OSMÂN, Hakîkî-zâde Şeyh Osmân Efendi

(d. ?/? - ö. 1037/1627-8)
şeyh, divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul doğumlu Osman Efendi, İrşad-nâme isimli eseri yazan Hakikî Beyin oğludur. “Hakikî-zâde” ve “Şeyh Hakikî Bey “ isimleriyle de anılmaktadır. Seyyid Nizam-zâde Seyfullah Efendinin halifelerinden olup Olanlar Şeyhi İbrahim Efendi ona intisap etti. Eğrikapı’da bulunan evini tekkeye ve şeyhlerin yoluna vakfetti. Burada bulunan Hakikî-zâde Tekkesi’nin ilk şeyhi de Osman Efendidir. “Kelimetü’t-takvâ” ve “şeyh-i vâsıl” tamlamalarının verdiği 1037/1627-8’de vefat edince zaviyesi kabristanına gömüldü.

Kaynaklara göre ilâhî tarzında yazdığı şiirlerden oluşan mürettep bir divan sahibidir. Hüseyin Vassâf, Derviş Osman ile Hakikî mahlasıyla şiirler yazan iki ayrı kişi olabileceğini belirterek, bu konuda tereddüdünü ifade etmektedir.

Kaynakça

Azamat, Nihat (2000). “İbrâhim Efendi, Olanlar Şeyhi”. İslam Ansiklopedisi. C. 21. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 299.

Ekinci, Ramazan(hzl.) (2013) Hâfız Hüseyin Ayvansarâyî. Vefeyât-ı Ayvansarâyî. İstanbul: Buhara Yay. 96.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı. (2000). Bursalı Mehmed TâhirOsmanlı Müellifleri. C. I-II-III. Ankara. 58-9.

Meral, Arzu (2014). Seyyid Seyfullah Külliyâtı I. İstanbul: Revak Kitabevi.

Tosun, Necdet (2009). “Seyyid Nizamoğlu”. İslam Ansiklopedisi. C. 37. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 73.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1981). “Nutkî Mehmed Efendi”. C. 4. İstanbul: Dergâh Yay. 26.

Yılmaz, Ali ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MÜJGÂN ÇAKIR
Yayın Tarihi: 05.09.2014
Güncelleme Tarihi: 26.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilâtün fâ‛ilün

Fürkatünden âlemi tutdı figânum gel yetiş

Tende cânum kalmadı rûh-ı revânum gel yetiş

Vaktidür cân viresin cânsuzlara hem çün Mesîh

Çâre kıl ey nutk-ı hayy-i câvidânum gel yetiş

Düşmişem bahr-ı gamun ka‛rına gavvâs olmışam

Dürr-i vaslın isterem ey bahr u kânum gel yetiş

Çekdi girdâb-ı gamın aldı vücûdum zevrakın

Kıl meded ey dest-i hasret lâmekânum gel yetiş

Zulmet-i zulm-i felekden bu Hakîkî bendeni

Kurtar ey mihr-i cihân sâhib-zebânum gel yetiş

(Yılmaz, Ali  ve Mehmet Akkuş. (1999) Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ. C. 2. İstanbul: Seha Yay. 524.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FEHMÎ, Baltacı-zâde Abdullâh Efendid. ? - ö. 1726-27Doğum YeriGörüntüle
2FÂİK, Ömer Fâik Efendid. ? - ö. 1829Doğum YeriGörüntüle
3İbnürrefik Ahmet Nurid. 03 Mart 1867 - ö. 06 Mart1935Doğum YeriGörüntüle
4FEHMÎ, Baltacı-zâde Abdullâh Efendid. ? - ö. 1726-27Doğum YılıGörüntüle
5FÂİK, Ömer Fâik Efendid. ? - ö. 1829Doğum YılıGörüntüle
6İbnürrefik Ahmet Nurid. 03 Mart 1867 - ö. 06 Mart1935Doğum YılıGörüntüle
7FEHMÎ, Baltacı-zâde Abdullâh Efendid. ? - ö. 1726-27Ölüm YılıGörüntüle
8FÂİK, Ömer Fâik Efendid. ? - ö. 1829Ölüm YılıGörüntüle
9İbnürrefik Ahmet Nurid. 03 Mart 1867 - ö. 06 Mart1935Ölüm YılıGörüntüle
10FEHMÎ, Baltacı-zâde Abdullâh Efendid. ? - ö. 1726-27MeslekGörüntüle
11FÂİK, Ömer Fâik Efendid. ? - ö. 1829MeslekGörüntüle
12İbnürrefik Ahmet Nurid. 03 Mart 1867 - ö. 06 Mart1935MeslekGörüntüle
13FEHMÎ, Baltacı-zâde Abdullâh Efendid. ? - ö. 1726-27Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FÂİK, Ömer Fâik Efendid. ? - ö. 1829Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15İbnürrefik Ahmet Nurid. 03 Mart 1867 - ö. 06 Mart1935Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FEHMÎ, Baltacı-zâde Abdullâh Efendid. ? - ö. 1726-27Madde AdıGörüntüle
17FÂİK, Ömer Fâik Efendid. ? - ö. 1829Madde AdıGörüntüle
18İbnürrefik Ahmet Nurid. 03 Mart 1867 - ö. 06 Mart1935Madde AdıGörüntüle