Madde Detay
AHMED REŞÎD, Yayaköylü
(d. ?/? - ö. 1257?/1841?)
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Hayatı hakkında edinilen malumatın büyük bir kısmı, kendisinin sağlığında basılmış Nuhbe-i Vehbî Şerhi’ne dayanmaktadır. Manisa’nın Soma ilçesinin Bayat Köyü'nde doğmuştur. Hacı Ali adında ilim ve faziletiyle tanınmış bir kişinin oğludur. Manisa müftüsü Ebû Halîl’in talebesi arasında yer almış, daha sonra İstanbul’da tahsilini tamamlayarak müderris olmuştur. Ahmed Reşîd, Manisa nahiyelerinden Yayaköyü’nde Karaosmanzâdeler tarafından yapılan medrese ve kütüphanenin müderrislik ve hâfız-ı kütüplüğüne tayin edilmiş, ömrünün sonuna kadar bu vazifelerle meşgul olmuştur. Mehmed Süreyyâ ve -muhtemelen ondan naklen- Bağdatlı İsmail Paşa, Ahmed Reşîd’in 1257/1841’de öldüğünü yazarlarsa da bu kaydın dayanağı meçhuldür.
Ahmed Reşîd, Sünbülzâde Vehbî’nin (ö.1809) Nuhbe-i Vehbî adlı manzum Arapça-Türkçe sözlüğü için yazdığı şerhle tanınmış bir ilim adamıdır. Nuhbe-i Vehbî Şerhi- Sünbülzâde Vehbî’nin 1214/1800 yılında tamamladığı ve “Nuhbe-i Vehbî” adını verdiği Arapça-Türkçe manzum sözlüğün mensur Türkçe şerhidir. Yazar, bu şerhi bazı dostlarının ricası üzerine yazmaya başlamış ve 1256/ 1841’de tamamlamıştır. Söz konusu hacimli şerh, 1259/1843 yılında İstanbul’da basılmıştır. Devrin çeşitli âlimlerinin takrizler yazdığı, şairlerinin neşri üzerine tarihler düşürdüğü bu şerh, edebî çevrelerde takdirle anılan ve sonraki devirlerde de faydalanılan bir eserdir.
Kaynakça
Ahmed Reşîd (1259/1843). Nuhbe-i Vehbî Şerhi. İstanbul.
Akün, Ömer Faruk (1970). “Sünbül-zâde Vehbî”. İslâm Ansiklopedisi. C. 11. İstanbul: MEB Yay. 238-242.
Bursalı Mehmed Tâhir bin Rif‘at (1324/1908). Aydın Vilâyetine Mensub Meşâyih, Ulemâ, Şuarâ, Müverrihîn ve Etıbbânın Terâcim-i Ahvâli. İzmir.
Bursalı Mehmed Tâhir (1333-1342/1915-1924). Osmanlı Müellifleri. 3 C. İstanbul: Matbaa-i Âmire.
Ceyhan, Âdem (2007). “Yayaköylü Ahmed Reşîd Efendi’nin Nuhbe-i Vehbî Şerhi”. Kırkağaç Sosyo-Ekonomik Tarih Sempozyumu Bildirileri. 6-7 Eylül.
Ergun, Sadeddin Nüzhet (1936-45). Türk Şairleri. C. 4. İstanbul.
Kilisli Muallim Rifat- İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (hzl.) (1951). Bağdatlı İsmâil Paşa, Hediyyetü’l-Ârifîn Esmâ’ü’l-Müellifîn ve Âsârü’l-Musannifîn. I. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
Mehmed Süreyyâ (1308-15/1890-98). Sicill-i Osmânî yâhud Tezkire-i Meşâhîr-i Osmâniyye. 4 C. İstanbul: Matbaa-i Âmire.
Mehmed Zihnî (1295-96/1878-79). Meşâhirü’n-Nisâ. C. 2. İstanbul.
Mısır Millî Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Kataloğu (1987-1992). C. 4.
Muallim Nâcî (1305/1888). “Nümûne-i İntihâb”. Mecmua-i Muallim. 21 Şaban. 1. Sene. nüsha 30. 119.
Refî-i Kâlâyî (1284/1867). Dîvan. Fâtih Matbaası.
Sünbülzâde Vehbî (1220/1805). Nuhbe-i Vehbî.
Sürûrî (1255/1839). Dîvân. Bulak.
Şair Eşref Külliyâtı (1928). Vakit Matbaası.
Tahir (1931). Başlangıcından Tanzimat Devrine Kadar Edebiyat Tarihimize Dair Manzum Bir Muhtıra. İstanbul: İttifak Matbaası.
Uluçay, M. Çağatay (1946). Manisa Ünlüleri. Manisa.
