NASUHÎ, Mehmed Efendi

(d. ?/1648-1650? - ö. ?/1717-1718?)
tekke şairi
(Tekke / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Şiirlerinde Nasuhî mahlasını kullanan mutasavvıf şair, Nasuhî Mehmed Efendi olarak tanınmaktadır. Nasuhî, 1648’de İstanbul’da doğmuştur. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi’nde verilen bilgilere göre, Nasuhî’nin babası Sipahî Seyyid Nasuh Bey’dir. Halvetiyeden Nasuhiye kolunun kurucusu olan Nasuhî, Halveti büyüklerinden Şeyh Alaaddin Ali’ (Karabaş Veli) nin halifesidir. Nasuhî’ye Damadı Hasan Paşa tarafından Üsküdar Doğancılar’da bir zaviye yaptırılmış, kendisi de Nasuhî Dergâhı diye anılan bu dergâhta seccadenişin olmuştur. Nasûhi, 1705’te Eyüp Camii’ne vaiz olmuş, 1714’te ise Kastamonu'ya sürülmüş, bir sene sonra da İstanbul’a dönmüştür. 1717 yılında vefat eden mutasavvıf şair kendi dergâhına defnedilmiştir (Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi 1986: 528). Vahit Göktaş ve Ali Tenik ise, “Şabaniyye Kolunun Önemli Bir Temsilcisi Nasuhi Efendi’nin Rıza ve Teslimiyetle İlgili Görüşleri” başlıklı bildirilerinde Nasûhi’nin 1650-1718 yılları arasında yaşadığını, ömrünün büyük çoğunluğunu İstanbul-Üsküdar’da geçirdiğini ve Şâbâniyye-Karabâşiyye’nin Nasûhiyye kolunun piri olduğunu ifade etmişlerdir. Nasuhî Dergâhının da Şâbâniyye’nin İstanbul’daki asitanesi olduğunu, önemli bir kültür ve tasavvuf merkezi özelliğini tekkelerin kapatıldığı döneme kadar sürdürdüğünü belirtmişlerdir. Ayrıca Nasuhî Efendi’nin medrese ilimlerini ikmal ettiğinden, Arapça, Farsça ve Türkçeyi ustalıkla kullandığından ve döneminde halktan ve devlet ricalinden pek çok kişiyi sohbetleriyle irşat ettiği gibi kendisinden sonra da yolunu devam ettirecek 300 kadar halife yetiştirdiğinden söz etmişlerdir (Göktaş ve Tenik 2014: 1). 

Bursalı Mehmed Tahir Efendi’nin Osmanlı Müellifleri adlı yapıtında Nasuhî’nin şu eserleri olduğu belirtilmiştir: Tefsir-i Şerif, Risaletü’r-Rüşdiye, Risaletü’l-Fahriye, Risaletü'l-Velediye, Şuabu'l-İman, Şerh-i Gazel-i Misrî-i Niyazî, Mecmuatü'l-Ehâdis, Divan-ı İlahiyat (1972: 166).

Kaynakça

Göktaş, Vahit - Ali Tenik (2014). “Şabaniyye Kolunun Önemli Bir Temsilcisi Nasuhi Efendi’nin Rıza ve Teslimiyetle İlgili Görüşleri”, II. Uluslararası Şeyh Şa’ban-ı Veli Sempozyumu. 04- 06 Mayıs, Kastamonu.

Yavuz, A. Fikri-İsmail Özen (hzl.) (1972). Bursalı Mehmed Tahir Efendi. Osmanlı Müellifleri. C. I. İstanbul: Meral Yay.

"Nasuhî Mehmed Efendi" (1986). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 6. İstanbul: Dergâh Yay. 528.



Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ZEYNEP SAFİYE BAKİ
Yayın Tarihi: 18.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Beyit

 Gel Nasuhînin elinden bir kadeh nûş eyle kim

Mahv olup hep cümle varlık kalmıya hail nedir

 

Cümle bilir sensin ayan

Ancak cemalindir nihan

 

Oldu Nasuhî garkı ân

Bahri Cemalullâhı gör

Yavuz, A. Fikri-İsmail Özen (hzl.) (1972). Bursalı Mehmed Tahir Efendi. Osmanlı Müellifleri. C. I. İstanbul: Meral Yay. 167.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1OSMAN NÛRÎd. 1875 - ö. 1911Doğum YeriGörüntüle
2ENVERî, Sûzenger Enverî Çelebi (Mürekkepçi)d. ? - ö. 1547Doğum YeriGörüntüle
3Cemil, Süleymand. 1886 - ö. 01 Mayıs 1940Doğum YeriGörüntüle
4OSMAN NÛRÎd. 1875 - ö. 1911Doğum YılıGörüntüle
5ENVERî, Sûzenger Enverî Çelebi (Mürekkepçi)d. ? - ö. 1547Doğum YılıGörüntüle
6Cemil, Süleymand. 1886 - ö. 01 Mayıs 1940Doğum YılıGörüntüle
7OSMAN NÛRÎd. 1875 - ö. 1911Ölüm YılıGörüntüle
8ENVERî, Sûzenger Enverî Çelebi (Mürekkepçi)d. ? - ö. 1547Ölüm YılıGörüntüle
9Cemil, Süleymand. 1886 - ö. 01 Mayıs 1940Ölüm YılıGörüntüle
10OSMAN NÛRÎd. 1875 - ö. 1911MeslekGörüntüle
11ENVERî, Sûzenger Enverî Çelebi (Mürekkepçi)d. ? - ö. 1547MeslekGörüntüle
12Cemil, Süleymand. 1886 - ö. 01 Mayıs 1940MeslekGörüntüle
13OSMAN NÛRÎd. 1875 - ö. 1911Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ENVERî, Sûzenger Enverî Çelebi (Mürekkepçi)d. ? - ö. 1547Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Cemil, Süleymand. 1886 - ö. 01 Mayıs 1940Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16OSMAN NÛRÎd. 1875 - ö. 1911Madde AdıGörüntüle
17ENVERî, Sûzenger Enverî Çelebi (Mürekkepçi)d. ? - ö. 1547Madde AdıGörüntüle
18Cemil, Süleymand. 1886 - ö. 01 Mayıs 1940Madde AdıGörüntüle