.151a.
Baldırzâde Selisî Şeyh Mehmed (2000). Ravza-i Evliyâ. hzl. Mefail Hızlı-Murat Yurtsever. Bursa: Arasta Yay.
İsmail Beliğ (1302/1884). Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdiredân (Tıpkıbasım). Bursa: Hüdavendigâr Vilayeti Matbaası.
Kara, Mustafa (2012). Bursa’da Tarikatlar ve Tekkeler. Bursa: Bursa Büyükşehir Belediyesi Yay.
Mehmed Fahreddin, Gülzâr-ı İrfân. İstanbul: Millet Ktp. Ali Emirî. nu.1089. vr. 146b.
Mehmed Şemseddin (1997). Bursa Dergâhları Yâdigâr-ı Şemsî I-II. hzl. Mustafa Kara-Kadir Atlansoy. Bursa: Uludağ Yay.
Öcalan, Hasan Basri (2000). Bursa’da Tasavvuf Kültürü (XVII. Yüzyıl). Bursa: Gaye Kitabevi.
"Mustafa” (2006). Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 6. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay. 447.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DOÇ. DR. HASAN BASRİ ÖCALANYayın Tarihi: 17.02.2015Güncelleme Tarihi: 12.12.2020Eserlerinden Örnekler
Beyit:
Cezbe-i aşkınle ey dil yine cevelân eyleyem
Bu tenüm tennûrına bağrımı büryân eyleyem
Bana bu derdi ezelden çünki Hakk etmiş nasîb
İstemem dersen tabîbâ derde dermân eyleyem
Mehmed Şemseddin (1997). Bursa Dergâhları Yâdigâr-ı Şemsî I-II. hzl. Mustafa Kara, Kadir Atlansoy. Bursa: Uludağ Yay. 68.
İlişkili Maddeler
Yayın Tarihi: 17.02.2015Güncelleme Tarihi: 12.12.2020Eserlerinden Örnekler
Beyit:
Cezbe-i aşkınle ey dil yine cevelân eyleyem
Bu tenüm tennûrına bağrımı büryân eyleyem
Bana bu derdi ezelden çünki Hakk etmiş nasîb
İstemem dersen tabîbâ derde dermân eyleyem
Mehmed Şemseddin (1997). Bursa Dergâhları Yâdigâr-ı Şemsî I-II. hzl. Mustafa Kara, Kadir Atlansoy. Bursa: Uludağ Yay. 68.
İlişkili Maddeler
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020Eserlerinden Örnekler
Beyit:
Cezbe-i aşkınle ey dil yine cevelân eyleyem
Bu tenüm tennûrına bağrımı büryân eyleyem
Bana bu derdi ezelden çünki Hakk etmiş nasîb
İstemem dersen tabîbâ derde dermân eyleyem
Mehmed Şemseddin (1997). Bursa Dergâhları Yâdigâr-ı Şemsî I-II. hzl. Mustafa Kara, Kadir Atlansoy. Bursa: Uludağ Yay. 68.
İlişkili Maddeler
Eserlerinden Örnekler
Beyit:
Cezbe-i aşkınle ey dil yine cevelân eyleyem
Bu tenüm tennûrına bağrımı büryân eyleyem
Bana bu derdi ezelden çünki Hakk etmiş nasîb
İstemem dersen tabîbâ derde dermân eyleyem
Mehmed Şemseddin (1997). Bursa Dergâhları Yâdigâr-ı Şemsî I-II. hzl. Mustafa Kara, Kadir Atlansoy. Bursa: Uludağ Yay. 68.
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ZİHNÎ, Mumcu-zâde Bâlî Çelebi | d. ? - ö. 1574-75 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | RİNDÎ, Şemleli-zâde Şeyh Ahmed Efendi | d. ? - ö. 1678-79 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | HÂŞİMÎ, Kudsî-zâde Emir, Seyyid Mehmed Hâşim Efendi | d. ? - ö. 23 Kasım 1677 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | ZİHNÎ, Mumcu-zâde Bâlî Çelebi | d. ? - ö. 1574-75 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | RİNDÎ, Şemleli-zâde Şeyh Ahmed Efendi | d. ? - ö. 1678-79 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | HÂŞİMÎ, Kudsî-zâde Emir, Seyyid Mehmed Hâşim Efendi | d. ? - ö. 23 Kasım 1677 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | ZİHNÎ, Mumcu-zâde Bâlî Çelebi | d. ? - ö. 1574-75 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | RİNDÎ, Şemleli-zâde Şeyh Ahmed Efendi | d. ? - ö. 1678-79 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | HÂŞİMÎ, Kudsî-zâde Emir, Seyyid Mehmed Hâşim Efendi | d. ? - ö. 23 Kasım 1677 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | ZİHNÎ, Mumcu-zâde Bâlî Çelebi | d. ? - ö. 1574-75 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | RİNDÎ, Şemleli-zâde Şeyh Ahmed Efendi | d. ? - ö. 1678-79 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | HÂŞİMÎ, Kudsî-zâde Emir, Seyyid Mehmed Hâşim Efendi | d. ? - ö. 23 Kasım 1677 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | ZİHNÎ, Mumcu-zâde Bâlî Çelebi | d. ? - ö. 1574-75 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | RİNDÎ, Şemleli-zâde Şeyh Ahmed Efendi | d. ? - ö. 1678-79 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | HÂŞİMÎ, Kudsî-zâde Emir, Seyyid Mehmed Hâşim Efendi | d. ? - ö. 23 Kasım 1677 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | ZİHNÎ, Mumcu-zâde Bâlî Çelebi | d. ? - ö. 1574-75 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | RİNDÎ, Şemleli-zâde Şeyh Ahmed Efendi | d. ? - ö. 1678-79 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | HÂŞİMÎ, Kudsî-zâde Emir, Seyyid Mehmed Hâşim Efendi | d. ? - ö. 23 Kasım 1677 | Madde Adı | Görüntüle |