PERİŞÂNÎ, Molla Mehmet

(d. ? / ö. ?)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Molla Mehmet 19. yüzyılın son çeyreği ile 20. yüzyılın ilk yarısında Sivas'ın Merkez ilçesine bağlı Çongar köyünde yaşamıştır. Doğum tarihi hakkında kesin bilgi yoktur. Şiirlerinde Perişanî mahlasını kullanmıştır. Perişanî mahlasını o zamanın âlimlerinden sayılan Tahyurtlu Hacı Said Efendi kendisine vermiştir. Molla Mehmet'in babası Mustafa, aslen Çongar köyü yakınlarında yer alan Hanlı köyündendir. Çongar’a daha sonra göç etmiştir. Ömrü fakirlik içerisinde geçen Perişanî, anlatılanlara göre kişilik olarak saf ve temiz bir insandır. Nakşıbendi tarikatine intisab etmiş, ömrünün çoğunu oruç tutarak geçirmiştir. Onun bu durumu, hakkında çeşitli menkıbeler ortaya çıkmasına neden olmuş, halk onun keramet sahibi bir insan olduğuna inanmıştır (Pürlü 2002: 239). Doğduğu köy olan Çongar’da vefat eden Molla Mehmet’in mezarı da aynı köyde (Kaya 2009: 403) olup ne zaman öldüğü bilinmemektedir.

Perişanî'nin şiirlerini yazmış olduğu defteri oğlu tarafından ırmağa düşürülerek kaybedilmiştir. Bu sebeple ne yazık ki günümüze kadar birkaç şiiri ulaşabilmiştir. Bunlar; "Kıtlık Destanı" ve "İhtiyarlık Destanı"dır. Bazı şiirlerinin başkaları tarafından yazılmış olma ihtimali ile zamanla ortaya çıkabileceği ümit edilmektedir. Mevcut şiirlerine bakıldığında Perişanî'nin güçlü bir şair olduğu anlaşılmaktadır (Pürlü 2002: 239-242).

Kaynakça

Karakuş, Mesut (2002). Sivas Güney Köyü Halk Edebiyatı Örnekleri. Bitirme Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi. 

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri IV. Sivas: Önder Matbaacılık.

Pürlü, Kadir (2002). Sivas'ta İlbeyli Türkmenleri I. Sivas: Doğan Matbaacılık.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. DOĞAN KAYA - ARAŞ. GÖR. MURAT ÇİL
Yayın Tarihi: 05.03.2019
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SIDKÎ, Şaband. 1898 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ÇELİK, Enver Çelikd. 1943 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3AYŞE BERKd. 1874 - ö. 1953Doğum YeriGörüntüle
4SIDKÎ, Şaband. 1898 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ÇELİK, Enver Çelikd. 1943 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6AYŞE BERKd. 1874 - ö. 1953Doğum YılıGörüntüle
7SIDKÎ, Şaband. 1898 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ÇELİK, Enver Çelikd. 1943 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9AYŞE BERKd. 1874 - ö. 1953Ölüm YılıGörüntüle
10SIDKÎ, Şaband. 1898 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ÇELİK, Enver Çelikd. 1943 - ö. ?MeslekGörüntüle
12AYŞE BERKd. 1874 - ö. 1953MeslekGörüntüle
13SIDKÎ, Şaband. 1898 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ÇELİK, Enver Çelikd. 1943 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15AYŞE BERKd. 1874 - ö. 1953Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SIDKÎ, Şaband. 1898 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ÇELİK, Enver Çelikd. 1943 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18AYŞE BERKd. 1874 - ö. 1953Madde AdıGörüntüle