Madde Detay

Şam’da doğdu. Hayatı hakkında eldeki bilgiler sınırlıdır. Asıl adı Mustafa’dır. Şam muhasebecisi Pîrî-zâde Mehmed Çelebi’nin oğludur. Bu yüzden Pîrî-zâde sanıyla meşhur oldu. On sekiz yaşında sipahi ve zeamet sahibi oldu (Solmaz 2005: 410, Eyduran 2009: 21). Mehmed Süreyyâ, Zuhûrî’nin III. Murad döneminde (1574-1595) öldüğünü belirtir (Akbayar 1998: 1718).

Zuhûrî’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Ancak çeşitli mecmualarda şaire ait şiirlere rastlanmaktadır. Tezkirecilerin şair hakkındaki değerlendirmeleri olumludur. Ahdî, Zuhûrî’yi yaradılışı güzel, ileride meşhur bir şair olabilecek, kabiliyetli bir genç olarak tanımlar (Solmaz 2005: 411). Hasan Çelebi de Zuhûrî’nin parlak şiirlerinin olduğunu ve bunların herkesçe tanındığını söyleyerek ondan övgüyle bahseder (Eyduran 2009: 21).

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 5. İstanbul: KB-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 05.01.2014].

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin B. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 05.01.2014].

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Gazel

Gelür fürkat başında kalbe giryân oldugum demler

İrüp rûz-ı visâli yâre handân oldugum demler

Eyâ mihr-i cihân-ârâ hazer kıl dûd-ı âhumdan

Seher geh âteş-i hicrünle sûzân oldugum demler

Sakın âlûde-h˘ân bulmasun ey şûh dâmânun

Visâlün ‘ıydına şevk ile kurbân oldugum demler

Tuyurdı sırr-ı ‘ışkun dâg-ı sînem mest olup cânâ

Lebün şevki ile çâk-i girîbân oldugum demler

Semâ’ından Zuhûrî vecd olup çarha girür eflâk

Dem-i hicrânda ney gibi nâlân oldugum günler

(Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 411.)