Madde Detay
Hayriye Melek Hunc
(d. 1896 / ö. 25 Ekim 1963)
Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Balıkesir Manyas'da doğdu.1864’teki Büyük Çerkes sürgününde Kafkasya’nın Soçi yöresinden sürülen Xunge adlı bir Vubıh ailesinin kızıdır. Annesi Vubıhların Çizemuğ, babası ise Hunca ailesindendir. (Berzeg 1995:125; Papapha 2015).
Notre Dame de Sion Fransız Lisesin'i bitirdi. Mehâsin, Musavver Kadın, Türk Yurdu, Çerkes İttihat ve Teavün Cemiyeti’nin Türkçe-Adıgece yayımlanan Qhuaze (Rehber) gazetesi gibi çeşitli dergi ve gazetelerde yazı ve şiirleri yayımlandı. Kurucusu olduğu ve başkanlığını yaptığı Çerkes Kadınları Teavün Cemiyeti’nin yayını Diyane’nin başyazarlığını yürüttü. Şimali Kafkas Cemiyeti’nde çalışmalar yaptı (Berzeg 1995:125-126; Işık 2006: 1739; Tural 2004: 69; Mutlu 2012:3-6).
1919’da sürgündeki Kafkasyalıların sosyo-kültürel yaşamına önemli katkıları bulunan Met Yusuf İzzet Paşa’yla, onun ölümünden sonra 1931’de Prof. Aytek Namitok'la evlendi. Karacaahmet mezarlığına defnedildi (Papapha 2015).
Hayriye Melek Hunc, Türkiye’nin ilk kadın romancılarından biridir (Papapha 2015). Romantik bir yazar olan Hunc, roman türünde iki eser yazar. İlk romanı Zühre-i Elem’de annesini küçük yaşta kaybeden Beria’nın sevgi ihtiyacı içinde geçen ruhsal olgunlaşma süreci anlatılır. Vatan aşkıyla Ahmet ile Zeynep’in romantik aşkının iç içe geçtiği Zeynep’te ise 1919’da Mısırlıların İngiliz sömürgeciliğine karşı başlattığı halk ayaklanmasında yaşanan aşk hikâyesi anlatılır.
Baskın, Bir Hikâye-i Harp, Çırpınışlar, Bir Hatıra, Firar Hayriye Melek Hunc’un çeşitli dergilerde tespit edilen hikâyelerinden bazılarıdır. Romanlarında kadın karakterleri ön plana çıkaran yazarın hikâye ve mensur şiirlerinde de var olma mücadelesi, kırılganlığı, aşkları ve hassasiyetleri ile kadınları anlattığı, kadın merkezli eserler verdiği görülür.
Kaynakça
Berzeg, Sefer E. (1995). “Hayriye Melek Hunc”. Kafkas Diasporası’nda Edebiyatçılar ve Yazarlar Sözlüğü. Samsun: Nart Yayıncılık. 125-126.
Işık, İhsan. (2006). “Hunc, Hayriye Melek”. Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi Cilt 4. Ankara: Elvan Yayınları. 1739.
Hürmen, Fatma Rezan (Yay. Haz.). (2000). Münevver Bir Türk Hanımı Ressam Naciye Neyyal’ın Mutlakiyet, Meşrutiyet ve Cumhuriyet Hatıraları. İstanbul: Pınar Yayınları. s. 216-234; 431-436.
Mutlu, Betül. (2012). Asi ve Duygulu Bir Ses Hayriye Melek Hunç. Ankara: Ürün Yayınları.
Papapha, Mahinur Tuna. (12 Ocak 2015). Hayriye Melek Hunc. http://www.abhazhaber.com/yazi/191/hayriye-melek-hunc#.Wldvha7iaUk. Erişim Tarihi: 11 Ocak 2018.
Tural, Sadık (Ed.). (2004). “Hunc, Hayriye Melek”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi Cilt 5. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayını. 69.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. AYDAN ENER SUYayın Tarihi: 14.09.2018Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Yayın Tarihi: 14.09.2018Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Zühre-i Elem | - / İstanbul | 1910 | Roman |
| Zeynep | - / İstanbul | 1926 | Roman |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Sabri Altınel | d. 16 Nisan 1925 - ö. 19 Ekim 1985 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | YÛSUF, Devletoğlu Fakîh Yûsuf Çelebi | d. 1395-96 ? - ö. 1500-01 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Cevat Akkanat | d. 06 Ocak 1964 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Edip Ali Bakı | d. 1896 - ö. 1958 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | Salih Zeki Aktay | d. 1896 - ö. 21 Mart 1971 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Hüsnü Açıksöz | d. 1896 - ö. 27 Ağustos 1939 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Hakkı Süha Gezgin | d. 1895 - ö. 7 Kasım 1963 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Raşit Duranoğlu | d. 1879 - ö. 12 Aralık 1963 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | MEYİTTÎ/SIRRİ, Süleyman Özdolap | d. 1894 - ö. 1963 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Demet Çizmeli | d. 1971 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Özlem Narin Yılmaz | d. 11 Ocak 1978 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Güneli Gün | d. 1939 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Fatma Fahrünnisa [Tezcan] | d. 31 Temmuz 1876 - ö. 13 Ocak 1969 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Ahmet Hikmet Müftüoğlu | d. 3 Haziran 1870 - ö. 19 Mayıs 1927 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Abdülhak Hamit Tarhan | d. 2 Ocak 1852 - ö. 13 Nisan 1937 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Melek Özlem Sezer | d. 21 Aralık 1971 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Hayriye Çitoğlu | d. 22 Aralık 1932 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | HAYRİYE ALTUNOĞLU | d. 1932 - ö. 06.06.1994 | Madde Adı | Görüntüle |