Madde Detay
ÂLÎ, Beyzâde Derviş Mustafa Âlî Efendi
(d. ?/? - ö. 982/1574\\\'ten sonra)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Asıl ismi Mustafa olan ve Bey-zâde unvanıyla şöhret bulan Âlî [Fâizî: آلى / Ahdî, Riyâzî ve Tuhfe: عالى], İstanbulludur. Eğitimini yarıda bırakarak Halvetî tarikatına giren Âlî, Derviş Mustafa ve Mustafa Çelebi olarak da anılmaktadır. Tarikat içerisinde marifetle meşgul olan Âlî, aynı zamanda Farsça öğrenmiş, aruz ve muammaya da vâkıf olmuştur. Şiir ve inşada maharetli olan Âlî, özellikle tarih düşürme konusunda devrinde takdir görmüştür. Kanuni Sultan Süleyman (d.900/1494-ö.974/1566)’ın Kerbela sahrasında yaptırdığı çeşmeye söylediği tarih kıt’asıyla şöhret kazanmıştır. Riyazi, bu tarihin Fuzuli’ye ait olarak gösterilmesinin -tarihin Fuzuli’nin ölümünden (963) bir sene sonraya tekabül etmesi dolayısıyla- hata olduğunu söyler. Sultan III. Murad (953/1546-1003/1595)’ın tahta çıkışında (8 Ramazan 982/22 Aralık 1574) hayatta olan şairin (Deniz 2002: 316) ölüm tarihi tam olarak bilinmemektedir.
Kaynakça
Deniz, Sebahat (2002). “Âlî”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 1. Ankara: AKM Yay. 316.
Fâizî Kaf-zâde. Zübdetü’l-Eş’âr. Millet Kütüphanesi. AE. Nu: 1325. vr. 5a.
Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî - Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.
Riyâzî Mehmed Efendi. Riyâzü’ş-Şuarâ. Millet Kütüphanesi. AE Nr. 765. vr. 90a.
Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ. Ankara: AKM Yay.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DOÇ. DR. AHMET DOĞANYayın Tarihi: 02.08.2014Güncelleme Tarihi: 23.08.2021Eserlerinden Örnekler
Gûyiyâ bu çeşme bir sakkâ durur
Râh-ı Hak’da teşne eyler cüst ü cû
Lü’lesi anun dehendür su dili
Dil döker kime olursa rû-be-rû
Su gibi ezberlemiş okur revân
Mâ-cerâ-yı dehri ‘Âlî sû-be-sû
Önine kim gelse dir târîh içün
Mâ Hüseyn ile Hasan ‘aşkına su
(Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ. Ankara: AKM Yay. 433-434. Riyâzî Mehmed Efendi. Riyâzü’ş-Şuarâ. Millet Kütüphanesi. AE Nr. 765. vr. 90a.)
İlişkili Maddeler
Yayın Tarihi: 02.08.2014Güncelleme Tarihi: 23.08.2021Eserlerinden Örnekler
Gûyiyâ bu çeşme bir sakkâ durur
Râh-ı Hak’da teşne eyler cüst ü cû
Lü’lesi anun dehendür su dili
Dil döker kime olursa rû-be-rû
Su gibi ezberlemiş okur revân
Mâ-cerâ-yı dehri ‘Âlî sû-be-sû
Önine kim gelse dir târîh içün
Mâ Hüseyn ile Hasan ‘aşkına su
(Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ. Ankara: AKM Yay. 433-434. Riyâzî Mehmed Efendi. Riyâzü’ş-Şuarâ. Millet Kütüphanesi. AE Nr. 765. vr. 90a.)
İlişkili Maddeler
Güncelleme Tarihi: 23.08.2021Eserlerinden Örnekler
Gûyiyâ bu çeşme bir sakkâ durur
Râh-ı Hak’da teşne eyler cüst ü cû
Lü’lesi anun dehendür su dili
Dil döker kime olursa rû-be-rû
Su gibi ezberlemiş okur revân
Mâ-cerâ-yı dehri ‘Âlî sû-be-sû
Önine kim gelse dir târîh içün
Mâ Hüseyn ile Hasan ‘aşkına su
(Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ. Ankara: AKM Yay. 433-434. Riyâzî Mehmed Efendi. Riyâzü’ş-Şuarâ. Millet Kütüphanesi. AE Nr. 765. vr. 90a.)
İlişkili Maddeler
Eserlerinden Örnekler
Gûyiyâ bu çeşme bir sakkâ durur
Râh-ı Hak’da teşne eyler cüst ü cû
Lü’lesi anun dehendür su dili
Dil döker kime olursa rû-be-rû
Su gibi ezberlemiş okur revân
Mâ-cerâ-yı dehri ‘Âlî sû-be-sû
Önine kim gelse dir târîh içün
Mâ Hüseyn ile Hasan ‘aşkına su
(Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ. Ankara: AKM Yay. 433-434. Riyâzî Mehmed Efendi. Riyâzü’ş-Şuarâ. Millet Kütüphanesi. AE Nr. 765. vr. 90a.)
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendi | d. ? - ö. 1715’ten sonra | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | ŞEKÛRÎ, Şeyh Abduşşekûr Mûsâ Efendi | d. ? - ö. 1678 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | ÂTIF, Çavuş-zâde Âtıf Ahmed Bey | d. 1794 - ö. 1846 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendi | d. ? - ö. 1715’ten sonra | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | ŞEKÛRÎ, Şeyh Abduşşekûr Mûsâ Efendi | d. ? - ö. 1678 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | ÂTIF, Çavuş-zâde Âtıf Ahmed Bey | d. 1794 - ö. 1846 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendi | d. ? - ö. 1715’ten sonra | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | ŞEKÛRÎ, Şeyh Abduşşekûr Mûsâ Efendi | d. ? - ö. 1678 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | ÂTIF, Çavuş-zâde Âtıf Ahmed Bey | d. 1794 - ö. 1846 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendi | d. ? - ö. 1715’ten sonra | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 11 | ŞEKÛRÎ, Şeyh Abduşşekûr Mûsâ Efendi | d. ? - ö. 1678 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 12 | ÂTIF, Çavuş-zâde Âtıf Ahmed Bey | d. 1794 - ö. 1846 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 13 | RAHMÎ, Hekimbaşı-zâde Abdurrahîm Rahmî Efendi | d. ? - ö. 1715’ten sonra | Madde Adı | Görüntüle |
| 14 | ŞEKÛRÎ, Şeyh Abduşşekûr Mûsâ Efendi | d. ? - ö. 1678 | Madde Adı | Görüntüle |
| 15 | ÂTIF, Çavuş-zâde Âtıf Ahmed Bey | d. 1794 - ö. 1846 | Madde Adı | Görüntüle |