Madde Detay

İstanbul'da 930/ 1523 yılında doğdu. II. Selim'in pabuççubaşısı olan Abdi Ağa'nın oğludur. Asıl adı Mehmed olmakla birlikte Molla Çelebi unvanı ile tanındı. Bir başka unvanı ise Hubbî Mollası'dır. Bu unvanı kayınvalidesinin adı Hubbî olduğu için almıştır. Kapucubaşı-zâde olarak da anılmıştır. Vusûlî, II. Selim şehzade iken şehzadenin hocası olan Şemsî Çelebi'nin damadıdır. Medrese eğitimi gördükten sonra Anadolu Kazaskeri Mehmed Çelebi'den mülazım oldu. Bursa ve İstanbul medreselerinde müderrislik yaptı. II. Selim'in şehzadeliği sırasında şehzadenin yanında olan Vusûlî, II. Selim Konya ve Kütahya sancak beyi olduğunda bu şehirlere kadı olarak tayin edildi. Daha sonra 1567 tarihinde İstanbul'a kadı olarak atandı, üç kez İstanbul kadılığı yaptı, 1568 yılında Anadolu kazaskeri oldu. 11 Receb 998 / 1590 tarihinde İstanbul'da vefat etti. Mezarı Eyüp Sultan'da Debbağzâde karşısındadır.

Divan, Cihadnâme, Risale-i Cündiye, Selimnâme, Sirâcü'l-Vehhac Tercümesi (Bedia), Lemeât Tercümesi adlı eserleri vardır. Eserlerinden divanına ulaşılamamıştır. Selimnâme adlı eseri Necdet Öztürk tarafından Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 1987 yılı Ekim ayı sayısında yayımlanmıştır.

Cumbur Müjgan (2007). Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C.8. Ankara: AKM Yay.

İpekten Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kılıç Filiz (hzl.) (2010). Aşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kutluk İbrahim (hzl.) (1978). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü'ş-Şuarâ. Ankara: TTK Yay.

Solmaz Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’ârâsı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü'l-A’lâm. 4 C. İstanbul.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 20.03.2013]

Mihr-i 'âlem geşt ider etrâf-ı çarhı sû-be-sû

Olmağa sen âfitâb-ı hüsne bir dem rû-be-rû

Mûmiyânunla dehânun bahsin itdün boş yire

Kaldı fark olınmadı biri birinden mû-be-mû

XXX

Aldanup el rakîbe dime râz-ı 'aşkı

Virme ey dil sakın imânını şeytân eline

XXX

Düşer mihründen ey meh necm-i eşküm bir nice gündür

Bana yâr olmadı tâli' sitârem katı düşkündür

XXX

Tîgin alsa beni öldürmege cânân eline

Hazz-ı cânumdurur amma bulaşur kan eline

 Dest-i zülfün kim kaçan kabz ide hâl-i ruhunu

Sanuram aldı yine kûyını çevgân eline

(Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.1172.)