Madde Detay

17. yüzyılın önde gelen şairlerinden meşhur Kayıkçı Kul Mustafa ile çağdaş olan ve Sivas’ta yaşayan bir âşıktır. Kayıkçı Kul Mustafa aslen yeniçeri olup ordu ile pek çok sefere çıkmıştır (Pürlü 2002: 224). Sivaslı Kul Mustafa hakkında Mehmet Çayırdağ önemli bilgiler vermiştir. Çayırdağ, Halil Başpınar’dan aldığı bilgileri şöyle aktarmaktadır:

“Kul Mustafa Dördüncü Murat zamanında yaşamıştır ve bu padişah tarafından kendi aşiretine Sivas’ın İlbeyli mıntıkası verilmiştir. Kul Mustafa İlbeyli boyunun Avanoğlu veya Avanuşağı soyundandır… İlbeyliler Horasan’dan gelmişler, bir kısmı Haleb’e, bir kısmı da Sivas’a yerleşmişlerdir. Sivas’ta 42 pare köylük olan İlbeyli mıntıkasının merkeze bağlı Güney köyünden olan Kul Mustafa’nın asıl mesleği bezirgânlıktır. Ancak bu işi yaparken kışta kalıp Diyarbakır çevresinde develeri kırılmış (ölmüş). ‘Ben bu halde babamın yüzüne nasıl bakacağım.’ diye memleketi terk edip Halep tarafına geçmiş. Daha sonra geldiği Niğde’de evlenmiş, bir çocuğu olmuş. Çocuk üç aylıkken burayı da terk etmiş ve bir daha kendisinden haber alınamamış..” (Çayırdağ 1981: 1) Sivas’ın Güney köyünden olan Kul Mustafa’nın elde ancak bir şiiri bulunmaktadır. 11'li hece ölçüsüyle yazılmış olan bu şiir beldeleri anlatan destandır.

Çayırdağ, Mehmet (1981). “Kul Mustafa”, Erciyes. 44 (10): 1-2.

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şairleri. C. 3. Sivas: Sivas İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.

Pürlü, Kadir (2002). Sivas’ta İlbeyli Türkmenleri. C. 1. Sivas: Sivas Belediyesi Kültür Yay. 

Vardır

Diyarbakır derler âlem derilir

Bağın bahçen yad ellere verilir

Deve Geçidi’nde teller kırılır

Mihribanın çetin yolları vardır

Doğru Deliktaş’tan aşar yolumuz

Tonus İlbeyli’den Güney köyümüz

Pervaz vurur şahinimiz toyumuz

Öter gövel ördek gölleri vardır

İlbeyli aşanda Harın değil mi

Şarkışla’nın Türkü zalım değil mi

Gemerek Sar’oğlan Torun değil mi

Palas’ta Avşar’ın dölleri vardır

Mancusu’nun güzelleri pek beyaz

İner gider Kayseri’ye bir kıyas

Güz gelince donun giyer Erciyes

Akar bozbulanık selleri vardır

Soyumuz İlbeyli Yörük değil mi

Avanoğlu soyum açık değil mi

İnkâr etmem Türk’üm ayıplayım mı

Kökümle iftihar halleri vardır

Kul Mustafa’m İncesu’ya karar kıl

Ürgüplüye selam vermek zarardır

Niğde’nin güzeli gayet meraldir

Can tazeler tatlı dilleri vardır

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şairleri. C. 3 Sivas: Sivas İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. 626-627.