SEYRÎ, Seyrî Efendi

(d. ?/? - ö. ?/19. yy.)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Seyrî’nin hayatı hakkında kaynaklarda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Şairin elde mevcut olan tek eseri olan Dîvân’ındaki bazı şiirlerden hareketle hayatı hakkında birtakım bilgilere ulaşmak mümkündür. Dîvân’daki Hüsrev Paşa’ya yazılmış olan 4. kasidenin 19. beytinde 19. yüzyıl Osmanlı padişahlarından Abdülmecîd Han’ın isminin geçmesi ve yine ilk iki kasidenin Mehmed Vecîhî Paşa (öl. 1835)’ya, son üç kasidenin ise Samakovlu Mehmed Hüsrev Paşa (öl. 1840)’ya yazılmasından hareketle Seyrî’nin 19. yüzyıl şairlerinden olduğunu söylemek mümkündür (Hatipoğlu 2010: 1-2). Şairin bu kasideleri, Bosna’ya vali olarak atanmış olan Mehmed Vecîhî Paşa ve Mehmed Hüsrev Paşa’ya yazmış olmasından hareketle de Bosnalı olduğu düşünülebilir.

Seyrî’nin bilinen tek eseri Dîvân’ıdır. “İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Nadir Eserler Bölümü 2815” numarada kayıtlı olan bu Dîvân’da biri eksik 169 gazel, 7 murabba, 6 kaside, 5 rubai, 1 müstezat ve 1 kıt’a bulunmaktadır. Eser, yüksek lisans tezi olarak çalışılmıştır (Hatipoğlu 2010).

Âşıkane ve rindane duyguları terennüm eden Seyrî’nin şiirlerindeki aşk, beşerîdir. Seyrî, aşkın getirdiği hasret ve hicran gibi ince ve nezih duygularla klasik edebiyatımızın idealist ruhuna uygun şiirler yazmaya çalışmıştır. Şair, şiirlerinde his ve hayal unsurları, hasret ve hicran terennümlerinin yanında yer yer tasavvufi konulara da yer vermiştir. Ayet ve hadislerden telmih ve iktibas yoluyla zikrederek Allah’a sığınarak acılarına dayanak arayan Seyrî’nin bazı gazelleri tasavvufi hava taşır. Ancak bir mutasavvıfın samimi ve içten duygularını yakaladığı anda tekrar mecazi aşka yöneldiği görülür. Diğer divan şairlerinde olduğu gibi şiirlerinde kaderinden ve talihinden şikâyetçi olarak feleğe meydan okuyan Seyrî, manzumelerinde yer yer hikemî ifadelere de yer vermiştir (Hatipoğlu 2010: 21-31).

Kaynakça

Hatipoğlu, G. Feyza (2010). Seyrî ve Dîvânı (İnceleme-Metin). Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 26.06.2014
Güncelleme Tarihi: 29.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Güç gelür ‘aşk ehline dil-berlerin sevdâsı güç

Güç olur elbet dil-âver dil-berin gavgâsı güç

Vaktün oglı ol gönül gam çekme serd ü germden

Hoş geçinin bu günüm ger olsa da ferdâsı güç

Âfetâ âfet bırakma bu dil-i pür-hûnuma

Sehldür öldürin ammâ hûn-bahâ icrâsı güç

Defter-i ‘aşk içre yazmak derd-i yâri ey sanem

Nâme-i hicrânda hem alması güç ihsâsı güç

Cân-ı men ser-defter-i ‘uşşâka ma’şûk olmasun

Bir nevâziş it kim olsun gayrıya ihsâsı güç

Hâk-i pây-ı ehl-i fakr ol şâh ol merdân ol

Bu cihânun ülfet-i a’lâsı güç ednâsı güç

Pek dutun dâmân-ı yâr-i pür-cefâya Seyriyâ

Nâ-hudâsız keştînün deryâda yol bulması güç

(Hatipoğlu, G. Feyza (2010). Seyrî ve Dîvânı (İnceleme-Metin). Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi. 98-99.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SABLETÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SİNÂNÎ/SİFÂLÎ, Arslan Paşad. ? - ö. 1566Doğum YeriGörüntüle
3GÂ'İBÎ, Şeyh Mustafad. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SABLETÎd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SİNÂNÎ/SİFÂLÎ, Arslan Paşad. ? - ö. 1566Doğum YılıGörüntüle
6GÂ'İBÎ, Şeyh Mustafad. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7SABLETÎd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8SİNÂNÎ/SİFÂLÎ, Arslan Paşad. ? - ö. 1566Ölüm YılıGörüntüle
9GÂ'İBÎ, Şeyh Mustafad. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10SABLETÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SİNÂNÎ/SİFÂLÎ, Arslan Paşad. ? - ö. 1566Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12GÂ'İBÎ, Şeyh Mustafad. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SABLETÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14SİNÂNÎ/SİFÂLÎ, Arslan Paşad. ? - ö. 1566Madde AdıGörüntüle
15GÂ'İBÎ, Şeyh Mustafad. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle