Madde Detay
MERYEM GENÇ
(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).
Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.
Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.
Kaynakça
Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.
Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.
Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKERYayın Tarihi: 22.01.2019Güncelleme Tarihi: 09.12.2020
İlişkili Maddeler
Yayın Tarihi: 22.01.2019Güncelleme Tarihi: 09.12.2020
İlişkili Maddeler
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020
İlişkili Maddeler
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | MAZLUMÎ, Ali Ballıktaş | d. 01.04.1956 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | BULUTOĞLU/FERMANÎ, Ali Bulutoğlu | d. 13.05.1968 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | HATÇE ANA, Hatice Şahinoğlu | d. 1930 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | ESNANÎ, Şevki Yılmaz | d. 1892 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | KUL ABDULLAH, Abdullah Köse | d. 1892 - ö. 1997 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Müfide Ferit Tek | d. 29 Nisan 1892 - ö. 24 Mart 1971 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | İKRAMÎ (ÇERÇİ/KARACAOĞLAN), Mehmet Gündoğan | d. 1896 - ö. 1954 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Abidin Daver | d. 1886 - ö. 8 Şubat 1954 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | FİKRİ/EDNA FİKRİ, Ahmet | d. 1864 - ö. 1954 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | TURAN GÜL | d. ? - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | ADVİYE BACI, Adviye Koca | d. 1930 - ö. 17.10.1997 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | KUL FAKİR/MOLLA HÜSEYİN, Osman | d. 1880 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | EMANETÎ, Servet Yıldırım | d. 1955 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | FAHRÎ, Süleyman | d. ? - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | OSMAN, Osman Şahistanoğlu | d. 1884 - ö. 1968 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | GULU MUSUKİ | d. 1927 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | ÜMÎZÎ | d. ? - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | KAPLANÎ, Abuzer Kaplan | d. 1955 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |