Metin İlkin

(d. 22 Şubat 1932 / ö. 7 Şubat 1998)
Hikâyeci, şair, çevirmen, yayıncı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Zonguldak'ta doğmuş, çocukluğunu Bartın ve Amasra'da geçirmiştir. 1953'te İşçi Gazetesi'nde ilk yazılarını, 1958'de Yeditepe Dergisi'nde ilk hikâyelerini yayımlamıştır. İlkin'in sosyalizm, edebiyat, kültür ve sanat konularındaki yazıları ile hikâyeleri Güney, Varlık, Yansıma, Gelecek, Yeni Adımlar, Yeditepe, Gerçek gibi süreli yayınlarda yayımlanmıştır (Yağcı, 2008: 6).

1970 yılında Yücel Yayınları'nı kuran İlkin, Mayıs-Ekim 1971 tarihleri arasında Sosyalist Edebiyat Dergisi Gelecek'i; Ocak 1973-Şubat 1975 tarihleri arasında da aylık sanat ve siyaset dergisi olan Yeni Adımlar'ı çıkarmıştır. Güngör Gençay, Zihni Anadol ve Kadir İncesu'yla birlikte Gerçek Sanat Dergisi'nin yayın kuurlunda yer almıştır.

Vefatına kadar, hikâye ve yazılarını çeşitli süreli yayınlarda yayımlamaya devam eden İlkin, İşçi Partisi'nin Merkez Disiplin Kurulu'nda da görev yapmıştır. İstanbul'da vefat etmiştir.

Metin İlkin, hikâyelerini Mescit Çıkmazı, Zor Zaman, Nöbet, Konuşmak, Yarın İçin, Selam Olsun, Çocukluğumuz adlı kitaplarda toplamıştır. Kasaba ve büyükşehrin gecekondu mahallelerinde yaşayan emekçi sınıftan tipleri güçlü gözlem yeteneğiyle getirdiği öykülerinde küçük adamların gündelik hayatlarının, çatışmalarını gerçekçi anlatıma bağlı kalarak betimleyen (Kurdakul, 1989: 332) İlkin, konularını ve hikâye kişilerini hayattan alarak düşünceden gerçekliğe değil de gerçeklikten düşünceye vararak inandırıcılığı artırırken hem kişileri soyutluktan hem de anlatılanları soğukluktan kurtarır (Bezirci, 1994: 172). Postmodernizme, soyutçuluğa karşı durarak anlaşılır olmayı benimseyen İlkin'in tüm hikâyelerinin dokusunda işçi sınıfının ideolojisinin egemen olduğu görülür (Gençay, 2008: 13).

"Yaşam felsefesi gereği tüm öykülerinin kahramanlarını sıradan insanlardan seçer. Bunlar işçi ve emekçilerdir. Öykülerinde, onların yaşamındaki kendine özgü güzelliklerinden, sevinçlerinden, aşklarından, dokunaklı hüzünlerinden ve umutlarından kesitler sunar" (İncesu 2016). Olaylar köylerde, gurbette, gecekondu mahallelerinde, fabrika, depo, fırın, dükkân gibi çevrelerde geçer. Öykülerinde genellikle geçim güçlüğü çeken insanları (Ertop, 2015: 125) anlatan Metin İlkin, toplumcu gerçekçi çizgide eserler veren bir yazardır. Sanat ve toplumsal yaşam birliğini önemli gören (Bozkurt, 2015: 102) İlkin'in öykülerinde yalın dil esastır.

Kaynakça

Bezirci, Asım (1994). "Zor Zaman", 1950 Sonrasında Hikâyecilerimiz. İstanbul: Evrensel Basım. 170-173

Bozkurt, Osman (2015). "Edebiyatımızda Metin İlkin ve Öykücülüğü." Öykücü Metin İlkin'in Öyküsü. İstanbul: Usar Yay. 102-110.

Ertop, Konur (2015). "Metin İlkin'in Öykülerinde Yaşadığımız Günlere Tanıklık", Öykücü Metin İlkin'in Öyküsü. İstanbul: Usar Yay. 125-132

Gençay, Güngör (2008). "Metin İlkin'in Yaşam-Sanat Örgüsü." Berfin Bahar. S.120. 12-13

Gençay, Güngör, Osman Bozkurt, Yılmaz Elmas, Hasan Hüseyin Yalvaç (2015) Öykücü Metin İlkin’in Öyküsü, ?: Usar Yay.

İncesu, Kadir (4.2.2016) "Öykücü Metin İlkin'i tanıyor Musunuz?"https://www.birgun.net/haber-detay/oykucu-metin-ilkin-i-taniyor-musunuz-102753.html

Kurdakul, Şükran (1989). Şairler ve Yazarlar Sözlüğü. İstanbul: İnkılâp Yayınevi. 332

Yağcı, Öner (2008). "Gerçekçi Öykücülüğümüzün Sevdalı Sürdürücüsü, İşçi Öykülerinin Usanmazı: Metin İlkin." Berfin Bahar. S.120. 5-8

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. FATİH SAKALLI
Yayın Tarihi: 20.08.2018
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Mescit ÇıkmazıBarış / İstanbul1966Hikâye
KonuşmakYeditepe / İstanbul1966Hikâye
Yarın İçinYücel / İstanbul1970Hikâye
Zor ZamanYücel / İstanbul1971Hikâye
NöbetYücel / İstanbul1971Hikâye
Yarın İçin - Selam OlsunYücel / İstanbul1972Hikâye
Aydınlıkçı Şair Aydınlıkçı Yazar Nazım Hikmet: Nazım Hikmet'in Aydınlık Dergisinde Yayımlanan Bütün Şiir ve YazılarıOda / İstanbul1976Derleme
İlk Kahraman PrometeGerçek Sanat / İstanbul1994Şiir
Antikacı DükkânıOda Yayınları / İstanbul1996Çeviri
ÇocukluğumuzBerfin / İstanbul1997Hikâye
Meksikalı DevrimciBerfin / İstanbul1998Çeviri

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Yelda Karataşd. 14 Ocak 1954 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Yılmaz Çetinerd. 13 Aralık 1927 - ö. 2 Ağustos 2006Doğum YeriGörüntüle
3Zihni Anadold. 01 Mart 1918 - ö. 11 Mayıs 1999Doğum YeriGörüntüle
4Ömer Cahit Yıldızd. 1932 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Nail Gürelid. 13 Şubat 1932 - ö. 26 Ekim 2016Doğum YılıGörüntüle
6CEMİLE UZUNDALd. 1932 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Metin Köktend. 1 Mart 1947 - ö. 27 Kasım 1998Ölüm YılıGörüntüle
8Haşim Nezihi Okayd. 10 Haziran 1904 - ö. 9 Mayıs 1998Ölüm YılıGörüntüle
9Bekir Büyükarkınd. 1921 - ö. 6 Ağustos 1998Ölüm YılıGörüntüle
10Kamil Aydemird. 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Sevin Okyayd. 25 Kasım 1942 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Turgay Kantürkd. 01 Ocak 1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Şükrü Karacad. 10 Kasım 1956 - ö. 5 Ocak 2014Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Şahinkaya Dild. 18 Haziran 1931 - ö. 13 Nisan 1993Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Sabahattin Kömürcüoğlud. 5 Haziran 1924 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16METİNÎ, Metin Cansızd. 1966 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Metin Kapland. 1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Metin Andd. 17 Haziran 1927 - ö. 30 Eylül 2008Madde AdıGörüntüle