RÂZÎ, Fakı İbrahim Edhem

(d. 1219/1804-05 - ö. 1292/1875-76)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı İbrahim, lakabı Edhem’dir. 1219/1804-05 yılında Kerkük'te doğdu. Ünlü İslam bilgini Fahreddîn Râzî'ye ve tefsirine karşı duyduğu sevgiden dolayı Râzî mahlasını tercih etti. İbrahim Edhem adıyla tanındı. Yazma mecmualardaki bazı şiirlerinin başında geçen Fakı sözcüğünden hareketle medrese tahsili gördüğü söylenebilir. Kerkük'ün Helvacılar Çarşısı’nda bulunan Kadı Camisi'nde müezzinlik yaptı. 1292/1875-76 yılında vefat etti.

Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Bazı şiir mecmualarında şiirleri bulunmaktadır. Şiirlerinin bir kısmı Ata Terzibaşı tarafından yayımlandı (Öbek vd. 2013: 110-112). Şairlik yönü güçlü değildir. Daha çok amiyane hicivleri ile tanınmıştır.

Kaynakça

Öbek, Ali İhsan ve Ayşe Taşralı (hzl.). (2013). Av. Atâ Terzibaşı Kerkük Şairleri. 2. Kitap. İstanbul: Ötüken Yay.

Saatçi, Suphi (1997). “İbrahim Râzî”. Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi. C. 6. Ankara: KB Yay. 352-354.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 27.11.2014
Güncelleme Tarihi: 28.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Nazire

Şâm-ı zülfün eğme subh-ı ârız-ı hûr üstüne

Sâyeendâz eyleme hûrşîd-i pürnûr üstüne

Bâde-i lâ'lin niyâz ettim o mihrin bezmde

Dest-i eltâfın yetürdi çeşm-i mahmûr üstüne

Hâliy olmuş şîşe-i hâtır müdâm zevkten [hemân]

Bir binâ inşâ edegör âb-ı engûr üstüne

Matla'-ı hurşîde karşu tutma mînâ gerdenin

Âlemi âteş yakar gün düşse billûr üstüne

Çîn-i zülfün hıtta-i Mâçîn'i sergerdân edip

Gamze tîğın çekti ol hâkân [u] fağfûr üstüne

Baş keser kanlar döker berdâr eder sultân-ı aşk

Bu siyâset tâ kıyâmet geldi Mânsûr üstüne

Merhem-i lâ'lin ilâc etmezse Îsâ eylemez

Dest-i i'câzın vurursa zâhm-ı nâsûr üstüne

Sâki-i şâhidle ger olur münevver bezm-i aşk

Mâtem-i uşşâka ey dil sur gelir sûr üstüne

Bu sühansencân-ı ahdin nazmını tanzîr edip

Râziyâ serrişte buldun dürr-i mensûr üstüne

(Öbek, Ali İhsan ve Ayşe Taşralı (hzl.). (2013). Av. Atâ Terzibaşı Kerkük Şairleri. 2. Kitap. İstanbul: Ötüken Yay. 111-112.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KÂBİL, Muhittînd. 1834-35? - ö. 1909-10Doğum YeriGörüntüle
2ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882Doğum YeriGörüntüle
3HÂKÎ, Muhammed Hüseyin, On İki İlim Mollad. ? - ö. 1858-59Doğum YeriGörüntüle
4KÂBİL, Muhittînd. 1834-35? - ö. 1909-10Doğum YılıGörüntüle
5ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882Doğum YılıGörüntüle
6HÂKÎ, Muhammed Hüseyin, On İki İlim Mollad. ? - ö. 1858-59Doğum YılıGörüntüle
7KÂBİL, Muhittînd. 1834-35? - ö. 1909-10Ölüm YılıGörüntüle
8ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882Ölüm YılıGörüntüle
9HÂKÎ, Muhammed Hüseyin, On İki İlim Mollad. ? - ö. 1858-59Ölüm YılıGörüntüle
10KÂBİL, Muhittînd. 1834-35? - ö. 1909-10MeslekGörüntüle
11ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882MeslekGörüntüle
12HÂKÎ, Muhammed Hüseyin, On İki İlim Mollad. ? - ö. 1858-59MeslekGörüntüle
13KÂBİL, Muhittînd. 1834-35? - ö. 1909-10Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HÂKÎ, Muhammed Hüseyin, On İki İlim Mollad. ? - ö. 1858-59Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KÂBİL, Muhittînd. 1834-35? - ö. 1909-10Madde AdıGörüntüle
17ALİ, Kerküklü Şeyh Mehmed Ali Nûr, Mûr Alid. 1805 - ö. 1882Madde AdıGörüntüle
18HÂKÎ, Muhammed Hüseyin, On İki İlim Mollad. ? - ö. 1858-59Madde AdıGörüntüle