Madde Detay

Asıl adı Hüseyin olan âşığın doğum tarihi bilinmemektedir. Erzurum doğumludur. "Şeyh Ahmed Yesevî çocuklarından" şeklinde anılarak ün kazanmıştır (Koca 1990: 646). Şiirinde Hayranî mahlasını kullanan âşığın Deli Hüseyin lakabıyla tanındığı söylenebilir. 19. yüzyıl şairlerinden Hızrî’nin Şairname’sinde “Nalânî, Giryânî, Hayrânî oldu.” (TDEA 1981: 179) mısrasında adı geçen Hayranî'nin aynı âşık olduğu düşünülebilir. Hayranî ile ilgili bilgileri İsyânî (İsmail Elçioğlu)'den aldığını belirten Turgut Koca, Hayranî'nin Deli Derviş'in müsahibi olduğunu, saz çalmadığını ancak söylediğini ifade eder. Hayranî, 1899’da vefat etmiştir (1990: 646).

Eserleri hakkında bir bilgi bulunmayan âşığın Bektaşi Edebiyatı Antolojisi'nde (1959) bir nefesi yayımlanmıştır. Bektaşi bir âşık olduğu anlaşılan Hayranî, dinî ve tasavvufi konular üzerine yazması muhtemeldir.

Ergun, S. N. (1959). Bektaşi Edebiyatı Antolojisi, Bektaşi-Kızılbaş Alevî Şairleri ve Nefesleri I. İstanbul Maarif Kitaphanesi. 237.

Ergun, S. N. (1959). Bektaşi Edebiyatı Antolojisi, Bektaşi-Kızılbaş Alevî Şairleri ve Nefesleri II. İstanbul Maarif Kitaphanesi. 350.

Koca, Turgut (1990). Bektaşi Nefesleri ve Şairleri. İstanbul Maarif Kitaphanesi ve Matbaası.

“Hayrânî” (1981). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 4. İstanbul: Dergâh Yay. 179.

Nefes

Dolumu sunan yârim

Meydanda küll-i vârim

Yolunda kurban serim

İkrarda duranım geldi

Mürşidimsin destgirim

Üstadımsın Mirâç nurum

Ver maksudumu pîrim

Dersimi verenim geldi

Yolunda cânım tercüman

Üstâdımsın dînim imân

Rahmete yarlığa Rahman

Nûr u nuranım geldi

Cemâlinden yedi âyet

Rahmin çoktur bahri gayet

Pîrim sendendir hidayet

Pîr-i piranım geldi

Ey Hayranî buyurdu yâr

Vechin müminlere didar

Gönlüm zâtına intizar

Tevfik refik yâranım geldi

Ergun, S. N. (1959). Bektaşi Edebiyatı Antolojisi, Bektaşi-Kızılbaş Alevî Şairleri ve Nefesleri II. İstanbul Maarif Kitaphanesi. 350.