SUBHÎ, Subhî Ahmed Efendi

(d. ?/? - ö. 1108/1696-97)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Sultan II. Mustafa dönemi bilgin ve şairleri arasında yer alan Subhî'nin asıl adı Ahmed'dir. Bütün kaynaklar onun Tekirdağlı olduğu konusunda birleşmektedirler. Sâlim Tezkiresi'nin Feyzî-i Diğer maddesinde babasının Subhî Ahmed Efendi olduğunu bildirdikten sonra babasının yerine şehremini ruznamçecisi olduğunu kaydediyor (İnce 2005: 577). Subhî, eğitimini tamamladıktan sonra Şeyhülislam Minkarîzâde Yahya Efendi'den mülazım olur. Belirli mertebeleri geçtikten sonra Kırk­lı Medrese müderrisliğine atanır. Azlinden sonra 1099/1687-88 yılında Malulzade Medresesi hariç müderrisliğine atanır. 1101/1689-90 yılında aynı medresenin dahil, 1106/1694-95 yılında da Papasoğlu Medresesi müderrisliğine atanır. İstanbul'da, oturmakta olduğu evde öldürülmüş olarak bulunan Subhî'nin, hangi sebepten dolayı öldürüldüğü açıklık kazanmaz. Müstakimzâde Süleyman Sadeddin, "muğni" kelimesinin Subhî'nin ölüm tarihini verdiğini belirtir ki, bu da 1100/1688-89 yılının karşılığıdır. Şeyhî Mehmed, İsmail Beliğ ve Mehmed Süreyya, Sub­hî'nin 1108/1696-97 yılında öldürüldüğünü kaydederler. Şeyhî, Salim, Beliğ ve Mehmed Süreyya'nın tespitleri so­nucu şairin 1108/1696-97 yılında öldürüldüğü kesinlik kazanmaktadır (Mehmet Süreyya 1308-15/ 1890-97: III/220). Şair olmaktan daha çok ilim adamı olma özelliği ağırlık kazanan Subhî'nin bütün kaynaklarda tekrar edilen bir beyti bulunmaktadır.

Kaynakça

Abdulkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdeti’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Tezkiretü’ş-Şu‘arâ Sâlim Efendi. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Halûk, M. İsen, R.Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Müstakimzade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı Basım). KB Yay.

Mehmed Süreyya (1308-15/ 1890-97). Sicill-i Osmânî III. İstanbul: Matbaa-i Âmire.

Müstakimzade Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı Basım). Ankara: KB Yay. 290b.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakâ’ik-i Nu’mâniyye ve Zeyilleri “Vakâyiü’l-Fuzalâ”. C.3. İstanbul: Çağrı Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 02.03.2014
Güncelleme Tarihi: 24.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Bir ayag üzre eyleyüp hizmet

Bezm-i yâre döner şarâb u kebâb

(Abdülkadiroğlu, Abdülkerim (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü'l-Âsâr li-Zeyl-i Zübdeti'l-Eşâr. Ankara: AKM Yay. 205; Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Tuhfe-i Nâilî, Mehmet Nail Tuman. Ankara: Bizim Büro Yay. 2295/542-5543)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FATMA, Fatma Hanım, Tekirdağlıd. 1850 - ö. 1911Doğum YeriGörüntüle
2HALÎL, Halîl Efendid. ? - ö. 1717/1718Doğum YeriGörüntüle
3Güngör Dilmend. 27 Mayıs 1930 - ö. 8 Temmuz 2012Doğum YeriGörüntüle
4FATMA, Fatma Hanım, Tekirdağlıd. 1850 - ö. 1911Doğum YılıGörüntüle
5HALÎL, Halîl Efendid. ? - ö. 1717/1718Doğum YılıGörüntüle
6Güngör Dilmend. 27 Mayıs 1930 - ö. 8 Temmuz 2012Doğum YılıGörüntüle
7FATMA, Fatma Hanım, Tekirdağlıd. 1850 - ö. 1911Ölüm YılıGörüntüle
8HALÎL, Halîl Efendid. ? - ö. 1717/1718Ölüm YılıGörüntüle
9Güngör Dilmend. 27 Mayıs 1930 - ö. 8 Temmuz 2012Ölüm YılıGörüntüle
10FATMA, Fatma Hanım, Tekirdağlıd. 1850 - ö. 1911MeslekGörüntüle
11HALÎL, Halîl Efendid. ? - ö. 1717/1718MeslekGörüntüle
12Güngör Dilmend. 27 Mayıs 1930 - ö. 8 Temmuz 2012MeslekGörüntüle
13FATMA, Fatma Hanım, Tekirdağlıd. 1850 - ö. 1911Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HALÎL, Halîl Efendid. ? - ö. 1717/1718Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Güngör Dilmend. 27 Mayıs 1930 - ö. 8 Temmuz 2012Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FATMA, Fatma Hanım, Tekirdağlıd. 1850 - ö. 1911Madde AdıGörüntüle
17HALÎL, Halîl Efendid. ? - ö. 1717/1718Madde AdıGörüntüle
18Güngör Dilmend. 27 Mayıs 1930 - ö. 8 Temmuz 2012Madde AdıGörüntüle