Madde Detay

Asıl adı İsmail olan Hulûs Dede, İstanbul Yenikapı'da doğdu. Şeyh Gâlib'in yakın dostu idi. Şeyh Galib Galata Mevlevîhanesi'nde şeyhi iken buraya aşçıbaşı oldu. Sürûrî'nin "Çekildi çille-i kabre dönüp Hulûs Dede" (1220/1805-06) mısraı vefatına tarihtir. 

Kaynaklarda Dîvânçe'si (Genç 2000: 159) olduğu söylenmekle birlikte eldeki şiirleri tezkirelerdeki örneklerden ibarettir. Tezkirelerde bulunan şiirlerinde Fuzûlî etkisi bariz bir şekilde görülmektedir. Şiirlerinde lirik ve akıcı bir söyleyiş öne çıkmaktadır.

Ali Enver (1309). Semâhâne-i Edeb. İstanbul. 60-61.

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu'arâ-yı Mevlevîyye. Ankara: AKM Yay. 159-163.

Kurnaz, Cemal (hzl.) (1995). Muallim Naci, Osmanlı Şâirleri. İstanbul: 311.

Şemseddin, S. (1996). Kâmûsu'l-Âlâm. C. 3.  İstanbul. 2054.

Tuman, N. Tuhfe-i Nailî. MEB Yayınlar Dairesi Başkanlığı Nüshası. Nr. B / 870. 1 / n. 1061.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). "Hulûs Derviş İsmail". C. 4. İstanbul: Dergâh Yay. 259. 

Gazel

Bulınca arz-ı hâle ol şeh-i bî-dâdı bir yerde

Beni bir yerde bulmışlar dil-i nâ-şâdı bir yerde

Reg-i cânumla çeşm-i intizârum segriyor şimdi

Yine kan dökdi yârun gamze-i cellâdı bir yerde

Yıkılsa gitse de âşık-ı ser-i kûyından ayrılmaz

Bilür tutmaz temel kalb-i harâb-âbâdı bir yerde

Neden bî-hâlet olmış kâr-gâh-ı Bî-sütûn âyâ

Şikeste tîşesi başka yatur Ferhâd bir yerde

Gehî zülfünde geh çâh-ı zenâhdânında âh eyler

Rehâ bulmaz Hulûs'un hiç dil-i âzâdı bir yerde

(Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu'arâ-yı Mevlevîyye. Ankara: AKM Yay. 161.)