NİKÂTÎ

(d. ?/? - ö. 1127/1715)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kimi kaynaklarda mahlası "Nükâtî" olarak yer alsa da (İpekten vd. 1988: 353; Abdulkadiroğlu 1999: 495) doğrusu, "incelikler" anlamına gelen "Nikâtî"dir. Nikâtî'nin asıl adı Ali olup İstanbul'da doğmuştur. Öğrenimini tamamlayıp önce mülazım sonra kadı olmuş, ülkenin farklı beldelerinde ve askeri mahkemelerde kadılık ve kâtiplik yapmış, Mora Seferi'nde ordu kadılığı görevinde bulunmuştur. Nikâtî, 1127/1715'de vefat etmiştir. Mezarı, Edirne Kapısı haricinde bulunmaktadır. Nikâtî'nin elmizdeki şiirleri biyografik kaynakların örnek olarak verdiklerinden ibarettir. Sâlim’de bir, Beliğ’de üç, Safâyî'de yedi beyti kayıtlıdır.

Kaynakça

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Beliğ Nuhbetü’l-Âsâr li-zeyli Zübdetil-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 495.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî (Nuhbetü'l-Âsâr Min Fevâ'idi'l-Eş'âr) İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 623-24.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Sâlim Efendi Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: AKM Yay. 679.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 1093.

M. Şemseddin Sami (1996). Kâmûsu'l-Alam. C. 4. Ankara: Kaşgâr Neşriyat.

Mehmed Süreyya (1311). Sicill-i Osmânî Yâhud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniyye. C. 4. İstanbul: Matbaa-i Âmire.

Müstakimzade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı Basım). Ankara: KB Yay.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fudalâ.” C. 2. İstanbul: Çağrı Yay.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 07.12.2013
Güncelleme Tarihi: 26.11.2020

Eserlerinden Örnekler

O hat kim safha-i ruhsâr-ı yâra zîb ü fer virmiş

Hümâ-yı evc-i hüsne sun-ı Hak gûyâ ki per virmiş

(Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Beliğ Nuhbetü’l-Âsâr li-zeyli Zübdetil-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 495.)

 

Anılmazdı adûnun cünbiş-i murg-ı nigâhından

Eger kim olmasaydı ol nihâl-i işve-cû tâze 

(Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Beliğ Nuhbetü’l-Âsâr li-zeyli Zübdetil-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 495.)

 

Zahm-ı tîr-i siteme merhem-i vaslun meded it

Görsün adâ da sarılmak nic'olurmış yâre 

(Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Beliğ Nuhbetü’l-Âsâr li-zeyli Zübdetil-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 495.)

 

Görünse rûy-ı Leylî bend iderdi revzen-i çeşmin

Gözünden sakınırdı sevdigin Kays-ı belâ-dîde 

(İnce, Adnan (hzl.) (2005). Sâlim Efendi Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: AKM Yay. 679.)

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HULUSî, Cerrah Kasım Paşa-zâde Zâhid Ahmed Hulûsî Beyd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SA‘ÎD, Ebû Saîd Mehmed Efendid. 1594 - ö. Ekim-Kasım 1662Doğum YeriGörüntüle
3KEBÛTERÎ/HEZÂRÎ, Kebûterî Mehmed Efendid. ? - ö. 1724-25Doğum YeriGörüntüle
4HULUSî, Cerrah Kasım Paşa-zâde Zâhid Ahmed Hulûsî Beyd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SA‘ÎD, Ebû Saîd Mehmed Efendid. 1594 - ö. Ekim-Kasım 1662Doğum YılıGörüntüle
6KEBÛTERÎ/HEZÂRÎ, Kebûterî Mehmed Efendid. ? - ö. 1724-25Doğum YılıGörüntüle
7HULUSî, Cerrah Kasım Paşa-zâde Zâhid Ahmed Hulûsî Beyd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8SA‘ÎD, Ebû Saîd Mehmed Efendid. 1594 - ö. Ekim-Kasım 1662Ölüm YılıGörüntüle
9KEBÛTERÎ/HEZÂRÎ, Kebûterî Mehmed Efendid. ? - ö. 1724-25Ölüm YılıGörüntüle
10HULUSî, Cerrah Kasım Paşa-zâde Zâhid Ahmed Hulûsî Beyd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11SA‘ÎD, Ebû Saîd Mehmed Efendid. 1594 - ö. Ekim-Kasım 1662MeslekGörüntüle
12KEBÛTERÎ/HEZÂRÎ, Kebûterî Mehmed Efendid. ? - ö. 1724-25MeslekGörüntüle
13HULUSî, Cerrah Kasım Paşa-zâde Zâhid Ahmed Hulûsî Beyd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SA‘ÎD, Ebû Saîd Mehmed Efendid. 1594 - ö. Ekim-Kasım 1662Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KEBÛTERÎ/HEZÂRÎ, Kebûterî Mehmed Efendid. ? - ö. 1724-25Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HULUSî, Cerrah Kasım Paşa-zâde Zâhid Ahmed Hulûsî Beyd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SA‘ÎD, Ebû Saîd Mehmed Efendid. 1594 - ö. Ekim-Kasım 1662Madde AdıGörüntüle
18KEBÛTERÎ/HEZÂRÎ, Kebûterî Mehmed Efendid. ? - ö. 1724-25Madde AdıGörüntüle