ŞEYHÎ, Celâleddîn Dede

(d. 1265/1849 - ö. 1326/1908)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Mehmed Celaleddîn Şeyhî Dede Efendi, şiirlerinde Şeyhî mahlasını kullandı. 1265 Rebiülevvel/1849 yılında İstanbul'da doğdu. Yenikapı Mevlevi-hanesi Şeyhi Osman Salâhaddîn Dede Efendi'nin oğludur. Şeyhî, Dâvud Paşa Rüşdiye Mektebini bitirdi. Bazı özel hocalarla eğitimini sürdürdü. Babasından Mesnevi ve Füsûsü'l-Hikem okudu. Babasının inzivaya çekilmesi üzerine 1286/1869 yılında mezun oldu ve 18 Cumadiyelahire 1304/1887'de babasının yerine geçti. Dergâhta mukabele günlerinde Mesnevi öğretmeye devam etti. 1326 Rebiülahiri'nin 30. gecesi/ 1908'de vefat etti. Bestelediği ayin gasli esnasında okundu. Dergâhta babasının yanına defnedildi.

Elde bir kaç şiiri vardır. Bunlardan birisi Ahkar mahlaslı Zühdi Bey ile müşterektir. Musikide oldukça yetenekli idi. Dü-gâh ayiniyle tanındı.

Kaynakça

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal. (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. IV. İstanbul: Dergah Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 06.06.2014
Güncelleme Tarihi: 29.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Sânihât-ı Kudsiyesinde "Şeyhî" Tahallüs Buyuran Hazret-i Azîz ile Mahlas-ı Şâirânesi Ahkâr Olan Dîvân-ı Muhâsebât Reîsi Zühdî Bey ile Müşterek Bir Gazeli.

Ş Kûh u sahrâ-yı cünûnda ben ki cevlân eyledim

A Cûları te’sîr-i efgânımla giryân eyledim

A Öyle bir vâdî-i ye´se sâlikim ki reşk ile

Ş Kays ile Ferhâdı ol vâdîde hayrân eyledim

Ş Eyleyip âzâde-i kayd-ı mahabbet gönlümi

A Vâkıf-ı esrâr-ı aşk-ı zât-ı Sübhân eyledim

A Dil esîr-i çâh u zindân-ı anâsırken anı

Ş Mülk-i istignâda taht-ı aşka sultân eyledim

Ş Çâk edip delk-i vücûdu aşk-ı hestî-sûz ile

men bünyâdını bir demde vîrân eyledim

A Verdim ikrâr-ı fenâfillâh terki terk edip

Ş Matbah-ı fakr-ı elemde cânı üryân eyledim

Ş Lâne-sâz-ı şâhsâr-ı aşk olaldan bâz-ı dil

A Tâ’ir-i kudsî gibi tâ arşa tayrân eyledim

A Şâhbâz-ı cidd ü cehdi şeh-per-i tevhîd ile

Ş Evc-i kurb-ı hazrete her lahza perrân eyledim

Ş Yandı perr ü bâl-i kasdı kaldı Cibrîl-i hıred

A Seyr-i fillâha varıp tefrîdi izân eyledim

A Pîr-i mey sahbâ be-dest cân atdı istikbâlime

Ş Ol zamân ki azm-i bezm-i şâh-ı hûbân eyledim

Ş Pâsbân-ı kârbân-ı râh-ı Hakk’ım çünki ben

A Savb-ı maksûdı bütün uşşâka ilân eyledim

A Devlet-i sermed erişdi hamdü lillâh sıdk ile

Ş Kendimi kıtmîr-i bâb-ı Şîr-i Yezdân eyledim

Ş Dergeh-i Mollâ-yı Rûm’a eyleyip vakf-ı vücûd

A Ahkarâsâ niçe bin giryânı handân eyledim

Mesnevî’den terbiyet-yâb-ı füyûzât eyleyip

Ş Şeyhiyâ tıfl-ı dili bir merd-i meydân eyledim

(İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal. (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. IV. İstanbul: Dergah Yay. 1834.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ahmet Yüksel Özemred. 25 Mayıs 1935 - ö. 25 Haziran 2008Doğum YeriGörüntüle
2Orhan Veli Kanıkd. 13 Nisan 1914 - ö. 14 Kasım 1950Doğum YeriGörüntüle
3Hıfzı Topuzd. 25 Ocak 1923 - ö. 26 Eylül 2023Doğum YeriGörüntüle
4EMÎN, Arab-zâde Emîn Efendid. 1849 - ö. 1911Doğum YılıGörüntüle
5HACI HOCAd. 1849? - ö. 1939Doğum YılıGörüntüle
6TIFLÎd. 1849 - ö. 1905Doğum YılıGörüntüle
7DAVER BABAd. 1830 - ö. 1908Ölüm YılıGörüntüle
8SÂLİH, Sâlih Rif'atd. ? - ö. 1908Ölüm YılıGörüntüle
9NEZÎH, Mehmed Nezîh Beyd. 1839 - ö. 1908Ölüm YılıGörüntüle
10İBRAHİM EFENDİ, Oğlanlar Şeyhid. 1591 - ö. 1655MeslekGörüntüle
11BÎÇÂREd. 1600 - ö. 1657MeslekGörüntüle
12RESMÎ, Açıkbaş Mahmud Efendid. 1601 - ö. 1666MeslekGörüntüle
13ES'AD EFENDİ, Çorlulud. ? - ö. 1899Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NECÂ, Şeyh İsmâil Necâ Paşad. 1819 - ö. 1893Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RE'FET PAŞA, Süleyman Re'fet, İstanbullud. 1807 - ö. 1865Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞUHUDÎ, Şeyh Şuhudî Deded. ? - ö. 1591Madde AdıGörüntüle
17MÜNÎRd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18SÛZÎ, Seyyid Ahmed Sûzî Efendid. ? - ö. 1715-16Madde AdıGörüntüle