PERİŞÂNÎ, Molla Mehmet

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Molla Mehmet 19. yüzyılın son çeyreği ile 20. yüzyılın ilk yarısında Sivas'ın Merkez ilçesine bağlı Çongar köyünde yaşamıştır. Doğum tarihi hakkında kesin bilgi yoktur. Şiirlerinde Perişanî mahlasını kullanmıştır. Perişanî mahlasını o zamanın âlimlerinden sayılan Tahyurtlu Hacı Said Efendi kendisine vermiştir. Molla Mehmet'in babası Mustafa, aslen Çongar köyü yakınlarında yer alan Hanlı köyündendir. Çongar’a daha sonra göç etmiştir. Ömrü fakirlik içerisinde geçen Perişanî, anlatılanlara göre kişilik olarak saf ve temiz bir insandır. Nakşıbendi tarikatine intisab etmiş, ömrünün çoğunu oruç tutarak geçirmiştir. Onun bu durumu, hakkında çeşitli menkıbeler ortaya çıkmasına neden olmuş, halk onun keramet sahibi bir insan olduğuna inanmıştır (Pürlü 2002: 239). Doğduğu köy olan Çongar’da vefat eden Molla Mehmet’in mezarı da aynı köyde (Kaya 2009: 403) olup ne zaman öldüğü bilinmemektedir.

Perişanî'nin şiirlerini yazmış olduğu defteri oğlu tarafından ırmağa düşürülerek kaybedilmiştir. Bu sebeple ne yazık ki günümüze kadar birkaç şiiri ulaşabilmiştir. Bunlar; "Kıtlık Destanı" ve "İhtiyarlık Destanı"dır. Bazı şiirlerinin başkaları tarafından yazılmış olma ihtimali ile zamanla ortaya çıkabileceği ümit edilmektedir. Mevcut şiirlerine bakıldığında Perişanî'nin güçlü bir şair olduğu anlaşılmaktadır (Pürlü 2002: 239-242).

Kaynakça

Karakuş, Mesut (2002). Sivas Güney Köyü Halk Edebiyatı Örnekleri. Bitirme Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi. 

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri IV. Sivas: Önder Matbaacılık.

Pürlü, Kadir (2002). Sivas'ta İlbeyli Türkmenleri I. Sivas: Doğan Matbaacılık.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. DOĞAN KAYA - ARAŞ. GÖR. MURAT ÇİL
Yayın Tarihi: 05.03.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KADERÎ/YEZDANÎ, Mehmet Arsland. 1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2MÜSEYİB ABBASOVd. 1934 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ZİYA, Ziya Yıldızd. 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KADERÎ/YEZDANÎ, Mehmet Arsland. 1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5MÜSEYİB ABBASOVd. 1934 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ZİYA, Ziya Yıldızd. 1956 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KADERÎ/YEZDANÎ, Mehmet Arsland. 1944 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8MÜSEYİB ABBASOVd. 1934 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9ZİYA, Ziya Yıldızd. 1956 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10KADERÎ/YEZDANÎ, Mehmet Arsland. 1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
11MÜSEYİB ABBASOVd. 1934 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ZİYA, Ziya Yıldızd. 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
13KADERÎ/YEZDANÎ, Mehmet Arsland. 1944 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MÜSEYİB ABBASOVd. 1934 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ZİYA, Ziya Yıldızd. 1956 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KADERÎ/YEZDANÎ, Mehmet Arsland. 1944 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MÜSEYİB ABBASOVd. 1934 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ZİYA, Ziya Yıldızd. 1956 - ö. ?Madde AdıGörüntüle