MERYEM GENÇ

(d. 1892 / ö. 1954)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Meryem Genç olan âşık 1892'de Kırşehir'in Mucur ilçesine bağlı Dalakçı köyünde dünyaya gelmiştir. Annesinin adı Esma, babasının adı ise Ahmet'tir. Kaynaklarda hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmayan Meryem Genç okuma yazma bilmemektedir. Âşık, 1954 yılında vefat etmiştir (Bulut 1983: 72, Turan vd. 2014: 349).

Meryem Genç, yöresinde Çot Meryem diye anılmaktadır; Derleme Sözlüğü'ne göre "el veya ayağı sakat olan kimse; kötürüm, çolak" (1993: 1274) anlamlarına gelen çot kelimesinin Meryem'in mahlası mı lakabı mı olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte anlamından yola çıkılarak lakabı olduğu tahmin edilmektedir.

Meryem Genç'i konu alan mevcut çalışmalarda âşığın şiir söylemeye ne zaman, nasıl başladığı, eserleri ve edebî kişiliği konusunda bilgi bulunmamaktadır. Çot Meryem yöresinde söylediği içli türküler ve yaktığı ağıtlarla ünlüdür. Âşığın amcasının oğlu Ali, 1928 yılında, arkadaşı tarafından tüfekle vurularak öldürülür. Bu ölüm üzerine, Çot Meryem'in yaktığı ve Vahit Bulut'un derlediği bir ağıt vardır (Bulut 1983: 72-74). Bu ağıt hecenin 11'li vezniyle ve üç mısradan sonra gelen iki bağlantı mısrasıyla kaleme alınmıştır.

Kaynakça

Bulut, Vahit (1983). Kırşehir Halk Ozanları. Ankara: Filiz Yay.

Derleme Sözlüğü III. (1993). Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünal Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. İMRAN GÜNDÜZ ALPTÜRKER
Yayın Tarihi: 22.01.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FEVZİ DÖNMEZd. 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HACI PİRd. 1934 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ARAPOĞLU, Mustafa Öztürkd. 1901 - ö. 1966Doğum YeriGörüntüle
4İskender Fahrettin Sertellid. 1892 - ö. 29 Mayıs 1943Doğum YılıGörüntüle
5Murat Urazd. 14 Eylül 1892 (1894) - ö. 10 Aralık 1981Doğum YılıGörüntüle
6LÂYIKÎ, Muhammed Sezai Alpayd. 1892 - ö. 1950/1958?Doğum YılıGörüntüle
7Mahmut Şevket Özdönmezd. 13 Temmuz 1873 - ö. 1954Ölüm YılıGörüntüle
8Hüseyin Rıfat (Işıl)d. 1878 - ö. 24 Şubat 1954Ölüm YılıGörüntüle
9KEMÂLÎ, Osman Kemâlî Ozand. 1862 - ö. 08.01.1954Ölüm YılıGörüntüle
10SÜPHANÎ, Ali Sırrı Çoband. 12.11.1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
11MEHMED, Mehmet Gökçed. 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ZEHRA/ZEHRA SULTAN, Zehra Çakırd. 01.03.1953 - ö. ?MeslekGörüntüle
13EBUBEKİR, Ebubekir Bozhöyükd. 1937 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SEYFİ KILIÇd. 1864 - ö. 1954Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KUL MUSTAFA, Mustafa Danacıd. 1965 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16METİNÎ, Ali Metind. 1926/1930? - ö. 2006Madde AdıGörüntüle
17BAYRAM İBRAHİMOVd. 1922 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18İMAMOĞLU, Ömer Faruk Alyüzd. 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle