RÛHÎ, Mustafa

(d. 1133/1720-21 - ö. 1213/1798-99)
divan şairi ve yazar
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mustafa’dır. Kilis eşrafından Çelebi-zâdelerdendir. 1133/1720-21 yılında Kilis’te doğdu. Çekmeceli-zâde’nin derslerine katıldı ve ondan icazetname aldıktan sonra Güllü Camii Medresesinde dersler vermeye başladı (Kilisli Kadri 1932: 150). Rûhî, doğum yeri olan Kilis’te 1213/1798-99 yılında vefat etti. Surûrî, Rûhî’nin ölümüyle ilgili olarak şu tarih mısraını yazmıştır: “Cihândan Mustafa Rûhî Efendi göçdü cennete” (Çınarcı 2007: 63).

Kilisli Kadri (1932: 150-155), Rûhî’nin Rûhu’ş-şurûh, Dîvân, Ta’bîrnâme, İnşâ ve Kur’an-ı Kerim Havassı olmak üzere beş eserinden bahsetmekte ve bunların matbu olmadığını, yazma nüshalarının Rûhî’nin çocuklarında olduğunu söylemektedir. Bu eserlerden sadece Attar’ın Pend-nâme’sinin şerhi olan Rûhu’ş-şurûh günümüze ulaşmış ve bu eser üzerinde bir doktora çalışması yapılmıştır (Ün 2007). Diğer dört esere ulaşılamamıştır.

Âlim ve salih bir şair olan Rûhî, dönemindeki devlet adamlarından hürmet görmüş, halk kendisine ziyadesiyle izzet ve ikramda bulunmuştur. Türkçe, Arapça ve Farsçayı şiir yazacak derecede iyi bilen Rûhî, şair olduğu kadar bir ilim adamıdır. Hikmetli şiirler yazmış ve Fuzûlî tarzında şiirler söylemiş olan (Kilisli Kadri 1932: 150) Rûhî’nin elimizde edebi kişiliğini yansıtan yeterince örnek bulunmamaktadır. 

Kaynakça

Çınarcı, M. Nuri (2007). Şeyhü’l-İslam Arif Hikmet Bey’in Tezkiretü’ş-şu’arâsı ve Transkripsiyonlu Metni. Yüksek LisansTezi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi.

Kilisli Kadrî (1932). Kilis Tarihi. İstanbul: Burhaneddin Matbaası.

Şener Hasan (2014). "Tezkirelerde Adı Geçen Kilisli Divan Şairleri". Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 24 (1): 33-47. 

Ün, Cumhur ((hzl.)2007). Kilisli Mustafa Rûhî Efendi’nin Ruhu’ş-şurûhu. Doktora Tezi. Edirne: Trakya Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ŞENER
Yayın Tarihi: 07.08.2014
Güncelleme Tarihi: 17.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Âsiyāb-ı dehr-i dûn eyyāma etmez ilticâ 

Hâsılı devr-i felek dolâba etmez ilticâ

Bîm-i seng-i hâdisât ile humârın fikreden

ŞÎşe-i bezm-i şarâb-ı nâba etmez ilticâ

Âsitân-ı Kâbe-i aşkın gedâsı kâm için

Arz-ı hâcâtında ġayri bâba etmez ilticâ

Giryeden vakt-i ferâğı bulmayan üftâdenin

Dîdesi şâm ü seherde hâba etmez ilticâ

Rûhiyâ bâlâ-nişîn-i evc-i istiġnâ olan

Kâse-i hurşīîd-i âlem-tâba etmez ilticâ

(Kilisli Kadrî (1932). Kilis Tarihi. İstanbul:Burhaneddin Matbaası. 155.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Doğum YeriGörüntüle
2SÜMBÜL, Mehmet Sümbüld. 28.04.1944 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Nihat Ferahd. 29 Mayıs 1932 - ö. 05 Nisan 2016Doğum YeriGörüntüle
4VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Doğum YılıGörüntüle
5SÜMBÜL, Mehmet Sümbüld. 28.04.1944 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Nihat Ferahd. 29 Mayıs 1932 - ö. 05 Nisan 2016Doğum YılıGörüntüle
7VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Ölüm YılıGörüntüle
8SÜMBÜL, Mehmet Sümbüld. 28.04.1944 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Nihat Ferahd. 29 Mayıs 1932 - ö. 05 Nisan 2016Ölüm YılıGörüntüle
10VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29MeslekGörüntüle
11SÜMBÜL, Mehmet Sümbüld. 28.04.1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Nihat Ferahd. 29 Mayıs 1932 - ö. 05 Nisan 2016MeslekGörüntüle
13VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SÜMBÜL, Mehmet Sümbüld. 28.04.1944 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Nihat Ferahd. 29 Mayıs 1932 - ö. 05 Nisan 2016Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16VÂHİD, Seyyid Emîn Mehmedd. ? - ö. 1828-29Madde AdıGörüntüle
17SÜMBÜL, Mehmet Sümbüld. 28.04.1944 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Nihat Ferahd. 29 Mayıs 1932 - ö. 05 Nisan 2016Madde AdıGörüntüle