Madde Detay

Asıl Ya'kûb, mahlası Ziyâyî'dir. Hâvî Rasul Efendi'nin oğludur. Babasından tevarüs eden yeteneğin yanı sıra sarf, nahiv ve mantık alanında bilgi elde etti. Hatîbî ile tanıştığında genç yaştaydı. Dâvud Paşa'nın görevi sırasında masrafhane kâtipliği yaptı.

Türkçe şiirlerinin yanı sıra pek çok Farsça gazel yazdı. Muamma ve lügaz alanında tanındı. Hatîbî, Defterdar Ömer Efendi'nin oğlu için 7 beyitlik bir lügaz yazdı. Matlaı şöyledir: Eyâ dânâ-yı elgâz u kinâyât / Muammâ âşinâ-yı istiârât. Ziyâyî Ya'kûb Efendi de lügazı çözerek şu matlalı lügazı yazdı: Eyâ bâğ-ı fetânet andelîbi /Sühandân u sühan-perver Hatîbî (Akkuş 2008: 202-206).

Akkuş, Mehmet (hzl.)(2008). Hatîbî, Tezkire-i Şu'arâ-yı Bağdâd. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yay.

Gazel

Siyeh çeşmin zîr-i ebrû-yı zîbâya girmişdir

Sanırsın misred ü şemşîr ile avâya girmişdir

Mücaad turre-i müşgîn ki dutmış ârızın devrin

Şeh-i hâver-zemînle şâmdır davâya girmişdir

Ruhunda hâl kim düşmüş zenahdân tarfına gûyâ

Ki hind-i sîb için bir bâg-ı rûh-efzâya girmişdir

Lebin tasvîr idip dilde o denli neş'e buldum kim

Bana bir cur'a mey sun sâgar-ı mînâya girmişdir

Gezip dil şevk-i ruhsârınla düşmüş zülf-i pür-çîne

Dilerken subh-ı rûşen leyle-i zalmâya girmişdir

Sözün fikr ile gark-ı eşkdir göz merdümü bilmem

Yahud gavvâsdır lü'lü' içün deryâya girmişdir

Ziyâyî zümre-i nazm o irâ'e pey-rev olmakla

Gazel tarh eylemekde vâdî-i manâya girmişdir

(Akkuş, Mehmet (hzl.)(2008). Hatîbî, Tezkire-i Şu'arâ-yı Bağdâd. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yay. 203.)