MERAKÎ, Yusuf Biber

(d. 1925 / ö. 2014)
âşık, esnaf
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Yusuf Biber, 1925'te Artvin’in Salkımlı (Torgom) köyünde doğmuştur. Babası, Biber oğullarından Kayabey'dir (Özder 1987: 437). Ortaokulu birinci sınıftayken, ailevi nedenlerle terk eden Biber, çocuk yaşlarda babası ile birlikte çiftçilik yapmıştır (Biber 2005: 8). Saz çalmaya ve şiir söylemeye otuz yaşlarında başlayan âşık, yörede kısa zamanda tanınır. Artvin ve çevre illerde bulunan âşıklarla karşılaşmalar yapan Yusuf Biber, şiirlerinde sırasıyla Yusuf, Yanarî ve Merakî mahlasını kullanmıştır (Özder 1987: 437). 1966'da baba mesleği olan çiftçiliği bırakıp bir dükkân açarak geçimini uzun süre esnaflıkla sağlamıştır. Sonraki yıllarda ise ailesi ile birlikte Artvin'den ayrılarak Bursa'ya yerleşmiş; asıl mesleği olan esnaflığını burada da yapmaya devam etmiştir. Bursa'da yaşadığı sürece saz çalmaya devam eden Biber, 2014'te Bursa'da vefat etmiştir.

Merakî, aldığı mahlasın rüyasında gördüğü pirler tarafından verilmiştir (Biber 1988: 5). Her konuda şiirlerini icra eden Merakî, halkın anlayabileceği yalın bir dil kullanmıştır. Şiirlerinde genellikle 11’li heceyi kullanan Merakî; mani, semai ve gazel örneklerini de vererek Türk halk şiirine katkıda bulunmuştur. Bursa'da esnaflık yaptığı yıllarda şiirlerinin büyük çoğunluğunu memleket hasreti üzerine yazmıştır. Her konuda şiir yazan âşık, Hac farizasını yerine getirdikten sonra şiirlerinde tasavvufa daha fazla yer vermiştir.

Kaynakça

Biber, Yusuf (1988). Gönülaçar. Artvin: Artvin Demokrat Çoruh Matbaası.

Biber, Yusuf (2005). Sonbahar Yağmurları. Bursa: Furkan Ofset.

Özder, Mustafa Âdil (1987). Artvinli Şairler. C. I, II, III. Ankara: Kültür Bakanlığı Arşivi. (NE 1971.0003).

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. SEDAT BAHADIR
Yayın Tarihi: 05.03.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kalpten KalemeGürbüz Basımevi / Artvin1996Şiir
Her telden Bir SesHürriyet Matbası / Artvin1963Şiir
Kalpten KalemeGündüz Basımevi / Artvin1966Şiir
GönülaçarArtvin Demokrat Çoruh Matbaası / Artvin1988Şiir
Sonbahar YağmurlarıFurkan Ofset / Bursa2005Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞAMİLÎ, Şamild. 1815 - ö. 1860Doğum YeriGörüntüle
2SEFİLÎ/HABİLÎ/LÜTFÎ, Habil Öztürkd. 1865? - ö. 1935Doğum YeriGörüntüle
3RIZA, Ali Rıza Yıldırımd. 1925 - ö. 11.04.2000Doğum YeriGörüntüle
4SEYYARÎ, Seyyar Gözütokd. 01.07.1925 - ö. 1962Doğum YılıGörüntüle
5Suat Efed. 1925 - ö. 2002Doğum YılıGörüntüle
6RAHMANÎ/KURÇENLİ RAHMENİ, Abdullah Asland. 1925 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Ahmet Yorulmazd. 1932 - ö. 31 Mart 2014Ölüm YılıGörüntüle
8Bekir Sıtkı Erdoğand. 8 Aralık 1926 - ö. 24 Ağustos 2014Ölüm YılıGörüntüle
9MIZRAKÇIOĞLU/MIZRAKÇI, Hasan Kurnazd. 20.05.1973 - ö. 21.04.2014Ölüm YılıGörüntüle
10SEVGİ PERİSİ, Nurdane Dikend. 1946 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ADEM AYDINd. 1959 - ö. ?MeslekGörüntüle
12YANGUNÎ, Gülpaşa Tokdemird. 1918 - ö. 28.04.2002MeslekGörüntüle
13DURAN TAMERd. 1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ALİ, Hacı Ali Anbarcıd. 24.05.1949 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MAKSADÎ/OZAN MAKSADÎ, Hamza Kırılmazd. 01.02.1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SIDDIKA, Sıddıka Tepetaşd. 01.05.1926 - ö. 22.10.1992Madde AdıGörüntüle
17BERDARÎ, Ali Doğand. 1928 - ö. 04.08.2007Madde AdıGörüntüle
18ŞAHANÎ/ŞAHANE, Şemsinur Şahanid. 1942 - ö. ?Madde AdıGörüntüle