PERİŞÂNÎ, Molla Mehmet

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Molla Mehmet 19. yüzyılın son çeyreği ile 20. yüzyılın ilk yarısında Sivas'ın Merkez ilçesine bağlı Çongar köyünde yaşamıştır. Doğum tarihi hakkında kesin bilgi yoktur. Şiirlerinde Perişanî mahlasını kullanmıştır. Perişanî mahlasını o zamanın âlimlerinden sayılan Tahyurtlu Hacı Said Efendi kendisine vermiştir. Molla Mehmet'in babası Mustafa, aslen Çongar köyü yakınlarında yer alan Hanlı köyündendir. Çongar’a daha sonra göç etmiştir. Ömrü fakirlik içerisinde geçen Perişanî, anlatılanlara göre kişilik olarak saf ve temiz bir insandır. Nakşıbendi tarikatine intisab etmiş, ömrünün çoğunu oruç tutarak geçirmiştir. Onun bu durumu, hakkında çeşitli menkıbeler ortaya çıkmasına neden olmuş, halk onun keramet sahibi bir insan olduğuna inanmıştır (Pürlü 2002: 239). Doğduğu köy olan Çongar’da vefat eden Molla Mehmet’in mezarı da aynı köyde (Kaya 2009: 403) olup ne zaman öldüğü bilinmemektedir.

Perişanî'nin şiirlerini yazmış olduğu defteri oğlu tarafından ırmağa düşürülerek kaybedilmiştir. Bu sebeple ne yazık ki günümüze kadar birkaç şiiri ulaşabilmiştir. Bunlar; "Kıtlık Destanı" ve "İhtiyarlık Destanı"dır. Bazı şiirlerinin başkaları tarafından yazılmış olma ihtimali ile zamanla ortaya çıkabileceği ümit edilmektedir. Mevcut şiirlerine bakıldığında Perişanî'nin güçlü bir şair olduğu anlaşılmaktadır (Pürlü 2002: 239-242).

Kaynakça

Karakuş, Mesut (2002). Sivas Güney Köyü Halk Edebiyatı Örnekleri. Bitirme Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi. 

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri IV. Sivas: Önder Matbaacılık.

Pürlü, Kadir (2002). Sivas'ta İlbeyli Türkmenleri I. Sivas: Doğan Matbaacılık.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. DOĞAN KAYA - ARAŞ. GÖR. MURAT ÇİL
Yayın Tarihi: 05.03.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HIFZÎ, Mehmetd. 1860 - ö. 1913Doğum YeriGörüntüle
2MAHMUT IŞIKd. 1950 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ERZADE, Erzade Kapand. 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HIFZÎ, Mehmetd. 1860 - ö. 1913Doğum YılıGörüntüle
5MAHMUT IŞIKd. 1950 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ERZADE, Erzade Kapand. 1957 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7HIFZÎ, Mehmetd. 1860 - ö. 1913Ölüm YılıGörüntüle
8MAHMUT IŞIKd. 1950 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9ERZADE, Erzade Kapand. 1957 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10HIFZÎ, Mehmetd. 1860 - ö. 1913MeslekGörüntüle
11MAHMUT IŞIKd. 1950 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ERZADE, Erzade Kapand. 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
13HIFZÎ, Mehmetd. 1860 - ö. 1913Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MAHMUT IŞIKd. 1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ERZADE, Erzade Kapand. 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HIFZÎ, Mehmetd. 1860 - ö. 1913Madde AdıGörüntüle
17MAHMUT IŞIKd. 1950 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ERZADE, Erzade Kapand. 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle