SEFİL EDNA/FAKİR EDNA/EDNA/DERTLİ, Abuzer Doğanay

(d. 1902 / ö. 1965)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Abuzer Doğanay’dır. 1902 yılında Zile’nin Yücepınar köyünde doğmuştur. Âşık Kemterî’nin oğludur. Çiftçilikle uğraşmış, babası Kemterî’nin etkisi ile şiirler söylemiş, sazı, sözü ve olgun kelamı ile ününü çevresinde bir hayli yaygınlaştırmıştır. 1965’te köyünde vefat etmiştir. Mezarı Yücepınar köyündedir.

Babası Kemterî’den tasavvuf ve âşıklık üzerine eğitim almış, şiirlerinde Sefil Edna, Edna, Fakir Edna ve Dertli mahlaslarını kullanmış, deyişlerinde genellikle Ehl-i Beyt, tasavvuf, ve Alevi-Bektaşi kültürünü işlemiştir.

Dedesi Âşık Seyit Süleyman ve babası Âşık Kemterî çok iyi saz çalan âşıklar olduğundan, saz çalma ailede gelenek haline geldiği için küçük yaşta bağlama çalmayı öğrenen Sefil Edna, babasından keman çalmayı da öğrenmiş ve sanatını iki değişik sazla icra etmiştir.

Gezgin bir âşık olarak da tanınan Sefil Edna, geçimini köyde çiftçilik yaparak ve cemlerde zakirlik yaparak sağlamıştır. Bir dizesinde: "Aşkın badesini içtimde kandım" ifadesi ile, badeli bir âşık olduğunu belirtip, Hatayî’yi manevi üstad kabul ettiğini, birçok şiirinde: "Bu Fakir Edna’ya sevdayı kılan/ Üstadım Hatayi dersini alan/ Bunda kalanların carına gelen/ Günahkarım günahımı bağışla" ve "Fakir Edna’m der ki bu sırra eren/ Üstadım Hatayi dârına duran/ Tamuda yanar mı nurunu gören/ Yetiş Hızır Nebi sen imdad eyle" biçiminde zikretmiştir.

Zile’nin ünlü âşıklarından Âşık Remzanî ve yeğeni Sadık Doğanay’ı yetiştirmiş, deyişlerini genellikle doğaçlama söylediğinden ölümüyle birlikte pek çok şiiri kaybolmuştur.

Kaynakça

Kurt, Necdet (2016). El Vurup Yâremi İncitme Tabip Zileli Âşık Sadık Doğanay. İzmir: Kanyılmaz Mat.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 04.06.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BİÇÂRE MUSA, Musa Taşd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ALİ ABDAL/DEDEMOĞLU, Ali Bayard. 1946 - ö. 2008Doğum YeriGörüntüle
3CEMAL, Cuma Bektaşd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İLYAS DOĞANd. 1902 - ö. 1983Doğum YılıGörüntüle
5Safiye Erold. 2 Ocak 1902 - ö. 1 Ekim 1964Doğum YılıGörüntüle
6Nurettin Kalkandelend. 1902 - ö. 21 Aralık 1974Doğum YılıGörüntüle
7Besim Atalayd. 1882 - ö. 07 Kasım 1965Ölüm YılıGörüntüle
8Ziya İlhan Zaimoğlud. 1912 - ö. 25 Ağustos 1965Ölüm YılıGörüntüle
9MUSA KARAÇÖPd. 1881 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
10TAYYARÎ, Zeki Tipid. 1949 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ŞEYH HAMİT, Hamit Cantaşd. 1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
12GÜRANİ DOĞAN, İsmail Doğan Kamışlıd. 1956 - ö. -MeslekGörüntüle
13ENGİNİ, Hürü Aşand. 05.01.1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KARAGÜNLÜ, Sevim Emird. 08.08.1946 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ZİKRİ, Abdulgani Oğuzd. 1873 - ö. 1939Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16AHMED CELALEDDİN DEDE, Ahmet Celalettin Baykarad. 1853 - ö. 1946Madde AdıGörüntüle
17ÜNSÎ, Abdüllatifd. ? - ö. 8 aralık 1664Madde AdıGörüntüle
18SABRÎ, Mehmedd. ? - ö. 1878Madde AdıGörüntüle