Madde Detay

Asıl adı Osman Önder olan şair, 1899'da Kütahya’nın Gediz ilçesinde doğmuştur. Mahalle mektebinde okuduktan sonra Birinci Dünya Savaşı’nda askere alınır ve Filistin Cephesi'nde savaşır. Mondros Mütarekesi'nden sonra Gediz’e dönen şair Kurtuluş Savaşı'nda Kuvâ-yı Milliye saflarında yer alır (Pınar 2012: 357-358). Piyade Yedek Asteğmen olarak Gediz’de Milis Bölüğü adı altında kurulan birliğin başına getirilir. Osman Önder, Cumhuriyet döneminde uzun yıllar öğretmen olarak çalıştıktan sonra emekli olur. 9 Mayıs 1976 tarihinde İzmir’de vefat eder (Güler 2017: 53).

Âşığın şiirlerinde Gediz’in kendine özgü yaşantısı hissedilir. Murat Dağı’nın güzelliklerini ve kaplıcalarını ustalıkla anlatır. Kişiliğinin oluşmasında bu çevre etkilidir. Genç yaşından itibaren şiirle ilgilenir. Şair, Salur boyundan Gediz Fatihi Umur Bey’den dolayı Âşık Umur mahlasını alır. Emekli olduktan sonra Gediz’in tarihçesini yazar ve şiir üzerine yoğunlaşır. Bu yıllarda Gedizli İbrahim Efe, Gediz Fatihi Umur Bey, İslamoğlu ve Gediz Zelzele Destanı’nı kaleme alır.

Umur’un destanlarında dağılan Osmanlı’nın sıkıntıları ve Gediz depreminin ıstırabı görülmektedir. Gediz’in efe geleneğini ve efelerin kahramanlıklarını da sıkça işler. Kütahya Aksu dergisinde şiirleri yayımlanan Umur’un bu şiirlerinde insan, aşk ve tabiat sevgisi öne çıkar. Âşığın şiirleri kitap olarak yayımlanmamıştır (Güler 2017: 56).