Yurtseven, Necmettin (2003). Türk Edebiyatında Arapça- Türkçe Lügatler ve Sünbülzâde Vehbî’nin Nuhbe’si. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: PROF. DR. ADEM CEYHANYayın Tarihi: 05.06.2013Güncelleme Tarihi: 01.12.2020Eserlerinden Örnekler
Arûz, sabûr vezninde müennes-i semâî olarak mîzân-ı şi‘re ıtlâk olunur ki, fâilâtün mefâîlün mütefâilün misillü efâîl ve tefâîlden ibâretdir. Şi‘r anunla muâraza ve muvâzene olunup mevzûnu nâ-mevzûndan mütemeyyiz olur. Ve arûz şi‘rden her beytin mısrâ‘-ı evvelinin cüz’-i ahîrine denir. Nitekim mısrâ-ı sânînin cüz’-i ahîrine darb denir. Ve arûz Mekke-i Mükerreme ve Medîne-i Münevvere ve etrâf ü havâlîlerine ıtlâk olunur.
(Ahmed Reşîd (1259/1843). Şerh-i Nuhbe-i Vehbî. 287.)
İlişkili Maddeler
Yayın Tarihi: 05.06.2013Güncelleme Tarihi: 01.12.2020Eserlerinden Örnekler
Arûz, sabûr vezninde müennes-i semâî olarak mîzân-ı şi‘re ıtlâk olunur ki, fâilâtün mefâîlün mütefâilün misillü efâîl ve tefâîlden ibâretdir. Şi‘r anunla muâraza ve muvâzene olunup mevzûnu nâ-mevzûndan mütemeyyiz olur. Ve arûz şi‘rden her beytin mısrâ‘-ı evvelinin cüz’-i ahîrine denir. Nitekim mısrâ-ı sânînin cüz’-i ahîrine darb denir. Ve arûz Mekke-i Mükerreme ve Medîne-i Münevvere ve etrâf ü havâlîlerine ıtlâk olunur.
(Ahmed Reşîd (1259/1843). Şerh-i Nuhbe-i Vehbî. 287.)
İlişkili Maddeler
Güncelleme Tarihi: 01.12.2020Eserlerinden Örnekler
Arûz, sabûr vezninde müennes-i semâî olarak mîzân-ı şi‘re ıtlâk olunur ki, fâilâtün mefâîlün mütefâilün misillü efâîl ve tefâîlden ibâretdir. Şi‘r anunla muâraza ve muvâzene olunup mevzûnu nâ-mevzûndan mütemeyyiz olur. Ve arûz şi‘rden her beytin mısrâ‘-ı evvelinin cüz’-i ahîrine denir. Nitekim mısrâ-ı sânînin cüz’-i ahîrine darb denir. Ve arûz Mekke-i Mükerreme ve Medîne-i Münevvere ve etrâf ü havâlîlerine ıtlâk olunur.
(Ahmed Reşîd (1259/1843). Şerh-i Nuhbe-i Vehbî. 287.)
İlişkili Maddeler
Eserlerinden Örnekler
Arûz, sabûr vezninde müennes-i semâî olarak mîzân-ı şi‘re ıtlâk olunur ki, fâilâtün mefâîlün mütefâilün misillü efâîl ve tefâîlden ibâretdir. Şi‘r anunla muâraza ve muvâzene olunup mevzûnu nâ-mevzûndan mütemeyyiz olur. Ve arûz şi‘rden her beytin mısrâ‘-ı evvelinin cüz’-i ahîrine denir. Nitekim mısrâ-ı sânînin cüz’-i ahîrine darb denir. Ve arûz Mekke-i Mükerreme ve Medîne-i Münevvere ve etrâf ü havâlîlerine ıtlâk olunur.
(Ahmed Reşîd (1259/1843). Şerh-i Nuhbe-i Vehbî. 287.)
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | DERTLİ MAHMUT/MAHMUT, Mahmut Anılan | d. 1933 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | ÖMER, Ömer Lütfi Veli | d. 1874 - ö. 1957 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Berdi Kerbabayev | d. 15 Mart 1894 - ö. 1974 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | DERTLİ MAHMUT/MAHMUT, Mahmut Anılan | d. 1933 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | ÖMER, Ömer Lütfi Veli | d. 1874 - ö. 1957 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Berdi Kerbabayev | d. 15 Mart 1894 - ö. 1974 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | DERTLİ MAHMUT/MAHMUT, Mahmut Anılan | d. 1933 - ö. ? | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | ÖMER, Ömer Lütfi Veli | d. 1874 - ö. 1957 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Berdi Kerbabayev | d. 15 Mart 1894 - ö. 1974 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | DERTLİ MAHMUT/MAHMUT, Mahmut Anılan | d. 1933 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | ÖMER, Ömer Lütfi Veli | d. 1874 - ö. 1957 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Berdi Kerbabayev | d. 15 Mart 1894 - ö. 1974 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | DERTLİ MAHMUT/MAHMUT, Mahmut Anılan | d. 1933 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | ÖMER, Ömer Lütfi Veli | d. 1874 - ö. 1957 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Berdi Kerbabayev | d. 15 Mart 1894 - ö. 1974 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | DERTLİ MAHMUT/MAHMUT, Mahmut Anılan | d. 1933 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | ÖMER, Ömer Lütfi Veli | d. 1874 - ö. 1957 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Berdi Kerbabayev | d. 15 Mart 1894 - ö. 1974 | Madde Adı | Görüntüle |