SEM'Î, Mustafa Efendi

(d. ?/? - ö. 1176/1762-63)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Mustafa’dır. Bosna eyaletine bağlı Ahlona kazasında doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. 1121/1709-10 yılında İstanbul’a gitti. Fâtih Sultân Mehmed’in yaptırdığı Çifteayak Medresesinde öğrenim gördü. Belli bir süre sonra devrin önemli isimlerinden Babatâgî Yek-çeşm İsmâil Efendi’nin yanında bulundu ve ondan ders aldı. Tezkire sahibi Sâlim Efendi’nin (ö. 1743) babası Şeyhülislâm Mirzâ Mustafa Efendi’nin (ö. 1722) tavsiyesi ile Yağlıkçızâde Mehmet Efendi’nin danişmentliğine atandı. Daha sonra Süleymaniye Medresesi’ndeki hadis mektebinden ayrılıp Selânik’e gitti. Sultan III. Ahmed’in veziriazamı Damad İbrâhim Paşa’nın (ö. 1730) sadaretinin ilk yıllarında reisülküttab olan Mehmed Efendi’nin isteği ile İstanbul’daki İngiltere ve Hollanda (Sâlim Tezkiresi’ne göre Venedik) elçiliklerinde çevirmen olarak görev aldı. Bu görevindeyken kendi isteği ile emekli oldu. 1176/1762-63 yılında vefat etti.

Şiirlerinde “Sem’î” mahlasını kullanan Mustafa Efendi, nazım ve nesir alanında tanınmış olup Râmiz Tezkiresi’nde temiz hayalleri ile Sâbit'in izinden giden bir şair olarak anılmaktadır (Erdem 1994: 166). Sâlim'in Tezkiretü'ş-Şu'arâ'sında da nazma ve nesre hâkim, hitabı güçlü bir kişi olarak anılmaktadır (İnce 2005: 279).

Kaynakça

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Sâlim Tezkiresi. Ankara: AKM Yay. 

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ADNAN DOĞAN
Yayın Tarihi: 03.07.2013
Güncelleme Tarihi: 14.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Günâh-ı bende-i nâ-çîz iken ülûf ülûf

Yine mu’âmele-i lutf ider ‘Afüvv ü Ra’ûf

Metâ’-ı magfiretin vefretin hayâl eyle

‘Ayâr-ı hâlis ile geçmede nukûd-ı züyûf

Edâ eder mi sanır murg-ı hoş-nevâ-yı çemen

İhâta etmedigi midhati zurûf-ı hurûf

‘Ulüvv-i himmete vâ-bestedir hümûm u keder

Hüsûf mâha gelür ekser âftâba küsûf

Cenâb-ı Vâhid-i Gaffâr Sem’iyâ bî-şek

Hezâr mücrimi âzâd ider gam-âlâ-nûf 

(Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yay. 166.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ALİ PAŞA, Temerrüd, Temerrüd Hacı Ali Paşad. ? - ö. 2 Haziran 1572Doğum YeriGörüntüle
2MUSTAFAd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3İLHÂMÎ, Abdulvehhâbd. ? - ö. 1821Doğum YeriGörüntüle
4ALİ PAŞA, Temerrüd, Temerrüd Hacı Ali Paşad. ? - ö. 2 Haziran 1572Doğum YılıGörüntüle
5MUSTAFAd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6İLHÂMÎ, Abdulvehhâbd. ? - ö. 1821Doğum YılıGörüntüle
7ALİ PAŞA, Temerrüd, Temerrüd Hacı Ali Paşad. ? - ö. 2 Haziran 1572Ölüm YılıGörüntüle
8MUSTAFAd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9İLHÂMÎ, Abdulvehhâbd. ? - ö. 1821Ölüm YılıGörüntüle
10ALİ PAŞA, Temerrüd, Temerrüd Hacı Ali Paşad. ? - ö. 2 Haziran 1572MeslekGörüntüle
11MUSTAFAd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12İLHÂMÎ, Abdulvehhâbd. ? - ö. 1821MeslekGörüntüle
13ALİ PAŞA, Temerrüd, Temerrüd Hacı Ali Paşad. ? - ö. 2 Haziran 1572Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MUSTAFAd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15İLHÂMÎ, Abdulvehhâbd. ? - ö. 1821Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ALİ PAŞA, Temerrüd, Temerrüd Hacı Ali Paşad. ? - ö. 2 Haziran 1572Madde AdıGörüntüle
17MUSTAFAd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18İLHÂMÎ, Abdulvehhâbd. ? - ö. 1821Madde AdıGörüntüle