Madde Detay

Asıl İsmi Seyyid Muhammed'dir. Şiirlerinde İbret mahlasını kullandı. Anadolu'dan Seyyid Ahmed'in oğludur. Babası Bağdat kadısı ile İstanbul'dan Bağdat'a gelen Hatip-zâde Mustafa Efendi'nin kâhyasıdır. Seyyid Muhammed Efendi Arapçaya hakim olmamasına rağmen fıkıhta zor meseleleri kolayca çözerdi. 40 yaşında iken vefat etti (Akkuş 2008: 230-243).

NakşibendÎ tarikatına bağlı Mevlana Şeyh Hâlid'e vefatı için bir tarih kasidesi yazdı. Nakşî silsilesine ait Farsça 5 beyit vardır.

Akkuş, Mehmet (hzl.) (2008). Hatîbî, Tezkire-i Şu'arâ-yı Bağdâd. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yay.

Mesneviden

El-hamdü li-Râfi’i’s-semâvât

Eş-şükrü li-Vâhibi’l-atıyyât

Der arz u semâ ki bî-mesîlest

Der hükm-i adl-i bî-adîlest

Var oldu kevn didikde Ol kün

Emr eyledi Âdem’e Ol üskün

Peyvest-i der-i atâsı meftûh

Lütfuyla necâta yetdi kim Nûh

Nâzil idüben Halîl’ekurbân

Her vechile anı kıldı şâdân

Peygâm-ı azîz-i Mısr ile hem

Ya’kûb-ı hazîn iitdi hurrem

Olmuş idi kelîmi dahi Mûsâ

Sînâ’dan idüp ana tecellâ

Eyyûb’u sabırda kıldı kâmil

Ekdâr u gam u belâya hâmil

Olmuş kerem ile kudretinden

Te’sir-i füyûz u hikmetinden

Usâde-i sâni-i şehd-i fâik

Hurma tohumu nahîl-i bâsık

Kayyum u Kadîm u Hayy u Hâlık

Deyyûm u Kerîm u Ferd ü Râzık

Üftâdelerin muîn ü yârı

Emriyle umûr-ı halk cârî

Dâvâr-ı azîm ü dâd-ârâ

Dânâ-yı nihân u âşikârâ

...

Bu Silsile’nin zevi’l-kemâle

Tâ kim ola sâl-i nazmı ma’lûm

Kilk-i dü-zebân ile utârid

Tarîhini yazdı Dürr-i manzûm 1240 (1824-25)

(Akkuş, Mehmet (hzl.) (2008). Hatîbî, Tezkire-i Şu'arâ-yı Bağdâd. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yay. 242-243.)