RAHMETÎ, Şeyh Rahmetullah Dede

(d. ?/? - ö. 1030/1620)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Rahmetullah olan Rahmetî, şimdi Yunanistan sınırları içinde bulunan Serez'de doğdu. Önceleri Serez camilerinde hatiplik yaparken, Mevlevîliğe meyl ederek, Adnî Dede (öl. 1095 / 1683)'nin Gelibolu Mevlevîhanesi'nde bulunduğu sıralarda, ona hizmette bulundu. Şeyhi Adnî Dede'nin, Belgrat Mevlevîhanesi'ne nakl edilmesi üzerine, onun yerine şeyh oldu. Ne kadar şeyhlik yaptığı belli değildir. Sicill-i Osmanî yazarı, onun İskilip ve Gelibolu Mevlevîhaneleri'nde şeyhlik yaptığını ifade eder. Rahmetî, Konya'ya giderek, Mevlânâ Dergâhı ve Şems-i Tebrizî Tekkesi'nde mesnevîhânlık da yaptı. Dönüşünde Üsküp Mevlevîhanesi'ne şeyh oldu. Şeyhliğinin hangi yıla denk geldiği bilinmemektedir. Daha sonra Gelibolu Mevlevîhanesi'ne nakledildi. Burada vefat etti ve Mevlevîhane Mezarlığı'na gömüldü. "Rahmetî" ve "Rahmî Dede" olarak tanınan şâirin, Sefîne ve Tezkire-i Şu'arâ-yı Mevleviyye'de Türkçe tasavvufî, mevlevîyâne şiirleri vardır. Tezkirelerde yer alan bu şiirlerinde şâirin aruza ve dile hakim olduğu, şiirlerine Mevlevîlik unsurlarını ustalıkla kattığı görülmektedir.
 

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Ali Enver (1309/ 1891). Semâhâne-i Edeb.

Genç, İlhan (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay.

Mustafa Sakıp Dede (1283). Sefîne-i Nefise fi'l-Menâkıb-ı Mevleviyye (Sefine-i Nefise fî Menakıb-ı Sülale-i Mevlevîyye). Millî Ktp. MF. 1994 A 3333. 2 / 217.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. NİLGÜN AÇIK ÖNKAŞ
Yayın Tarihi: 23.12.2014
Güncelleme Tarihi: 29.10.2020

Eserlerinden Örnekler

Es-salâ erbâb-ı 'aşka açılıp meydân-ı hû

Tutdı ser-tâ-ser cihânı pertev-i cevlân-ı hû

Âdem ü 'âlem olup per-kâr-ı devr ü dâ'ire

Sâbit ü seyyârı yek-reng eyledi devrân-ı hû

Girdi ehl-i vecd ü hâlet birbirine şevk ile

Başları saldı ayaga gerdiş-i çegân-ı hû

Enfüs ü âfâkı gark-ı mevce-i tûfân idüp

Cûş itdi her tenûr-ı sîneden 'irfân-ı hû

Pey-rev-i nây u kudûm ü sîne-çâk ü zahm-ı hâr

Olmak isterdi vird-i Mevlânâ ile meydân-ı hû

Mesnevî vü Mevlevî şîr ü şekerdür bezmine

Hasretü'l-Firdevsdür 'ayş-i hoş-ı rindân-ı hû

Evvel ü âhir ile çün zâhir ü bâtın odur

Rahmetî olsa n'ola dil gevher-i 'ummân-ı hû

(Genç, İlhan (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 215.) 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SA’DÎ, Cem Sa’dî’si, Sa’dullâhd. 1458-59 ? - ö. 1492-93 ?Doğum YeriGörüntüle
2İLHÂMÎ, Şeyh Mehmed İlhâmî Efendid. ? - ö. 1572Doğum YeriGörüntüle
3ADNÎ, Receb Deded. ? - ö. 1689Doğum YeriGörüntüle
4SA’DÎ, Cem Sa’dî’si, Sa’dullâhd. 1458-59 ? - ö. 1492-93 ?Doğum YılıGörüntüle
5İLHÂMÎ, Şeyh Mehmed İlhâmî Efendid. ? - ö. 1572Doğum YılıGörüntüle
6ADNÎ, Receb Deded. ? - ö. 1689Doğum YılıGörüntüle
7SA’DÎ, Cem Sa’dî’si, Sa’dullâhd. 1458-59 ? - ö. 1492-93 ?Ölüm YılıGörüntüle
8İLHÂMÎ, Şeyh Mehmed İlhâmî Efendid. ? - ö. 1572Ölüm YılıGörüntüle
9ADNÎ, Receb Deded. ? - ö. 1689Ölüm YılıGörüntüle
10SA’DÎ, Cem Sa’dî’si, Sa’dullâhd. 1458-59 ? - ö. 1492-93 ?MeslekGörüntüle
11İLHÂMÎ, Şeyh Mehmed İlhâmî Efendid. ? - ö. 1572MeslekGörüntüle
12ADNÎ, Receb Deded. ? - ö. 1689MeslekGörüntüle
13SA’DÎ, Cem Sa’dî’si, Sa’dullâhd. 1458-59 ? - ö. 1492-93 ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İLHÂMÎ, Şeyh Mehmed İlhâmî Efendid. ? - ö. 1572Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ADNÎ, Receb Deded. ? - ö. 1689Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SA’DÎ, Cem Sa’dî’si, Sa’dullâhd. 1458-59 ? - ö. 1492-93 ?Madde AdıGörüntüle
17İLHÂMÎ, Şeyh Mehmed İlhâmî Efendid. ? - ö. 1572Madde AdıGörüntüle
18ADNÎ, Receb Deded. ? - ö. 1689Madde AdıGörüntüle