Madde Detay

İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Mustafa’dır. Derzi-zâde Mustafa Re'yî Efendi olarak tanındı. Şair Ulvî’nin kardeşidir. Medrese öğrenimi gördü. Kınalı-zâde Ali Çelebi tarafından korundu ve ondan mülâzım oldu. Ali Çelebi Bursa kadısı iken ona danişment oldu. 981/1573-74 yılında vefat etti. Bursalı Cinânî’nin “Âh Re’yî reft ez-dünyâ” mısraı vefatına düşürülen tarihtir. Tuhfe-i Nâilî (Kurnaz vd. 2001: 298)’ye göre vefat tarihinin Sicill-i Osmanî (Akbayar 1996: 1386)’nin 980/1572-73, Kaf-zâde Fâizî (Kayabaşı 1997: 307) ve Riyazî (vr. 73b)’nin 982/1574-75 olarak yazması doğru değildir. Farsça ve Türkçe şiirleri vardı. Sözleri herkes tarafından beğenilirdi. Özellikle muammaları ile tanındı.

Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Kaynaklarda şiirlerinden örnekler yer almaktadır.

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî, C. 5. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 1386.

Cunbur, Müjgân (2007). “Re’yî”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 7. Ankara: AKM Yay. 339-340.

İsen, Mustafa (hzl.)(1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay. 306-307.

Kayabaşı, Bekir (hzl.)(1997). Kâfzâde Fâ’izî’nin Zübdetü’l-Eş‘âr’ı. Doktora Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi. 307.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ, İnceleme-Metin. C. 2. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 1341-1342.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. 298.

Müstakîm-zâde Süleyman Sa’deddin Efendi (2000). Mecelletü’n-Nisâb (Tıpkıbasım). Ankara: KB Yay. 229a.

Riyazî Mehmet Efendi. Riyazü'ş-Şuara. Nuruosmaniye Kütüphanesi, nu. 3724. vr. 73b.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2009). Gülşen-i Şu’arâ (Bağdatlı Ahdî). Denizli: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10731,agmpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 17.06.2014]. 164-165.

Sungurhan-Eyduran, Aysun (hzl.)(2008). Beyânî Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10733,metinpdf.pdf?0 [erişim tarihi 17.06.2014]. 69-70.

Sungurhan-Eyduran, Aysun (hzl.)(2009). Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10739,tsmetinbpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 17.06.2014]. 327-328.

Şemsettin Sami (1996). Kâmûsu’l-‘Alâm. Tıpkıbasım. C. 3. Ankara: Kaşgar Neşriyat Yay. 2268.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1990). C. 7. “Re’yî Mustafa Efedni (Terzizâde)”. İstanbul: Dergâh Yay. 325. 

Şi‘r

Girih güşâ-yı ma‘ânî vü nahl bend-i ulûm

Çerâg-ı cem‘-i rüsul şem‘-i dûde-i âdem

Halîl-sîret ü Yûsuf-şiyem Kelîm-kelâm

Hızır-likâ vü Mehemmed-sünen Mesîhâ-dem

Esâs-ı Ka‘be-i takvâ der-i Medîne-i ilm

Şu‘â‘-ı nûr-ı Hüdâ mehdî-i sehâ vü kerem

İmâm-ı kıble-i dîn Hazret-i Alî Çelebi

Emîr-i mülk-i sühan muktedâ-yı hayr-ı ümem

Kaçan ki meclis-i fazl içre bahs-i ilm itse

Efâzılun kimi mebhût olur kimi mülzem

Be-ism-i Sührâb

Hâke sancılmış görince tîrüni kaşı yâ

Bâd-ı âhum degmedi andan koparmayınca tâ

(Sungurhan-Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şu‘arâ. Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10739,tsmetinbpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 17.06.2014]. 328.)