Madde Detay

Bursa’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Bâlî Çelebi’dir. Mumcu-zâde Bâlî Çelebi olarak tanındı. Şair Haverî’nin damadıdır. Medrese öğrenimi gördü. Danişmendliği sırasında aklî dengesinin bozulması üzerine seyahate çıktı. Dönüşte Seyyid Hasan Efendi’den mülâzım oldu. Bazı medreselerde müderrislik yaptı. Üsküdar ve Galata kadılıklarında bulundu. 982/1574-75 yılında vefat etti. Vefat tarihi Kâtip Çelebi (Rifat Bilge vd. 1941-43’ten aktaran Ünver 2007: 727)’de 987/1579-80, Kaf-zâde (Kayabaşı 1997: 305)’de 997/1588-89, Şemsettin Sami (1996: 2229)’de 983/1575-76 olarak yer almaktadır. Âşık Çelebi (Kılıç 2010: 1598)’ye göre her ilimde bilgi sahibi olup ahlâkı güzel bir kimse idi.

Kaynaklarda şiirlerinden örnekler yer almaktadır. Kaf-zâde (Kayabaşı 1997: 305) ve Kâtip Çelebi (Rifat Bilge vd. 1941-43’ten aktaran Ünver 2007: 727)’ye göre Divan’ı bulunmaktadır. Hasan Çelebi (Sungurhan-Eyduran 2009: 324)’ye göre şiirleri sade idi. 

İsmail Beliğ Efendi (1287). Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdirân. Bursa: Hüdâvendigâr Matbaası. 477-478.

Kayabaşı, Bekir (hzl.) (1997). Kâfzâde Fâ’izî’nin Zübdetü’l-Eş‘âr’ı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi. 305-306.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ, İnceleme-Metin. C. 3. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 1598-1599.

Kilisli Rifat Bilge, Şerefeddin Yaltkaya (nşr.) (1941-43). Keşfi'z-Zunûn an Esâmi'l-Kütüb ve'l-Fünûn. Kâtip Çelebi. C. I-II, İstanbul.

Kurnaz, Cemâl, M. Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri, C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 288-289.

Şemsettin Sami (1996). Kâmûsu’l-‘Alâm. Tıpkıbasım. C. 3. Ankara: Kaşgar Neşriyat Yay. 2229.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2009). Gülşen-i Şu’arâ (Bağdatlı Ahdî). Denizli: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10731,agmpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 24.06.2014]. 156.

Sungurhan-Eyduran, Aysun (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10738,tsmetinapdf.pdf?0 [erişim tarihi: 24.06.2014]. 324-325.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1998). C. 8. “Zihnî Bâlî Çelebi (Mumcuzâde)”. İstanbul: Dergâh Yay. 657. 

Ünver, Niyazi (2007). “Zihnî”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 8. Ankara: AKM Yay. 727. 

Şi‘r

Câm-ı ıyşum yire çaldun hâke yeksân eyledün

N’itdün ey sâkî-i devrân göz göre kan eyledün

Diger

Germ olup bir hôş emişirken senünle yab yab

Başa çıkdun turmadun peymâne bozdun sohbeti

Şi‘ri mikdârınca rengîn söyle Zihnî sen ne gam

Sana bir eglencedür bulmazsa bârî ragbeti

Sungurhan-Eyduran, Aysun (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10738,tsmetinapdf.pdf?0 [erişim tarihi: 24.06.2014]. 324-325.