Madde Detay

Koca Kurban oğlu Kuliyev, 1896'da Tovuz’un Bozalganlı köyünde doğmuştur. 1907'de babası Kurban’ı, 1918'de annesini kaybetmiştir. Koca’nın terzi yanında çıraklık yaptığı ve Azerbaycan’da köylülere toprak taksim etme işinde çalıştığı bilinmektedir. Âşığın yaşı kaynaklarda çeşitlilik göstermektedir. Kendisinin II. Âşıklar Kurultayı’nda verdiği bilgiler dikkate alındığında 61 yıl ömür sürdüğü ve 1957'de vefat ettiği anlaşılmaktadır (Namazov 2004: 236-237). Bazı kaynaklarda ise âşığın 1900-1942 yılları arasında yaşadığı ve cephede vefat ettiği bilgisi yer almaktadır (Sakaoğlu vd. 1993: 119).

Koca Kuliyev âşıklık sanatına küçük yaşlarda başlamıştır. Uzun süre Âşık Hüseyn Bozalganlı’nın çırağı olmuş (Sakaoğlu vd. 1993: 119) ve ustasından bu sanatın sırlarını öğrenip bundan sonra sadece âşıklıkla meşgul olmuştur (Namazov 2004: 236). Kuliyev’in sanatındaki başarısını büyük ölçüde ustasına borçlu olduğu düşünülmektedir (Sakaoğlu vd. 1993: 119). O sadece icracı olarak değil, yaratıcı bir şair-âşık olarak da tanınmıştır. Tovuz ve Gencebasar’ın tanınmış âşıkları arasında bir üstat olarak kabul görmüştür. Âşık Koca’nın I. ve II. Âşıklar Kurultayı’na katıldığı bilinmektedir (Namazov 2004: 236). Saz ve söz meclislerinde ustalıkla çalıp söylemesiyle nam salmıştır (Sakaoğlu vd. 1993: 119). Âşık kitaplarında yayımlanan şiirleri Vagif’in güzellemelerine oldukça benzemektedir (Namazov 2004: 236). Koca Kuliyev’in şiirlerinden çok az bir kısmı günümüze kadar ulaşabilmiştir. “Ballı”, “Gurban Men Olum”, “Olubdur”, “Neye Lazım”, “Sefası Çohdu” (Sakaoğlu vd. 1993: 119-120) gibi şiirlerinde sevgiliye veya güzellere seslenişi dikkat çekmektedir. Elimizdeki şiirlerinden hareketle âşığın sade ve akıcı bir üsluba sahip olduğunu söylemek mümkündür.