AZÎZ, Şeyh Abdulaziz Efendi

(d. ?/? - ö. 1150/1737-38)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Bağdat’ta doğdu. Asıl adı Abdulaziz’dir. Bağdat Mevlevihanesi şeyhi Yahya Efendi’nin oğludur. Babasının ölümü üzerine Konya’ya gelerek Mevlevî dergâhında hizmette bulunup kendisini yetiştirdi. Daha sonra Bağdat Mevlevihanesi şeyhi olan Abdulaziz Efendi, 1150/1737-38 yılında vefat etti.

Farsça ve Türkçe şiirler yazmaya muktedir bir şair olan Abdulaziz Efendi, şiirlerinde Azîz mahlasını kullandı. Herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicil-i Osmânî. C. 1. İstanbul: KB-Tarih Vakfı Yay. 98.

Ali Enver (1309). Semâ-hâne-i Edeb. İstanbul.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi, Tezkîre-i Safâyî, (Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idü’l-Eş’âr). Ankara: AKM Yay. 412-13.

Ergun, Sadettin Nüzhet (1936). Türk Şairleri. C. 2. İstanbul.

Fatîn Dâvûd (1271). Hâtimetü’l-Eş’âr. İstanbul. 295-96.

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar DedeTezkîre-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 356-57.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 505.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay. 669-70.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 04.11.2014
Güncelleme Tarihi: 22.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Bağdatlı Nazmî-zâde Murtazâ’nın Siyer-i Şerîf’ine Yazdığı Takrîz

Hamdüli’llâh bu tesânîf-i bedi’ü’t-tahtın

Resm-i evrâkı bulup kilkim ile pâyânı

Ne tesânîf ki her nüsha-i zîbendesi seyyiddir

Mahz-ı ilhâm u füyûz-ı kerem-i sübhânı

Ya’ni üç cild-i şerîf-i siyer-i pâk-i nebî

Ki etmiş üç kâmile Hak cem’in anın erzânî

Vâzı’ü’l-asl biri Veysî-i pâkîze-edâ

Ki ibtidâ eyledi ol vaz’ bu hoş-‘unvânı

Sâniyen Nâbî-i kâmil ki anın resm oldu

Hâme-i sihr-i beyânı ile cild-i sânî

Biri de ol se sühandân seri’ü’r-rahmetin

Murtazâ Nazmî-i dânâ-dil ü irfân kânı

Virdi cild-i sivuma revnak u zîb ü ikmâl

Kilk-i endîşesi vü hâme-i zer-efşânı

Bâreka’llâh zihî pâk-tesânif k’ola

Câmi’ sîret gazvât-ı rüsül-i sultânî

Sâfi’-i rûz-ı cezâ hâdî-i dîn şems-i dücâ

Bâ’is-i hilkat-ı âlem şeref-i insânî

A’ni Sultân-ı rüsül Ahmed-i Muhtâr ol kim

Kıldı engüşt ile şak kurs-ı meh-i tâbânı

Eser-i tâbiş-i zıll-ı kadd-i dil-cûsudur

Mihr-i gerdûn ile cirm-i felek-i nûrânî

Âlem-i âlemiyâne dükeli olmuşdur

Rahmet-i mahz-ı Hudâ zât-ı kerîmü’ş-şânı

Şer'-i ahkâm-ı cihân içre olaldan cârî

Kalmadı sâ’ir rüsüle kadd-i fermân-rânı

O şâhenşâh-ı mülk-i hayl-ı felek-tevsen kim

Dergehinin ola Cibrîl-i emîn derbânı

Kıldı Hallâk-ı cihân hâseten îcâd hemân

Resm-i medhiçün anın hâme ile ebnânı

Pâye-i kadrini derk etmege âric olamaz

Kılsa süllem eger endîşe bu nüh eyyâmı

Na’t-ı pâk-i şeh-i kevneyne ne mümkin ki Azîz

Veresin hâme-i idrâkin ile pâyânı

Kıl hemân bâ’is-i tersîmi olan bu nushun

Zât-ı dânişver-i âlî-neseb ü devrânı

Nâ’il-i hayr-du’â-hâ-yı icâbet mü’esser

Geh du’âdır zırıh-ı hıfz-ı ten-i insânı

Eyleye zât-ı şerîfiyle vücûd-ı pâkin

Her belâlardan emîn-i âtıfet-i Yezdânî

Pâye-i kadrini hem ede o denlü âlî

Geh ola mültecâ vü müstenid-i akrânı

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi, Tezkîre-i Safâyî, (Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idü’l-Eş’âr). Ankara: AKM Yay. 412-13.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ahmet Haşimd. 1887 - ö. 4 Haziran 1933Doğum YeriGörüntüle
2BEKRÎ, Ebûbekir Efendid. 1722-23 - ö. 1783-84Doğum YeriGörüntüle
3MEHMED, Mehmed Efendid. ? - ö. 1667-68Doğum YeriGörüntüle
4Ahmet Haşimd. 1887 - ö. 4 Haziran 1933Doğum YılıGörüntüle
5BEKRÎ, Ebûbekir Efendid. 1722-23 - ö. 1783-84Doğum YılıGörüntüle
6MEHMED, Mehmed Efendid. ? - ö. 1667-68Doğum YılıGörüntüle
7Ahmet Haşimd. 1887 - ö. 4 Haziran 1933Ölüm YılıGörüntüle
8BEKRÎ, Ebûbekir Efendid. 1722-23 - ö. 1783-84Ölüm YılıGörüntüle
9MEHMED, Mehmed Efendid. ? - ö. 1667-68Ölüm YılıGörüntüle
10Ahmet Haşimd. 1887 - ö. 4 Haziran 1933Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11BEKRÎ, Ebûbekir Efendid. 1722-23 - ö. 1783-84Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12MEHMED, Mehmed Efendid. ? - ö. 1667-68Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Ahmet Haşimd. 1887 - ö. 4 Haziran 1933Madde AdıGörüntüle
14BEKRÎ, Ebûbekir Efendid. 1722-23 - ö. 1783-84Madde AdıGörüntüle
15MEHMED, Mehmed Efendid. ? - ö. 1667-68Madde AdıGörüntüle