KUL MAHMUD

(d. ?/? - ö. ?/?)
âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mahmut olan âşık, mahlas olarak da kendi ismini kullanmayı tercih etmiştir. Diyarbakır’ın Bismil ilçesine bağlı Ulutürk köyünde dünyaya gelmiştir. Bu köy günümüzde halen, yörede eski adıyla, “Darlı köyü” olarak bilinmektedir (Akın 2011: 67). Kul Mahmud’un hangi tarihte doğduğu, mesleği, ailesi, almış olduğu eğitim ve ne zaman vefat ettiği hakkında kaynaklarda bir bilgiye ulaşılamadığı gibi yörede yapılan derleme çalışmalarında da maalesef bu âşık ile ilgili herhangi bir bilgi edinilememiştir.

Basri Konyar tarafından tespit edilen tek bir koşma dışında kaynaklarda Kul Mahmud’a ait herhangi bir şiir ya da esere tesadüf edilmemiştir. Kul Mahmud’un elimizde sadece bir koşması bulunduğu için sanatı hakkında fazla bir söz söylemek mümkün değildir. Elimizdeki bu şiiri âşığın şiirlerini hece ölçüsüyle yazdığını ve âşık tarzına uygun bir söyleyişe sahip olduğunu göstermektedir (Akın 2011: 67). Ayrıca, âşığın oldukça sade ve anlaşılır bir Türkçe kullandığı görülen bu şiirinden, kendisinin 18. yüzyıl sonu ya da 19. yüzyıl dolaylarında yaşamış olduğu tahmin edilebilir.

Kaynakça

Akın, Bülent (2011). Diyarbakırlı Türkmen Alevi Âşıklar. Köln: Alevi-Bektaşi Kültür Enstitüsü Yay.

Konyar, Basri (1936). Diyarbekir Yıllığı. C. 3. Ankara: Ulus Basımevi.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. BÜLENT AKIN
Yayın Tarihi: 08.09.2013
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Benden selam olsun gül yüzlü yâre

Azıcık yanıma gelsin de gitsin

Eğer rakiplerim yol vermez ise

Şu dertli hatırım sorsun da gitsin

 

Allar giysin çıkarsın da karayı

Gel dedikçe unutmasın burayı

Sinemdeki göz göz olan yarayı

Yâr gelsin eliyle sarsın da gitsin

 

Şahinimi avlar idim baz ilen

Yâr geldi de burdan geçti naz ilen

Derde merhem etsin balı tuz ilen

Yâr gelsin yaramı sarsın da gitsin

 

Kul Mahmud’am kurtulamam beladan

Yâri bize nasip eyle yaradan

Ölürem kurtulmam ben bu yaradan

Yâr gelsin kefenim biçsin de gitsin

Konyar, Basri (1936). Diyarbekir Yıllığı. C. 3. Ankara: Ulus Basımevi. 84.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1AHMEDÎ / MÜRŞİDÎ, Seyyid Ahmed Mürşid Efendid. 1688-89 - ö. 1760-61Doğum YeriGörüntüle
2TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611Doğum YeriGörüntüle
3FETHÎ, Abdulfettâh Efendid. 1837 - ö. 1899Doğum YeriGörüntüle
4AHMEDÎ / MÜRŞİDÎ, Seyyid Ahmed Mürşid Efendid. 1688-89 - ö. 1760-61Doğum YılıGörüntüle
5TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611Doğum YılıGörüntüle
6FETHÎ, Abdulfettâh Efendid. 1837 - ö. 1899Doğum YılıGörüntüle
7AHMEDÎ / MÜRŞİDÎ, Seyyid Ahmed Mürşid Efendid. 1688-89 - ö. 1760-61Ölüm YılıGörüntüle
8TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611Ölüm YılıGörüntüle
9FETHÎ, Abdulfettâh Efendid. 1837 - ö. 1899Ölüm YılıGörüntüle
10AHMEDÎ / MÜRŞİDÎ, Seyyid Ahmed Mürşid Efendid. 1688-89 - ö. 1760-61MeslekGörüntüle
11TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611MeslekGörüntüle
12FETHÎ, Abdulfettâh Efendid. 1837 - ö. 1899MeslekGörüntüle
13AHMEDÎ / MÜRŞİDÎ, Seyyid Ahmed Mürşid Efendid. 1688-89 - ö. 1760-61Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15FETHÎ, Abdulfettâh Efendid. 1837 - ö. 1899Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16AHMEDÎ / MÜRŞİDÎ, Seyyid Ahmed Mürşid Efendid. 1688-89 - ö. 1760-61Madde AdıGörüntüle
17TUFEYLÎ/TIFÎLÎ, Molla Ali Çelebid. ? - ö. 1611Madde AdıGörüntüle
18FETHÎ, Abdulfettâh Efendid. 1837 - ö. 1899Madde AdıGörüntüle