MÜSTAKÎM, Mehmed Müstakîm Efendi

(d. ?/? - ö. 1120-21/1708-10)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul'da doğan Müstakîm'in asıl adı Mehmed'dir. “Muhammediye-hân Müstakîm Efendi” diye meşhur oldu. Gençliğinde Halvetiye şeyhi Ümmî Sinân-zâde Hasan Efendi'ye intisap ettikten sonra İstanbul Aksaray’da Sofular Mahallesi'ndeki Halvetiye Alaaddin Zaviyesi'ne şeyh oldu. 1105/1693-94 yılındaki büyük yangında tekke yanınca, bir süre Ebu Eyüp Ensârî Cami'inde hasırların üstünde yaşadı. Defterdar Hasan Paşa, Sofular Tekkesi'ni tekrar inşa edince kendi tekkesinde ibadetle meşgul oldu. Vefat tarihi Sâlim'de 1120/1708-09; Safâyî, Belîğ ve Sicill-i Osmânî'de 1121/1709-10 olarak gösterilmektedir (Çapan 2005: 548; İnce 2005: 624;  Abdulkadiroğlu 1999: 385; Mehmed Süreyya 1311: 364).

Sesinin güzelliği ile tanınan Müstakîm, devrinde hoşsohbet bir insan olarak tanındı. Bu özelliği ile zamanının ileri gelenlerinin meclislerinde bulundu. Ayrıca tarih düşürmede yeteneği olan şairin evinin duvarlarını beyitlerle süslediği rivayet edilir (Çapan 2005: 548; İnce 2005: 624).

Kaynakça

Arslan, Mehmet (hzl.)(1994). Mecma-ı Şuara ve Tezkire-i Üdeba: Mehmet Siraceddin. Sivas: Dilek Matbaacılık.

Abdülkadiroğlu Abdülkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü'l-Âsâr li-Zeyl-i Zübdeti'l-Eşâr. Ankara: AKM Yay.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.

Ekinci, Ramazan (hzl.) (2013). Hâfız Hüseyin Ayvansarayî Vefeyât-ı Ayvansarayî. İstanbul:Buhara Yay.

İnce, Adnan (hzl.)(2005). Tezkiretü’ş-Şu'arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 

Mehmed Süreyya (1311). Sicill-i Osmânî Yâhud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniyye. C. 4. İstanbul: Matbaa-i Âmire

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fudalâ”. C. 2. İstanbul: Çağrı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 18.12.2013
Güncelleme Tarihi: 25.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Ehl-i dil itse aceb mi ârzû-yı nev-bahâr

Dâfi-i derd ü elemdür azm-i sûy-ı nev-bahâr

 

Hâce-i bâd-ı sabâ açdı kumâş-ı goncayı

Oldı pür-zînet dükân-ı çâr-sûy-ı nev-bahâr

 

Ko itsün sûz-ı nâr-ı ışk cismim dâg ile memlû

Ki her dâgı şeb- târ-ı gama bir şeb-çerâg olsun

(Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî: Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l-Eş’âr İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 548-49.)

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MURÂD/MURÂDÎ, Sultân III. Murâdd. 1546 - ö. 1595Doğum YeriGörüntüle
2Ali Halim Neyzid. 14 Mart 1927 - ö. 26 Haziran 2005Doğum YeriGörüntüle
3FEDÂYÎ, Abdurrahman Fedâyî Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4MURÂD/MURÂDÎ, Sultân III. Murâdd. 1546 - ö. 1595Doğum YılıGörüntüle
5Ali Halim Neyzid. 14 Mart 1927 - ö. 26 Haziran 2005Doğum YılıGörüntüle
6FEDÂYÎ, Abdurrahman Fedâyî Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7MURÂD/MURÂDÎ, Sultân III. Murâdd. 1546 - ö. 1595Ölüm YılıGörüntüle
8Ali Halim Neyzid. 14 Mart 1927 - ö. 26 Haziran 2005Ölüm YılıGörüntüle
9FEDÂYÎ, Abdurrahman Fedâyî Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10MURÂD/MURÂDÎ, Sultân III. Murâdd. 1546 - ö. 1595MeslekGörüntüle
11Ali Halim Neyzid. 14 Mart 1927 - ö. 26 Haziran 2005MeslekGörüntüle
12FEDÂYÎ, Abdurrahman Fedâyî Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13MURÂD/MURÂDÎ, Sultân III. Murâdd. 1546 - ö. 1595Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Ali Halim Neyzid. 14 Mart 1927 - ö. 26 Haziran 2005Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15FEDÂYÎ, Abdurrahman Fedâyî Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MURÂD/MURÂDÎ, Sultân III. Murâdd. 1546 - ö. 1595Madde AdıGörüntüle
17Ali Halim Neyzid. 14 Mart 1927 - ö. 26 Haziran 2005Madde AdıGörüntüle
18FEDÂYÎ, Abdurrahman Fedâyî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle