Madde Detay
NAZÎF, Mehmed
(d. ?/? - ö. 1265/1849)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
İstanbulludur. Enderûn-ı Hümâyûn’da yetişerek Hırka-i Sa‘âdet Ser-halifesi oldu. 1265 Rebiu’l-Evvel/Ocak 1849’da ulâ evveli ile Hazîne-i Hümâyûn kethudalığına atandı. Emâre-i Zafer’in sonunda Aynî tarafından yazılan dokuz beyitlik takrizde yer alan bir beyitte Nazîf’ten Ağa kulu ve çantacı (padişahın saray dışında bulunduğu sırada altınla dolu çantasını taşıyan memur) olarak bahsedilmektedir (Erdoğan 2009: 78). 22 Mayıs 1849 yılında bir yangında Alay Köşkü önüne geldiğinde aniden öldü. Üsküdar’da eski Menzilhane'de gömülüdür.
Eserleri şunlardır:
1. Dîvân: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Taksim Atatürk Kitaplığı Bel. Yz. K. 181. kayıtlıdır. 83 varaktır. Dîvân’ın sonunda 87-95 varaklar arasında Emâre-i Zafer yer almaktadır. Dîvân’da 1 miraciyye, 1 hicret-nâme, 2 na’t, 36 şarkı, çok sayıda tarih ve yaklaşık 43 gazel bulunmaktadır.
2. Emâre-i Zafer: 235 beyitlik bir mesnevidir. Aynî tarafından eserin yazılış yılı olan 1243’ü veren 9 beyitlik bir takriz-tarih yazılmıştır. Emâre-i Zafer’de yeniçeriliğin kaldırılışı 28 başlık altında işlenir. Eser bir tevhidle başlar. Na‘t, dört halife ve Hz. Hasan ile Hüseyin’in övgüsüyle devam eder. Dönemin padişahı II. Mahmûd’un, Şehzâde Abdülmecîd’in ve yeniçeriliğin kaldırılışına katkı sağlayan dönemin bazı isimlerinin övgüsü yapılır. Yeniçerilerin zalimliklerinden bahsedilir. Bu arada yeniçeriliğin kaldırılacağına dair görülen bir rüya nakledilir. Der-Kâ’ide-i Teşekkür başlığı altında Sultân II. Mahmûd’a yaptığı hizmetler için teşekkür edilir. Dua bölümünden sonra Aynî’nin takriziyle eser son bulur. Bilinen iki nüshası vardır: İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi TY. 2474 ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Taksim Atatürk Kitaplığı Bel. Yz. K. 181.
Kaynakça
Fatîn (1271). Hâtimetü’l-Eş‘âr. İstanbul. 412.
Hülagü, Orhan vd. (1998). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî. C. IV. İstanbul: Sebil Yay.
Kurnaz, Cemal, Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâ’il Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay.
Nazîf Dîvânı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Taksim Atatürk Kitaplığı Bel. Yz. K. 181. v. 1b-83a.
Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1986). “Nazîf, Mehmed Efendi”. C. 6. İstanbul: Dergah Yay.
Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. (2006). “Nazîf”. C. 6. Ankara: AKM Yay.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DOÇ. DR. MEHTAP ERDOĞANYayın Tarihi: 24.02.2014Güncelleme Tarihi: 29.11.2020Eserlerinden Örnekler
Gazel
Mâ’il-i gerden ü sîmîn-berinim yok haberin
Ben senin bende-i fermân-berinim yok haberin
Güzel ammâ bu temâyül arada kaçma ne yâ
Âşık-ı sâdık-ı vasf-âverinim yok haberin
Sana âşık olanı olmayanı ben bilirim
Anı benden ara sor defterinim yok haberin
Cevher-i nazmım ayaġ altına hayfâ gidiyor
Vasf-ı hüsnünde sühan-perverinim yok haberin
Nâ-sere akçe gibi sürme Nazîf’i harca
Mâ-hazar ceybde sîm ü zerinim yok haberin
(Nazîf Dîvânı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Taksim Atatürk Kitaplığı Bel. Yz. K. 181. v. 75a.)
