Madde Detay

Asıl adı İbrahim olan Beyoğlu, tahminlere göre 19. yüzyılın birinci yarısında yaşamıştır. Kocatürk, elinde bulunan bu yüzyıla ait cönklerde âşığın şiirlerinin bulunmasından onun 19. yüzyılda yaşadığı sonucunu çıkarır (1963: 363-364). Hayatı hakkında çok fazla bilgi bulunmayan Beyoğlu'nun Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi'nde Gaziantep veya Kahramanmaraşlı olabileceği kaydedilmektedir (1998: 420). Ergun'da Beyoğlu'nun Cenup vilayetlerinden birine mensup Türkmen şairlerinden biri olabileceğini belirtmiştir (yty: 838). Şiirlerinden birinde geçen "Beyoğlu İbrahim! Bahtım karalı" mısraından Beyoğlu'nun asıl adının İbrahim olabileceği sonucu çıkarılabilir. Ali Rıza Yalman, "Gaziantep Şairleri" isimli yazısında Beyoğlu adlı bir şairden bahseder. Buna göre Beyoğlu, iskan beylerinden Yusuf Beyin oğludur, Asıl adı Kadir'dir. Babasının gazabına uğrayan âşık genç yaşta ortalıktan kaybolmuştur. Bir rivayete göre kendisini celaliler Halep'te şehit etmişlerdir (1939: 74). Yalman'ın bahsettiği Beyoğlu ile yukarıda anlatılan Beyoğlu'nun aynı kişi olup olmadığı bilinmemektedir. Beyoğlu'nun ne zaman doğduğu hakkındaki bilinmezlik vefatı için de geçerlidir.

Beyoğlu'nun bugün elde bulunan şiirlerinin koşma nazım biçiminde ve hece vezniyle yazıldığı görülmektedir. Koşmalarında aşk, sevgili ve ayrılık konularının yanı sıra, ilahi aşk konusunu da işlemektedir.

Ergun, Sadettin Nüzhet (yty). Türk Şairleri 2. yyy.

Kocatürk, V. Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası.

Yalman, Ali Rıza (1939). "Gaziantep Şairleri", Halk Bilgisi Haberleri. 88: 73-75.

 

Koşma

Felek, Eyyub gibi düşürdün derde,

Unulmadı yaram dedim ağladım

Ruz ü şebde kodun ah ile zârda,

Alamadım ağram dedim ağladım.

Kütah oldum, muhnetimi çeken yok,

Lûtf eyleyip bir çareme bakan yok,

Ben ölürsem ocağımı yakan yok:

Ne kara maceram dedim ağladım.

Mahabbet çoğaldı gittikçe nazdan,

Ol tabip gücendi, el çekti bizden.

Cümlenin mâbudu ol gani Yezdan,

Senden olsun kerem! dedim ağladım.

Emrine muntazır oldum, ya Celil!

Züriyetim Âdem, milletim Halil.

Korkarım arada sefil ü zelil

Olur kaşı karam, dedim ağladım.

Sene tamam, hicran akar bu tenden,

Pek müşküldür ben de geçtim bu candan.

Nazlı yâr usandı, elçekti benden,

Salt kesildi çarem dedim ağladım.

Tabib geldi, bu yaremden bilmedi,

Ezildi vücudum, rahat kalmadı.

Yakın komşulardan gelen olmadı,

Zahmım kendim saram dedim ağladım.

Beyoğlu İbrahim! Bahtım karalı,

Hiç rahat bulmadım temel duralı.

Dergâhına böyle mecruh, yaralı

Bilmem nice varam! dedim ağladım

Kocatürk, V. Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası. 363-364.

Koşma

Yürü güzel haydi yoluna yürü

Ağustosta erir dağların karı

Gayet güzel olsa yiğidin yâri

O da bin bir türlü nazınan gelir

Yürü güzel yürü yolundan kalma

Her yüze güleni dost olur sanma

Ölümden korkup da sen geri dönme

Yiğidin alnına yazılan gelir

Şu benim benzime geldi mi aklık

yiğidin bağrına çökmesin yokluk

Sarpa çek kendini kınalı keklik

Beyoğlu üstüne bazınan gelir

Ergun, S. Nüzhet (yty). Türk Şairleri 2. yyy. 838.