ŞAH BANU, Banu Çakmak

(d. 1952 / ö. -)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Banu Çakmak olan âşık 1952 yılında Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Saraç köyünde doğmuştur. “Ziyaret ettim ben de köyümü /Dağılmış düzeni gitmiş Saraç'ın /Yıkılmış evleri virane olmuş /Kalmamış düzeni bitmiş Saraç'ın” (Şahin 2004: 525, 526) dizelerinde doğduğu yer olan Saraç köyünü anlatır. İlkokul mezunudur. 1970 yılında Hatem Çakmak ile evlenmiş ve bu evlilikten üç çocuğu olmuştur. Evlendikten sonra Ankara'ya yerleşmiştir. Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yönetim Kurulu Başkanlığı yapmıştır (Şahin 2004: 525’ten akt. Turan vd. 2014: 88).

Çakmak, şiirlerinde Şah Banu mahlasını kullanmaktadır. Çakmak'a ait olan şiirin “O saz çalan âşıkları yok olmuş/ Bozulmuş bağları gülleri solmuş/ Bakın bizim köye ne hâller olmuş/ Dedeler talipler gitmiş Saraç'ın” dizelerinden hareketle, Saraç köyünde eskiden bulunan âşıklardan geriye günümüzde kimsenin kalmadığını ve Çakmak'ın âşıklık geleneğinin yaşandığı bir muhitte yetiştiği söylenebilir. Şiirlerinde gözlem ve tespitlerini aktaran Şah Banu'nun mevcut tek şiiri Enver Cemal Şahin'in Saraç Köyü adlı eserinde kayıtlıdır (Turan vd 2014: 88).

Kaynakça

Şahin, Enver Cemal (2004). Saraç Köyü Tarih, Kültür, Yaşam. Ankara: Saraç Köylüleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yay.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ed. Nezahat Özcan. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BEYDOĞDU TURAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İÇLİ, Mehmet Orhan Aksoyd. 23.04.1927 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2EMİNE, Emine Özlerd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3GÜLÜMHAN, Hatice Ayazd. 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Halil Açıkgözd. 1 Aralık 1952 - ö. 25 Kasım 2019Doğum YılıGörüntüle
5TEKİN, Mehmet Tekind. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6KUL HÜSEYİN, Hüseyin Gümüşlüoğlud. 1952 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7SIDKÎ, Hekimhanlıd. 1795 - ö. 1850\'den sonraMeslekGörüntüle
8MAHGÜL, Mehmet Kılıçoğlud. 1919 - ö. 09.09.2004MeslekGörüntüle
9RÜŞTÜ, Rüştü Tecerd. 1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
10ARİF, Arif Kösed. 1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MIZRAB/KUL MIZRAB/DOST MIZRAB, Mızrap Yazıcıd. 1946 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12NİHAT ÖZTÜRKd. 1955 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13GÜLLÜd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14KÂŞİF, Hafız Mehmed Kâşif Efendid. 1863 - ö. 1921Madde AdıGörüntüle
15ÇAKKIR, Hüseyind. 1933 - ö. 1994Madde AdıGörüntüle