ÇEŞMÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
Âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

19. yüzyılda yaşayan ve asıl adı bilinmeyen Çeşmî, Kastamonuludur. Doğum ve ölüm tarihleri bilinmemektedir. Yoksul ve perişan bir hayat sürdüğü ve gezgin bir âşık olduğu bilinmektedir (Şenel 1995: 49). Çeşmî, saz çalan âşıklar arasında yetişti. Rivayete göre bir gün saz şairleri kendisine mahlas vermek için Fuzulî’nin Divanı’ndan beyit açarlar; “Defter-i a’mâlimin hattı hatandır siyâh / Kan döker çeşmim hayal ettikçe hevl-i mahşeri" beyti çıkar. O günden sonra Çeşmî mahlasıyla şiirler söyler (Tan 1985: 95). Güçlü bir saz şairidir. Şairin, örneği verilen cinaslı koşması onun şiir kudretini gösterir (Yücel 1993: 72). 

Kaynakça

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası.

Şenel, Süleyman (1995). "Kastamonu Halk Şairleri Üzerine". Türkiye İş Bankası Kültür ve Sanat Dergisi. 27.

Tan, Nail (1985). "Kastamonu Halk Şairleri". Halk Kültürü Dergisi. 2.

Yücel, Neslihan (1993). Kastamonu'da Âşıklık Geleneği ve Kastamonu'da Yetişen Âşıklar. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÜLŞAH YÜKSEL HALICI
Yayın Tarihi: 27.10.2013
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Derd-i dilim arttı, yarımın derdim,

Seksende, doksanda, yüzde seyreyle!

Gonca güllerini yârımın derdim,

Gerdanda, dudakta yüzde seyreyle!

 

Sen gelince yıkılırmış yar dedim,

Al hançeri, ur sinemi yar dedim,

Yeter cevr ü cefa etme, yâr dedim,

Cism ü bedenimi yüz de seyreyle!

 

Çeşmiya! Bin gazel yazdım divane,

El bağladım yâra durdum divane,

Dedi: Var yıkıl git behey divane,

Aşkın deryasında yüz de seyreyle!

 

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası. 395.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NEŞÂTÎ, Neşâtî Begd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MEFTUNÎ, Ahmedd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3NİHÂNÎ (Kadı)d. ? - ö. 1546\'da sağDoğum YeriGörüntüle
4NEŞÂTÎ, Neşâtî Begd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5MEFTUNÎ, Ahmedd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6NİHÂNÎ (Kadı)d. ? - ö. 1546\'da sağDoğum YılıGörüntüle
7NEŞÂTÎ, Neşâtî Begd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8MEFTUNÎ, Ahmedd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9NİHÂNÎ (Kadı)d. ? - ö. 1546\'da sağÖlüm YılıGörüntüle
10NEŞÂTÎ, Neşâtî Begd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MEFTUNÎ, Ahmedd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12NİHÂNÎ (Kadı)d. ? - ö. 1546\'da sağAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13NEŞÂTÎ, Neşâtî Begd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14MEFTUNÎ, Ahmedd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15NİHÂNÎ (Kadı)d. ? - ö. 1546\'da sağMadde AdıGörüntüle