SEFİL EDNA/FAKİR EDNA/EDNA/DERTLİ, Abuzer Doğanay

(d. 1902 / ö. 1965)
âşık
(Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Abuzer Doğanay’dır. 1902 yılında Zile’nin Yücepınar köyünde doğmuştur. Âşık Kemterî’nin oğludur. Çiftçilikle uğraşmış, babası Kemterî’nin etkisi ile şiirler söylemiş, sazı, sözü ve olgun kelamı ile ününü çevresinde bir hayli yaygınlaştırmıştır. 1965’te köyünde vefat etmiştir. Mezarı Yücepınar köyündedir.

Babası Kemterî’den tasavvuf ve âşıklık üzerine eğitim almış, şiirlerinde Sefil Edna, Edna, Fakir Edna ve Dertli mahlaslarını kullanmış, deyişlerinde genellikle Ehl-i Beyt, tasavvuf, ve Alevi-Bektaşi kültürünü işlemiştir.

Dedesi Âşık Seyit Süleyman ve babası Âşık Kemterî çok iyi saz çalan âşıklar olduğundan, saz çalma ailede gelenek haline geldiği için küçük yaşta bağlama çalmayı öğrenen Sefil Edna, babasından keman çalmayı da öğrenmiş ve sanatını iki değişik sazla icra etmiştir.

Gezgin bir âşık olarak da tanınan Sefil Edna, geçimini köyde çiftçilik yaparak ve cemlerde zakirlik yaparak sağlamıştır. Bir dizesinde: "Aşkın badesini içtimde kandım" ifadesi ile, badeli bir âşık olduğunu belirtip, Hatayî’yi manevi üstad kabul ettiğini, birçok şiirinde: "Bu Fakir Edna’ya sevdayı kılan/ Üstadım Hatayi dersini alan/ Bunda kalanların carına gelen/ Günahkarım günahımı bağışla" ve "Fakir Edna’m der ki bu sırra eren/ Üstadım Hatayi dârına duran/ Tamuda yanar mı nurunu gören/ Yetiş Hızır Nebi sen imdad eyle" biçiminde zikretmiştir.

Zile’nin ünlü âşıklarından Âşık Remzanî ve yeğeni Sadık Doğanay’ı yetiştirmiş, deyişlerini genellikle doğaçlama söylediğinden ölümüyle birlikte pek çok şiiri kaybolmuştur.

Kaynakça

Kurt, Necdet (2016). El Vurup Yâremi İncitme Tabip Zileli Âşık Sadık Doğanay. İzmir: Kanyılmaz Mat.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 04.06.2018
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ahmet Günbay Yıldızd. 30 Ekim 1941 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Cemalettin Aykınd. 2 Şubat 1928 - ö. 18 Ocak 2012Doğum YeriGörüntüle
3TÂLİBÎd. 1743 - ö. 1813Doğum YeriGörüntüle
4Safiye Erold. 2 Ocak 1902 - ö. 1 Ekim 1964Doğum YılıGörüntüle
5ALİ İZZET/İZZETİ/NEFRETİ, Ali İzzet Özkand. 1902 - ö. 1981Doğum YılıGörüntüle
6Hasan Fehmi Eged. 1902 - ö. 1978Doğum YılıGörüntüle
7ORUC MEMMEDOVd. 1905 - ö. 1965Ölüm YılıGörüntüle
8Besim Atalayd. 1882 - ö. 07 Kasım 1965Ölüm YılıGörüntüle
9Mehmet Emin Erişirgild. 1891 - ö. 07 Şubat 1965Ölüm YılıGörüntüle
10ABBAS KURBANOVd. 1887 - ö. ?MeslekGörüntüle
11MANSUR/ALYANSOĞLU, Mansur Alyansoğlud. 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
12ALİHAN NİNE, Ayşed. 1865 - ö. 1950MeslekGörüntüle
13PERİŞAN (PERİŞAN ALİ), Ali İspird. 1944 - ö. 11.02.2013Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KÂŞİF, Mehmetd. 1874 - ö. 1929Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ALİ BAKİ, Ali Baki Güld. 1897 - ö. 24.12.1956Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ALİ HAYDAR, Akşehirli-zâded. 1847 - ö. 1914Madde AdıGörüntüle
17RIZÂYÎ, Baba Çelebid. ? - ö. 1579Madde AdıGörüntüle
18MİSLÎ, Hasand. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle