NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞEYHÎ/LÂLÎ, Şeyh Mehmed Memiş Efendid. ? - ö. 1723-24Doğum YeriGörüntüle
2HİKMET, Şeyhülislâm Ahmed Ârifd. 1786 - ö. 1859Doğum YeriGörüntüle
3Banu Özyürekd. 1979 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4RÛZÎ, Mehmed Emind. 1839 - ö. 1899Doğum YılıGörüntüle
5LEBÎB, İbrâhim Lebîbd. 1839 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
6HİKMET, Hersekli Ârif Hikmet Beyd. 1839 - ö. 1903Doğum YılıGörüntüle
7NİYÂZÎ, Ahmed Niyâzî Efendi, Serezlid. 1844 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8REFÎK, Hacı Murâd Ağa-zâde Mustafa Refîk Beyd. 1829 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9RUHÎ, Ruhî Bey Babad. ? - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10FETHİ KARAMAHMUTOĞLUd. 07.10.1942 - ö. 07.10.1999MeslekGörüntüle
11FERYADÎ, İsmail Hakkı Arasd. 1889 - ö. 1963MeslekGörüntüle
12VÂLİHÎ, Acem-zâded. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13MUSTAFA RÛMÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ÇINARÎ, Mehmedd. ? - ö. 1901?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15İLHAMÎ, Ali İlhamî Deded. ? - ö. 1890Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SÂKIB, Sâkıb-ı Dîğer, İstanbulîd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17PERTEV, Müderris-zâde Mustafa Pertev Efendid. ? - ö. 1859Madde AdıGörüntüle
18MURÂD, Şeyh Hacı Mehmed Murâdd. 1788 - ö. 1847Madde AdıGörüntüle