Prenses Kadriye Hüseyin

K.H., Nilüfer
(d. 10 Ocak 1888 / ö. 1955)
yazar, gazeteci
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Türk edebiyatının Mısır coğrafyasındaki temsilcilerinden Prenses Kadriye Hüseyin, Kahire’de dünyaya gelmiştir. Babası Mısır’da dönemin önemli devlet adamlarından olan Hidiv İsmail Paşa’nın oğlu Hüseyin Kâmil Paşa, annesi ise Melek Sultan’dır. Eğitim hayatı konusunda detaylı bilgi olmamakla birlikte, varlıklı bir ailede yetişen Prenses Kadriye'nin Arapça ve Fransızca gibi dillerde eğitim aldığı bilinmektedir (Tağızade-Karaca 2012: 1968). İlk evliliğini 1919 yılında Kahire’de yapan Prenses Kadriye, ikinci evliliğini ise İstanbul’da, 1921 yılında Mahmut Hayri Paşa ile gerçekleşmiştir. Mahmut Hayri Paşa’dan Mahmud Hüseyin Hayri ve Samira adlı iki çocuğu olan yazar, 1955 yılında Kahire'de vefat etmiştir (Kalyon ve Kozlu, 2017: 52).

Tanzimat döneminde yapılan yeniliklerle birlikte ortaya çıkan kadın aydın tipinin önemli temsilcilerinden biri olan Prenses Kadriye Hüseyin'in kendisine daha çok Fatma Aliye'yi örnek aldığı söylenebilir (Tağızade-Karaca 2012: 1968). Prenses Kadriye, İstanbul, Kahire ve Roma'da geçen yaşamında daha çok gazeteci ve denemeci kimliğiyle dikkat çekmiş, Mihrab, Şehbal, Resimli Kitap gibi süreli yayınlarda çeşitli yazılar kaleme almıştır. Şehbal'de daha çok Nilüfer takma adıyla yazılar yazan Kadriye Hüseyin, II. Meşrutiyet'in ortaya çıkardığı sosyal etkiler ve milli uyanışın içinde yer almış, daha sonra ise Milli Mücadele’yi destekler nitelikte yazılar kaleme almıştır. Özellikle Mehâsin-i Hayat, Temevvücât-ı Efkâr, Nelerim, Mühim Bir Gece ve Muhadderât-ı İslâm adlı eserlerinde, düşünce ve duygu dünyasının incelikleri, millî, dinî ve kültürel konulardaki hassasiyetleri göze çarpmaktadır (Tağızade-Karaca 2012: 1970). Prenses Kadriye'nin yazılarında kendini gösteren temel konulardan biri de Doğu toplumlarındaki kadın meselesidir. Yazar aynı zamanda Batı edebiyatından çeşitli tercümeler yapmıştır.

Kaynakça

İhsanoğlu, Ekmeleddin (2006). Mısır’da Türkler ve Kültürel Mirasları (Mehmet Ali Paşa’dan Günümüze Basılı Türk Kültürü Bibliyografyası ve Bir Değerlendirme). İstanbul: IRCICA Yay.

Kalyon, Abuzer ve Zeynep Gözde Kozlu (2017). “Prenses Kadriye Hüseyin ve Eserleri”. Külliyat: Osmanlı Araştırmaları Dergisi, S.3.

Tağızâde Karaca, Nesrin (2012). “Prenses Kadriye Hüseyin, Ressam Vittoria Pisani ve Türk Milli Mücadelesi”. Turkish Studies, International Periodical For The Languages, Literature And History Of Turkish Or Turkic, Volume 7/1.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. MUSTAFA TEMİZSU
Yayın Tarihi: 01.06.2019
Güncelleme Tarihi: 12.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Mehasin-i HayatOsmanlı Matbaası / Kahire1327Deneme
Temevvücât-ı EfkârMaarif Matbaası / Mısır1330Deneme
Muhadderât-ı İslâmMaarif Matbaası / Mısır1331Deneme
Mühim Bir GeceOsmanlı Matbaası / Kahire1909Tiyatro
Nelerim, Mühim Bir GeceOsmanlı Matbaası / Mısır1909Tiyatro
Mukaddes Ankara'dan MektuplarKültür ve Turizm Bakanlığı / Ankara1987Deneme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1GÜLPERÎ HANIMd. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
2RÂŞİD, Râşid Mehmed Paşad. 1830 - ö. 1876Doğum YeriGörüntüle
3Yakup Kadri Karaosmanoğlud. 27 Mart 1889 - ö. 13 Aralık 1974Doğum YeriGörüntüle
4Ahmet Hilmi Kalaçd. 1888 - ö. 1996Doğum YılıGörüntüle
5MAHİRİ, Mehmet Özkoluaçıkd. 1888 - ö. 10.02.1952Doğum YılıGörüntüle
6Rasim Haşmetd. 1888 - ö. 1919Doğum YılıGörüntüle
7Ahmet Reşit Reyd. 1870 - ö. 14 Ağustos 1955Ölüm YılıGörüntüle
8Muhiddin Raif Yengind. 1880 - ö. 30 Aralık 1955Ölüm YılıGörüntüle
9Mehmet Arif Bilgid. 1903 - ö. 1955Ölüm YılıGörüntüle
10Ahmet Hilmi Kalaçd. 1888 - ö. 1996MeslekGörüntüle
11Ercan Y. Yılmazd. 1982 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Tuncay Yeşilbaşd. 14 Nisan 1959 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Süleyman Nesipd. 1866 - ö. 28 Eylül 1917Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Müfide Ferit Tekd. 29 Nisan 1892 - ö. 24 Mart 1971Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mehmetzâde Mirza Balad. 13 Ağustos 1898 - ö. 7 Mart 1959Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KORYANALI HÜSEYİN, Hüseyin Kösed. 17.05.1938 - ö. 12.05.1996Madde AdıGörüntüle
17ŞEMSÎ, Hüseyin Şemsi Ergüneşd. 1871-1872 - ö. 30.01.1968Madde AdıGörüntüle
18Ziya Şakir Sokud. 1884 - ö. 22 Aralık 1959Madde AdıGörüntüle