Madde Detay

Hayatı hakkında çok fazla bilgi bulunmayan Hacı Ahmed Baba, 19. yüzyılın ikinci yarısında Kayseri’de dünyaya gelmiştir. Cemal Sadık Ağa’nın oğlu olan Hacı Ahmed Baba’nın varlığı Ahmed Remzi Efendi’nin Kayseri Şairleri adlı eserinden tespit edilmektedir. İstanbul’a giderek hemşehri sıvacılar yanında çıraklık ettiği belirtilmektedir. Harika denilecek derecede kuvvetli bazuya malik olup eliyle taş kırar ve oldukça kalın zincirleri koparırdı. İstanbul külhanbeyleri arasında hatırı sayılır babayiğitlerden olup Sarıgüzelli Deli Ahmed şöhretiyle anıldı (Ergun yty: 296; Satoğlu 1970: 84). Hacı Ahmed Baba’nın tam olarak ne zaman doğduğu hakkındaki bilinmezlik ölümü için de geçerlidir.

Okuma yazma bilmeyen Hacı Ahmed Baba, geçirdiği ruhi buhranlar sebebiyle üç defa darüşşifaya girmiş çıkmış ve buranın ahvalinden bahseden matbu bir destan vücuda getirmiştir. Kırk yaşında Hicaz’a giden Hacı Baba, hac farizası sırasında din kardeşlerini bu dinî görevi ifaya davet eden elli bendden fazla bir manzum divanını da Mekke matbaasında bastırmıştır. Nakşibendi tarikatına girdi. Hac görevinden sonra, O Kayseri’ye artık “Deli Ahmed” değil, bir “Hacı Baba” olarak dönmüş ve hece ile şiirler söylemeye devam etmiştir. Satoğlu, şairin Mekke’de bastırdığını belirttiği eserlerinin son bendine burada yer verir (Satoğlu 1970: 84; Cunbur 2002: 153; Ergun yty: 296).

Şair Nazım Paşa, Kayseri mutasarrıfı iken şimdiki Üsküdar Kütüphanesi direktörü Bay Ahmed Remzi ile müştereken Ahmed Baba hakkında mizahi bir manzume yazmıştır. Ahmed Baba hakkında yazılan bu manzume burada yer verilmiştir. 

Cunbur, Müjgân (2002). “Ahmed”, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 1. İstanbul: Atatürk Kültür Merkezi Yay. 153.

Ergun, Sadeddin Nüzhet (yty). Türk Şairleri. C.1. yyy. 

Satoğlu, Abdullah (1970). Kayseri Şairleri. Ankara: As Matbaası.

“Ahmed Hacı Baba” (1977). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 1. İstanbul: Dergâh Yay. 62.

Şair Nazım Paşa’nın Ahmed Baba İçin Yazdığı Manzume

Aklına uydu girüp üç kere tımarhaneye

Eyledi Mecmunlara bahş-ı hired Ahmed Baba

Nağme-i vecd-i âveri ehl-i safâ-yı mest ider

El vurup guşa ne dem derse Meded Ahmed Baba

Eyledi bir şaklaban taklîd tarzı nağmesin

Dedi nefretle ana yuha mered Ahmed Baba

Merkeb-i çâbükerevinden dâimâ mennûndur

Esbrân olanlara etmez hased Ahmed Baba

Merdiven başında istikbal eder iş sahibin

Gâh jurnal gezdirir gâhî sened Ahmed Baba

Eyledi evkâf anı memur-ı târ-ı ankebût

Etmedi bu hidmet-i makbulü red Ahmed Baba

Her ne yerse hazm eder me’kul olsun olmasun

Gâh anahtarlar yutar gâhî veted Ahmed Baba (Ergun yty: 296)

Bir Kıta

Tevellüt Kayseri ismim Ahmed

Tarik-i Nakşî’den kuşandım kemend

Cümle ehl-i imâm eyledim dâvet

Kâbe-i Mükerremeye efendim buyurun

Baş açık yalın divana durun

Satoğlu, Abdullah (1970). Kayseri Şairleri. Ankara: As Matbaası. 84.

 Ergun yty: 296)