Madde Detay

Asıl adı Ahmed’dir. Saatî veya Saatçi-zâde sanıyla tanınmıştır. Mahlası İffetî’dir. İffet ve salah sahibi biri olduğu için bu mahlası seçmiştir (Özcan 1989: 335). Edirne’de doğan şairin doğum tarihi bilinmemektedir. Kaynaklarda ailesi hakkında da hiçbir bilgi yoktur. İffetî genç yaşından itibaren iyi bir eğitim gördü. Medrese tahsilini tamamladıktan sonra Edirne’de Mirimiran (Beylerbeyi) Medresesi’nde müderrislik yaptı (Özcan 1989: 102, 335). Kütahya, Lefkoşa ve Belgrad kadılıklarında bulundu (Özcan 1989: 335; İnce 2005: 510). Ölüm tarihini kimi kaynaklar 1100/1688-89 (İpekten vd.1988: 224; İnce 2005: 510; Çapan 2005: 393 ) , kimisi 1122/1711 (Akbayar 1996: I/224), kimisi de 1123/1711-12 (Özcan 1989: IV/335; Kurnaz vd. 2001: 691) olarak göstermektedir. Tuhfe-i Nailî’de 1100 ve 1122 tarihlerinin yanlış olduğu özellikle belirtilmiştir (Kurnaz vd. 2001: 691).

Müretteb ve mükemmel bir Dîvân’ı vardır (Özcan 1989: 335; Akbayar1996: 224). Fakat kütüphanelerde nüshasına rastlanmamıştır. İffetî, hakkında bilgi veren kaynaklarda, iffetli ve sâlih bir kişi olarak tanıtılmıştır. Asrın şairleri arasında hayli makbul ve ünlü bir şair olduğu bildirilmektedir. 

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyya Sicill-i Osmanî. C.1. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 1224.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005), Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: (Nuhbetü’l-Âsâr min Fevâ’idi’l-Eş’âr, İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 393-94.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu’arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay. 510.

İpekten, Haluk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 691.

Özcan Abdülkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Şakâ’ik-i Nu’mâniye ve Zeyilleri: Vakâyi’u’l-Fuzalâ. C.IV. İstanbul: Çağrı Yay. 335.

Olmadı ey dil müsâid baht-ı nâ-fîrûzumuz

Rûzumuz gamla geçürdük bilmedük nev-rûzumuz

Bezm-i gamda mutribâ her şeb gam u endûh ile

Nâle vü feryâd-ı şeb-gîr oldı sâz u sözümüz

Âteş-i hecr ile yandum vâsıl-ı kâm olınup

Bir perîde kaldı âhir hasret-i dil-sûzumuz

Rûz u şeb cevr eyleyüp pâ-mâl-i nâz eyler bizi

Ol meh-i nahşeb yüzi mihr-i cihân-efrûzumuz

İffetî hâhişger-i kâm-ı dil olma kim felek

Ber-murâd itmek degül bildüm dil-i pür-sûzumuz

2

Eyler gedâ-yı teşne-i mey hâtem-i neşât

Olsa ne denlü müflis-i bî-derhem-i neşât

Yârün lebi zülâline cân-teşne olalı

Dil çekmez oldı minnet-i câm-ı Cem-i neşât

Âlem safâda vuslat ile herkes ‘îd ider

Ben bilmezin felekde nedür âlem-i neşât

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005), Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: (Nuhbetü’l-Âsâr min Fevâ’idi’l-Eş’âr, İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 393-94.)