TOGANÎ, Şeyh Toganî Ahmed Dede

(d. ?/? - ö. 1040/1630-31)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Aksaray'da doğdu. Asıl adı Ahmed'dir. Zenginliğiyle tanınırken iken her şeyi bırakarak Konya Mevlevî dergahında Bostani-i Evvel Dede'ye intisap etmiştir.Mevlevî'dir.Doğan ile av avladığı için şiirlerinde Toganî mahlasını kullanmıştır. Zeamet sahibidir. Kemâl Ahmed Dede vefâtında Bâb-ı Cedîde gönderilmiş, Yenikapı’daki tekkesinde otuz yıl şeyhlik yapmıştır. İstanbul'da bulunduğu sırada, Sultân Murâd'ın teveccühünü kazanmış, sultan onun hiç evlenmediğinden haberdar olunca saraya yakın bir hanımla evlendirmek ister ancak Toganî kabul etmez. Bu durumdan kurtulmak için Toganî Dede, Hâcı Muhammed Dede adlı kişinin kızlarıyla evlenir. Bu hanımdan bir oğlu olur ancak iki haftalıkken vefat eder. 1040/1630-31'de vefat etti. Yeni kapı Mevlevihanesi'nde Kemal Ahmed Dede'nin kabri yanında medfundur.

Kaynakça

Genç, İlhan (hzl.)(2000). Esrar Dede Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 318.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatçı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay. 593.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 27.12.2014
Güncelleme Tarihi: 23.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Beyt-i aleyhi’t-tahiyye

Sûret-i rûha cemâleşrâ nihâb

Û muhît u în taayyunhâ habâb

 

***

 

Ser râ külâh u hırka be dûşet besest zîb

Ser bâr-ı hod mekân çü kedû în ammâme râ

(Genç, İlhan (hzl.)(2000). Esrar Dede Tezkire-i Şuarâ-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yay. 318).

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RUHULLAH/RUHÎ, Ahmet Rıfkıd. 1884 - ö. 1935Doğum YeriGörüntüle
2Nahit Eruzd. 20 Ekim 1936 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Ahmet Aytaçd. 1960 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4RUHULLAH/RUHÎ, Ahmet Rıfkıd. 1884 - ö. 1935Doğum YılıGörüntüle
5Nahit Eruzd. 20 Ekim 1936 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Ahmet Aytaçd. 1960 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7RUHULLAH/RUHÎ, Ahmet Rıfkıd. 1884 - ö. 1935Ölüm YılıGörüntüle
8Nahit Eruzd. 20 Ekim 1936 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Ahmet Aytaçd. 1960 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10RUHULLAH/RUHÎ, Ahmet Rıfkıd. 1884 - ö. 1935MeslekGörüntüle
11Nahit Eruzd. 20 Ekim 1936 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Ahmet Aytaçd. 1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
13RUHULLAH/RUHÎ, Ahmet Rıfkıd. 1884 - ö. 1935Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Nahit Eruzd. 20 Ekim 1936 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ahmet Aytaçd. 1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RUHULLAH/RUHÎ, Ahmet Rıfkıd. 1884 - ö. 1935Madde AdıGörüntüle
17Nahit Eruzd. 20 Ekim 1936 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Ahmet Aytaçd. 1960 - ö. ?Madde AdıGörüntüle