PERİŞÂNÎ, Molla Mehmet

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Molla Mehmet 19. yüzyılın son çeyreği ile 20. yüzyılın ilk yarısında Sivas'ın Merkez ilçesine bağlı Çongar köyünde yaşamıştır. Doğum tarihi hakkında kesin bilgi yoktur. Şiirlerinde Perişanî mahlasını kullanmıştır. Perişanî mahlasını o zamanın âlimlerinden sayılan Tahyurtlu Hacı Said Efendi kendisine vermiştir. Molla Mehmet'in babası Mustafa, aslen Çongar köyü yakınlarında yer alan Hanlı köyündendir. Çongar’a daha sonra göç etmiştir. Ömrü fakirlik içerisinde geçen Perişanî, anlatılanlara göre kişilik olarak saf ve temiz bir insandır. Nakşıbendi tarikatine intisab etmiş, ömrünün çoğunu oruç tutarak geçirmiştir. Onun bu durumu, hakkında çeşitli menkıbeler ortaya çıkmasına neden olmuş, halk onun keramet sahibi bir insan olduğuna inanmıştır (Pürlü 2002: 239). Doğduğu köy olan Çongar’da vefat eden Molla Mehmet’in mezarı da aynı köyde (Kaya 2009: 403) olup ne zaman öldüğü bilinmemektedir.

Perişanî'nin şiirlerini yazmış olduğu defteri oğlu tarafından ırmağa düşürülerek kaybedilmiştir. Bu sebeple ne yazık ki günümüze kadar birkaç şiiri ulaşabilmiştir. Bunlar; "Kıtlık Destanı" ve "İhtiyarlık Destanı"dır. Bazı şiirlerinin başkaları tarafından yazılmış olma ihtimali ile zamanla ortaya çıkabileceği ümit edilmektedir. Mevcut şiirlerine bakıldığında Perişanî'nin güçlü bir şair olduğu anlaşılmaktadır (Pürlü 2002: 239-242).

Kaynakça

Karakuş, Mesut (2002). Sivas Güney Köyü Halk Edebiyatı Örnekleri. Bitirme Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi. 

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri IV. Sivas: Önder Matbaacılık.

Pürlü, Kadir (2002). Sivas'ta İlbeyli Türkmenleri I. Sivas: Doğan Matbaacılık.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. DOĞAN KAYA - ARAŞ. GÖR. MURAT ÇİL
Yayın Tarihi: 05.03.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1GÜLBAHAR ATAKANd. 1878 - ö. 1945Doğum YeriGörüntüle
2MAHMUDOĞLU/VERDANLI, Menaf Renciberîd. 1960/1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3KARAGÖZ, Abdullah Karagözd. 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4GÜLBAHAR ATAKANd. 1878 - ö. 1945Doğum YılıGörüntüle
5MAHMUDOĞLU/VERDANLI, Menaf Renciberîd. 1960/1962 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6KARAGÖZ, Abdullah Karagözd. 1943 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7GÜLBAHAR ATAKANd. 1878 - ö. 1945Ölüm YılıGörüntüle
8MAHMUDOĞLU/VERDANLI, Menaf Renciberîd. 1960/1962 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9KARAGÖZ, Abdullah Karagözd. 1943 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10GÜLBAHAR ATAKANd. 1878 - ö. 1945MeslekGörüntüle
11MAHMUDOĞLU/VERDANLI, Menaf Renciberîd. 1960/1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
12KARAGÖZ, Abdullah Karagözd. 1943 - ö. ?MeslekGörüntüle
13GÜLBAHAR ATAKANd. 1878 - ö. 1945Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MAHMUDOĞLU/VERDANLI, Menaf Renciberîd. 1960/1962 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KARAGÖZ, Abdullah Karagözd. 1943 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16GÜLBAHAR ATAKANd. 1878 - ö. 1945Madde AdıGörüntüle
17MAHMUDOĞLU/VERDANLI, Menaf Renciberîd. 1960/1962 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18KARAGÖZ, Abdullah Karagözd. 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle