Madde Detay

İstanbul Kumkapı’da doğdu. Asıl adı Ahmed'dir. Hacı Hüseyin adında birinin oğludur. Annesinin adı Nefîse'dir. İki kardeşi ve bir yeğeni vardır. Biraderi Abdullâh Efendi müneccimbaşı ve müderristir. Sabîh, onun yardımlarıyla iyi bir tahsil gördü. Arapça ve Farsça öğrendi. Nakşibendî şeyhi Tokatlı Muhammed Emîn Efendi’ye intisap etti. Yine kardeşi Abdullâh Efendi'nin yardımlarıyla, Sultan III. Mustafa tarafından Galata Gümrüğü kâtipliğine sonra da aynı yerin baş kâtipliği görevine getirildi. Bu görevde iken 1198/1789 senesinde vefat etti. Mezarı Üsküdar’dadır. Vefatına Müstakim-zâde şu tarihi düşürdü:

Üsküdara defn olundukda didim târihini

Ruhun âbâd ide Mevlâ rahmetu’llahi aleyh

Sabîh’in mürettep Dîvân’ı vardır.

1. Dîvân: Dîvân'ın dört nüshası vardır: İstanbul Üniversitesi Ktb. T. 271, T.2837, T.312; Topkapı Sarayı Müzesi, Emanet Ktb. T.1628. Dîvân’da 366 gazel (11 gazel Farsça) 15 kaside, 170 tarih kıtası, 2 terkib-i bent, 1 terci-i bent, 9 lügaz, 18 beyit, 2 tezkere sureti, 3 kıta mevcuttur. Dîvân'ın tenkitli metni doktora tezi olarak hazırlanmıştır (Özdingiş 1998).

Sabîh, şiir ve inşa erbabı arsında asrının şöhretli isimlerinden biridir. Müstakîmzâde, Dîvân'ına yazdığı mukaddimede, onu fasih ve beliğ şiirleri olan divan sahibi bir şair olarak niteler. Sabîh, kaside ve tarihleriyle dikkat çekmiş, Nâbî ve bazı şairlere nazireler yazmıştır. Dili ağırdır, gazelleri ve özellikle tarih kıtaları ise daha sadedir. Klasik manzumları ustalıkla kullanır ayrıca orijinal mazmun bulmakta da mahirdir. Hikemî tarzı benimseyen şair, Nâbî etkisinde kalmış, aşk sevgi, güzellik, dinî ve felsefi konularda şiirler söylemiştir.

Ârif Hikmet. Tezkiretü’ş- Şu’arâ. Ali Emiri Ef. Millet Ktp. No.41. vr.31.

Bursalı Mehmed Tahir Efendi (1333). Osmanlı Müellifleri. C. II. İstanbul. 286.

İstanbul Kütüphaneleri Türkçe Yazma Divanlar Kataloğu (1947). İstanbul: Milli Eğitim Bas. 850. 

Mehmed Süreyya (1311). Sicill-i Osmânî.  C.3. İstanbul. 311.

Müstakîm-zâde. Mecelletü’n- Nisâb. Süleymaniye Ktp. Halet Ef. T.623. 

Özdingiş,Vicdan (1998). Sabîh Hayatı, Eserleri, Edebi Kişiliği ve Divanının Tenkildi Metni. Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi.

Râmiz Hüseyin. Âdâb-ı Zurefâ. Millet Kütüphanesi. Ali Emiri Ef. No. 762. vr.107-109.

Şefkat.  Tezkire-i Şefkat. İstanbul Üniversitesi Ktp.Ty.3916. vr. 237.

Şemseddîn Sâmî (1311). Kamûsu’l-Alâm. C. IV. İstanbul. 2938

DÎVÂN

Gazel

Görmedüm bir bâde sâkî la’l-i nâbundan lezîz

Tatmadum şîrîn meze telh-i ıtâbundan lezîz

Eyle ey pâlûde-ten çîn-i cebînün bî- dirîg

Türş-rû olman bana şîrîn cevâbundan lezîz

Böyle olmazdı tegâfülden nigâhun şûh-ı ter

Nîş-i gamzen olmasa nûşîn hâbundan lezîz

Yûsuf azâbü’l-beyân-ı Mısr-ı dil olsak dahı

Kand-i lutfun bilmezüz şehd-i azâbundan lezîz

Bezm-i âteş-tâb aşkunda gönül püryân iken

Sahn-ı âlemde muhâl olmak kebâbundan lezîz

Bezm-i kevni câm-veş devr-i müdâm itse Sabîh

Neşve görmez sâkiyâ ta’m-ı şarâbından lezi

(Özdingiş, Vicdan (1998). Sabîh Hayatı, Eserleri, Edebi Kişiliği ve Divanının Tenkildi Metni. Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi. 844.)