İlişkili Maddeler
Yayın Tarihi: 24.02.2014Güncelleme Tarihi: 29.11.2020Eserlerinden Örnekler
Gazel
Mâ’il-i gerden ü sîmîn-berinim yok haberin
Ben senin bende-i fermân-berinim yok haberin
Güzel ammâ bu temâyül arada kaçma ne yâ
Âşık-ı sâdık-ı vasf-âverinim yok haberin
Sana âşık olanı olmayanı ben bilirim
Anı benden ara sor defterinim yok haberin
Cevher-i nazmım ayaġ altına hayfâ gidiyor
Vasf-ı hüsnünde sühan-perverinim yok haberin
Nâ-sere akçe gibi sürme Nazîf’i harca
Mâ-hazar ceybde sîm ü zerinim yok haberin
(Nazîf Dîvânı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Taksim Atatürk Kitaplığı Bel. Yz. K. 181. v. 75a.)
İlişkili Maddeler
Güncelleme Tarihi: 29.11.2020Eserlerinden Örnekler
Gazel
Mâ’il-i gerden ü sîmîn-berinim yok haberin
Ben senin bende-i fermân-berinim yok haberin
Güzel ammâ bu temâyül arada kaçma ne yâ
Âşık-ı sâdık-ı vasf-âverinim yok haberin
Sana âşık olanı olmayanı ben bilirim
Anı benden ara sor defterinim yok haberin
Cevher-i nazmım ayaġ altına hayfâ gidiyor
Vasf-ı hüsnünde sühan-perverinim yok haberin
Nâ-sere akçe gibi sürme Nazîf’i harca
Mâ-hazar ceybde sîm ü zerinim yok haberin
(Nazîf Dîvânı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Taksim Atatürk Kitaplığı Bel. Yz. K. 181. v. 75a.)
İlişkili Maddeler
Eserlerinden Örnekler
Gazel
Mâ’il-i gerden ü sîmîn-berinim yok haberin
Ben senin bende-i fermân-berinim yok haberin
Güzel ammâ bu temâyül arada kaçma ne yâ
Âşık-ı sâdık-ı vasf-âverinim yok haberin
Sana âşık olanı olmayanı ben bilirim
Anı benden ara sor defterinim yok haberin
Cevher-i nazmım ayaġ altına hayfâ gidiyor
Vasf-ı hüsnünde sühan-perverinim yok haberin
Nâ-sere akçe gibi sürme Nazîf’i harca
Mâ-hazar ceybde sîm ü zerinim yok haberin
(Nazîf Dîvânı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Taksim Atatürk Kitaplığı Bel. Yz. K. 181. v. 75a.)
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Selahattin Özpalabıyıklar | d. 6 Temmuz 1955 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Nigar Hanım | d. 1862 - ö. 1 Nisan 1918 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Başak Tuncel | d. 17 Haziran 1985 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Selahattin Özpalabıyıklar | d. 6 Temmuz 1955 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | Nigar Hanım | d. 1862 - ö. 1 Nisan 1918 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | Başak Tuncel | d. 17 Haziran 1985 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Selahattin Özpalabıyıklar | d. 6 Temmuz 1955 - ö. ? | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Nigar Hanım | d. 1862 - ö. 1 Nisan 1918 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Başak Tuncel | d. 17 Haziran 1985 - ö. ? | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Selahattin Özpalabıyıklar | d. 6 Temmuz 1955 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Nigar Hanım | d. 1862 - ö. 1 Nisan 1918 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Başak Tuncel | d. 17 Haziran 1985 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Selahattin Özpalabıyıklar | d. 6 Temmuz 1955 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Nigar Hanım | d. 1862 - ö. 1 Nisan 1918 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Başak Tuncel | d. 17 Haziran 1985 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Selahattin Özpalabıyıklar | d. 6 Temmuz 1955 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | Nigar Hanım | d. 1862 - ö. 1 Nisan 1918 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | Başak Tuncel | d. 17 Haziran 1985 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |