Madde Detay

Asıl adı Mehmed Sermed’dir. 1209/1794 yılında İstanbul'da doğdu. 1226/1811 yılında kethüda kaleminde memur olarak çalışmaya başladı. 1241/1825 yılından itibaren altı sene cânib-i ihtisâbda, üç sene ebniye-i hassa müdürlüğünde, beş sene kadar da karantina kâtipliğinde bulundu. Hâcelik rütbesi aldı. 1262/1845 yılında rütbe-i sâlise ile zaptiye meclisi kâtipliğine, ardından vüzera kapısı kethüdası görevlerine atandı. 1264/1847 yılında İstanbul’da vefat etti (Fatîn 1271: 188; Kurnaz vd. 2001: 418).

Sermed'in bilinen tek eseri Dîvân’ıdır. Dîvân’ı üzerine iki yüksek lisans çalışması yapılmıştır (Keskin 2000, Yıldız 2002). Sermed Dîvân'ı, biri taş basması olmak üzere iki kez basılmıştır. Bu iki baskıda da şiir sayıları aynıdır. Taş basması nüshada; 10 kaside, 2 kısa mesnevi, 2 terkib-i bend, 52 murabba, 41 şarkı, 1 muhammes, 51 gazel, 60 kıt’a, 8 nazm, 14 matla yer almaktadır. Sermed Mehmed Efendi; Enderunlu Vasıf, Nevres, Nefî ve Muhibbî’ye nazireler söylemiştir. Fakat o daha çok Nedîm ile başlayıp Enderunlu Vâsıf ile devam eden çizgide yer almış bir isimdir. Divan şiirinin son döneminde yetişmiş olan Mehmed Sermed Efendi; lirik, mahalli ögeler ve deyişlerle yüklü şiirleriyle ihmal edilmemesi gereken bir şairdir.

Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü’l-Eş’âr. İstanbul: İstihkâm Alayları Litografya Destgâhı.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Mehmed Sermed (yty.). Dîvân. İstanbul: 122.

Mehmed Süreyyâ (1311). Sicill-i Osmânî. C. III. İstanbul: Matba’a-i Âmire.

Gazel

Bir şererle cânımı yakdı benim de nâr-ı aşk

Ol zamân bildim nedir keyfiyyet-i esrâr-ı aşk

Ten nasıl tâkat getirsin dil nice sabr eylesin

Tâb gelmez rütbede düşvârdır âzâr-ı aşk

Gül-sitânı zahm-ı sîne lâle-zârı dâğ-ı dil

Görmedim bâğ-ı mahabbetde dîger ezhâr-ı aşk

Âşık-ı rûşen-zamîrân olmasın mı şâd-mân

Tûr-ı vahdetden tecellî eyledi dîdâr-ı aşk

Âkıbet ma’şûkuna vâsıl eder bî-iştibâh

Bulunursa kalb-i âşıkda eger âsâr-ı aşk

Zâhid-i muhtel-dimâğa telh nîş-âsâ gelir

Başkadır elbet mezâk-ı lezzet-i güftâr-ı aşk

Sermedâ bezm-i mahabbetde olan mestâneler

Birbirine arz ederler sâgar-ı ser-şâr-ı aşk

(Mehmed Sermed (yty.). Dîvân. İstanbul: 122.)