RİYAZÎ, Ali Çelebi, Kuloğlu

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi, müneccim, kadı
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbulludur. 16. yy. şairlerinden olan Riyâzî’nin asıl adı Ali olup Kuloğlu sanıyla tanındı. Kara Bâlî Çelebi tarafından evlat edinilip yetiştirildi. İskender Çelebi’nin himayesini kazandı. Şairliğinin ve kadılığının yanı sıra astronomi alanında da geniş bilgiye sahipti ve usta bir müneccimdi. Müneccim Lütfullâh’ın vefatı üzerine bu kıt‘ayı kaleme aldı;

Su’âl itdi bu gün ben zerresine

Ma‘ârif âsmânınun kuyaşı

Ki lutfu’llâh idi evvel müneccim

Ma’âda ‘azm idüp kodı ma’âşı

Ya şimdi kim kalupdur bâb-ı şehde

Rasad-bend-i nücûm-ı kasr-ı Kâşî

Didüm İbn-i ‘Ömerle bendenüzdür

İki kalduk cihânda göti başı (Kılıç 2010: 1398)

İstanbul’u vebadan korumak için yaptığı girişimler sonuçsuz kalınca Temişvar’a giderek zeamet aldı ve orada vefat etti. Riyâzî’nin latifelerini topladığı mecmuasının dışında kelam alanında yazılmış 200 beyitten fazla manzum bir eseri vardır (Kılıç 2010: 1398, Sungurhan 2009: 350, 351).

Kaynakça

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

İsen, Mustafa (1994). Künhü’l-Ahbar’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap:http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219121/h/girishc.pdf [erişim tarihi 08.09.2014]

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü’l-A’lâm. C.3. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ŞERİFE ÖRDEK
Yayın Tarihi: 09.10.2014
Güncelleme Tarihi: 29.10.2020

Eserlerinden Örnekler

Hayli kasdı var idi Arslan Beg’ün

Mûş diyen düzde ammâ oldı fevt

Anun içün didiler târîhini

Avladı arslan pisiyi bebr-i mevt 

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 1398.) 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Nadir Paksoyd. 07 Şubat 1952 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2NUTKÎ, Mehmed Nutkî Efendi b. Yahya Paşad. ? - ö. 1647Doğum YeriGörüntüle
3ŞEYHÎ/LÂLÎ, Şeyh Mehmed Memiş Efendid. ? - ö. 1723-24Doğum YeriGörüntüle
4Nadir Paksoyd. 07 Şubat 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5NUTKÎ, Mehmed Nutkî Efendi b. Yahya Paşad. ? - ö. 1647Doğum YılıGörüntüle
6ŞEYHÎ/LÂLÎ, Şeyh Mehmed Memiş Efendid. ? - ö. 1723-24Doğum YılıGörüntüle
7Nadir Paksoyd. 07 Şubat 1952 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8NUTKÎ, Mehmed Nutkî Efendi b. Yahya Paşad. ? - ö. 1647Ölüm YılıGörüntüle
9ŞEYHÎ/LÂLÎ, Şeyh Mehmed Memiş Efendid. ? - ö. 1723-24Ölüm YılıGörüntüle
10Nadir Paksoyd. 07 Şubat 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
11NUTKÎ, Mehmed Nutkî Efendi b. Yahya Paşad. ? - ö. 1647MeslekGörüntüle
12ŞEYHÎ/LÂLÎ, Şeyh Mehmed Memiş Efendid. ? - ö. 1723-24MeslekGörüntüle
13Nadir Paksoyd. 07 Şubat 1952 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NUTKÎ, Mehmed Nutkî Efendi b. Yahya Paşad. ? - ö. 1647Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞEYHÎ/LÂLÎ, Şeyh Mehmed Memiş Efendid. ? - ö. 1723-24Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Nadir Paksoyd. 07 Şubat 1952 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17NUTKÎ, Mehmed Nutkî Efendi b. Yahya Paşad. ? - ö. 1647Madde AdıGörüntüle
18ŞEYHÎ/LÂLÎ, Şeyh Mehmed Memiş Efendid. ? - ö. 1723-24Madde AdıGörüntüle