EYYUBİ, Eyüp Todil

(d. 04.06.1955 / ö. ?)
madenci
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Eyüp Todil olan âşık, 4 Haziran 1955 tarihinde Adana'nın Feke ilçesi Gürümze köyünde doğmuştur. Âşık Eyyubi'ye doğduğunda Ali adı verilmiş ancak âşık, bebeklik döneminde ağır bir hastalık geçirdiği zaman aile büyükleri bu ismin ona ağır geldiğini düşünmüşler ve adını değiştirerek Eyüp yapmışlardır (Çopuroğlu 1998: 107). Âşık Eyyubi, soyadlarının aslında Tadil olarak alındığını ancak kayıtlardaki bir yanlışlık sonucu Todil şekline dönüştüğünü ifade etmektedir (Çopuroğlu 1998: 108).

Âşık Eyyubi'nin öz annesinden 6, üvey annesinden 3 olmak üzere 9 kardeşi vardır. Âşık, önce kendi köyünde ilkokulu bitirmiş daha sonra Develi İmam Hatip Lisesine kayıt yaptırmış; ancak imkansızlıklar nedeniyle tahsiline devam edememiştir. 1995 yılında Feke İlköğretim Okulunu dışarıdan bitirerek Ortaokul mezunu olmuştur. Diğer yandan âşık, 1975 yılında askerlik görevini yerine getirmek amacı ile Zonguldak'ın Karabük ilçesinde Jandarma eri olarak başladığı vatani görevini 1977 yılında Kayseri İli İl Jandarma Komutanlığında tamamlar. Âşık Eyyubi, 1978 yılında Saniye Hanım ile evlenir ve bu evlilikten üçü oğlan biri kız olmak üzere 4 çocuk sahibi olurlar. (Çopuroğlu 1998: 110 )

Eyyubi, bugün Gürümze'de eşi Saniye Hanım ile birlikte yaşamaktadır. Geçmişte madencilik işi ile geçimini sağlamış olan âşık, bugün emeklidir (Çopuroğlu 1998: 111). Fakat, bir kenara çekilmemiştir; küçük çapta tarım ve hayvancılıkla uğraşmakla birlikte Feke Karacaoğlan Derneğinde de başkanlık görevini yürütmektedir.

Âşık Eyyubi, âşıklığa küçük yaşlardan itibaren ilgi duyduğunu, yörede yaygın olan Karacaoğlan geleneği ve anlatılan halk hikayelerinin (Kerem ile Aslı, Âşık Garip, Köroğlu...) âşıklığa ilgi duymasında en önemli etkenler olduğunu, rüya görerek âşıklığa başlamadığını ve bade içmediğini, günümüzde bade içme işinin de imkansız olduğunu ifade etmektedir (Çopuroğlu 1998: 115). Âşık, saz çalmayı da ilkokul öğretmeni Coşkun Akça'dan öğrendiğini belirtmektedir. Âşık Eyyubi, usta-çırak ilişkisi içerisinde yetişmemiş, kendisini gelenek içerisinde geliştirmiştir. Âşık, "Eyyubi" mahlasını da kendisine sazlı-sözlü bir ortamda, yörenin önde gelen âşıklarından biri olan Âşık Feymani'nin verdiğini söylemektedir (Çopuroğlu 1998: 116).Âşık, kendisinin bu alanda ustalaşmasına katkıda bulunan Çukurova yöresinin önde gelen âşıklarından Âşık Feymani, Âşık Hacı ve Âşık Abdulvahap Kocaman'ı usta kabul etmektedir. Kendisinin de oğlu Hasan Hüseyin'in ustası olduğunu ifade etmektedir.

Âşık Eyyubi'nin şiirleri, koşma tarzında güzelleme, koşma tarzında nasihat ve koşma tarzında taşlama niteliğindedir. Şiirlerini genellikle 11'li ölçü ile kaleme almıştır. Âşık, şiirlerinde genellikle yarım kafiye kullanmıştır. Âşık Eyyubi, şiirlerinde halk söyleyişlerine,  tekrir ve ikilemelere, deyimlere sıklıkla yer vermiştir. Âşık Eyyubi'nin şiirlerine bakıldığında anlatım şekli olarak çoğu zaman doğrudan anlatım, hikaye yoluyla anlatım, soru-cevap yoluyla anlatım ve delil-ispat yoluyla anlatımı tercih ettiği görülür. Şiirlerinde genellikle aşk, doğa, din, vatan sevgisi, vatandaşlık bilinci gibi temalara yer verildiği dikkati çeker. Kimi zaman da doğa ile güzeli bütünleşmiş bir halde karşımıza çıkarır. Aşağıdaki dörtlük bu duruma güzel bir örnek teşkil etmektedir: "Yayla çiçeğinden güzel kokuyor/ Toroslarda bir aşiret güzeli/ Evlerine vardım halı dokuyor/ Toroslarda bir aşiret güzeli" (Çopuroğlu 1998: 195).

Kaynakça

Çopuroğlu, Kemal (1998). Yukarı Çukurova 'da Âşıklık Geleneği ve Âşık Eyyubi. Yüksek Lisans Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. BÜLENT ARI
Yayın Tarihi: 02.01.2019
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NAZLI GELİN, Ayşed. 1860 - ö. 1908Doğum YeriGörüntüle
2Merve Koçak Kurtd. 15 Mayıs 1976 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3FEYMANİ/ÇOBAN OSMAN, Osman Taşkayad. 02.05.1942 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4NAZLI GELİN, Ayşed. 1860 - ö. 1908Doğum YılıGörüntüle
5Merve Koçak Kurtd. 15 Mayıs 1976 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6FEYMANİ/ÇOBAN OSMAN, Osman Taşkayad. 02.05.1942 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7NAZLI GELİN, Ayşed. 1860 - ö. 1908Ölüm YılıGörüntüle
8Merve Koçak Kurtd. 15 Mayıs 1976 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9FEYMANİ/ÇOBAN OSMAN, Osman Taşkayad. 02.05.1942 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10NAZLI GELİN, Ayşed. 1860 - ö. 1908MeslekGörüntüle
11Merve Koçak Kurtd. 15 Mayıs 1976 - ö. ?MeslekGörüntüle
12FEYMANİ/ÇOBAN OSMAN, Osman Taşkayad. 02.05.1942 - ö. ?MeslekGörüntüle
13NAZLI GELİN, Ayşed. 1860 - ö. 1908Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Merve Koçak Kurtd. 15 Mayıs 1976 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15FEYMANİ/ÇOBAN OSMAN, Osman Taşkayad. 02.05.1942 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NAZLI GELİN, Ayşed. 1860 - ö. 1908Madde AdıGörüntüle
17Merve Koçak Kurtd. 15 Mayıs 1976 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18FEYMANİ/ÇOBAN OSMAN, Osman Taşkayad. 02.05.1942 - ö. ?Madde AdıGörüntüle